Έρευνα στα δυτικά Βαλκάνια – Ο αγαπημένος ξένος ηγέτης, οι φιλικές και οι εχθρικές χώρες

Μια μεγάλη έρευνα του International Republican Institute (IRI) σκιαγραφεί το πολιτικό κλίμα στα Δυτικά Βαλκάνια, αναδεικνύοντας δύο βασικούς άξονες: την ισχυρή επιθυμία των πολιτών για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την αξιοσημείωτη απήχηση που εξακολουθεί να έχει στην περιοχή ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η δημοσκόπηση του IRI Center for Insights in Survey Research, που διεξήχθη σε Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο και Σερβία, καταγράφει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική εξακολουθεί να είναι ο στρατηγικός στόχος για την πλειονότητα των πολιτών. Αν γινόταν σήμερα δημοψήφισμα, 89% των Κοσοβάρων, 73% των Μαυροβούνιων, 70% των πολιτών της Βόρειας Μακεδονίας και 66% των Βόσνιων θα ψήφιζαν υπέρ της ένταξης, ενώ στη Σερβία το αντίστοιχο ποσοστό πέφτει στο 39%.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι κοινωνίες της περιοχής αντιμετωπίζουν σοβαρές εσωτερικές προκλήσεις, ωστόσο βλέπουν στην ΕΕ τον παράγοντα που μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα. Παράλληλα, ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων στο Κόσοβο και τη Βόρεια Μακεδονία, τα πολιτικά κόμματα καλούνται να δώσουν προτεραιότητα στις ανησυχίες των πολιτών.

Δημοφιλής ηγέτες

Η έρευνα καταγράφει με σαφήνεια ποιοι διεθνείς ηγέτες απολαμβάνουν τη μεγαλύτερη θετική εικόνα στα Δυτικά Βαλκάνια. Ο Ερντογάν ξεχωρίζει σε τρεις χώρες, ενώ ο Πούτιν κυριαρχεί στη Σερβία και ο Σι Τζινπίνγκ στο Μαυροβούνιο.

Χώρα	Ερντογάν	Τραμπ	Πούτιν	Σι Τζινπίνγκ
Βοσνία & Ερζεγοβίνη	62%	34%	42%	50%
Κοσσυφοπέδιο	77%	74%	9%	16%
Μαυροβούνιο	54%	52%	54%	57%
Βόρεια Μακεδονία	75%	66%	52%	42%
Σερβία	38%	44%	79%	70%

Σημαντικότερες απειλές

Οι πολίτες των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων διαφέρουν ως προς το ποιον θεωρούν τη μεγαλύτερη απειλή για τη χώρα τους. Στο Κοσσυφοπέδιο, η Σερβία αναδεικνύεται ως κυρίαρχη απειλή, ενώ στη Σερβία οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αλβανία εμφανίζονται στις κορυφαίες θέσεις.

Χώρα	1η Απειλή	2η Απειλή	3η Απειλή	4η Απειλή	5η Απειλή
Βοσνία & Ερζεγοβίνη	Σερβία 28%	ΗΠΑ 18%	Ρωσία 16%	ΕΕ 4%	Βρετανία 3%
Κοσσυφοπέδιο	Σερβία 76%	Ρωσία 16%	ΕΕ 1%	ΗΠΑ 1%	Αλβανία 1%
Μαυροβούνιο	ΗΠΑ 15%	Ρωσία 13%	Σερβία 12%	Αλβανία 10%	Κοσσυφοπέδιο 7%
Βόρεια Μακεδονία	Βουλγαρία 26%	Ρωσία 17%	Ελλάδα 8%	ΗΠΑ 7%	Κοσσυφοπέδιο 6%
Σερβία	ΗΠΑ 18%	Αλβανία 12%	Βρετανία 12%	Κροατία 11%	Κοσσυφοπέδιο 9%

Σημαντικότεροι σύμμαχοι

Οι πολίτες εξέφρασαν επίσης ποιες χώρες θεωρούν πιο φιλικές ή στρατηγικούς συμμάχους. Στο Κοσσυφοπέδιο οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζονται ως κυρίαρχος σύμμαχος, ενώ στη Σερβία η Ρωσία καταλαμβάνει την πρώτη θέση με μεγάλη διαφορά.

Χώρα	1ος Σύμμαχος	2ος Σύμμαχος	3ος Σύμμαχος	4ος Σύμμαχος	5ος Σύμμαχος
Βοσνία & Ερζεγοβίνη	Τουρκία 16%	Σερβία 15%	ΕΕ 15%	Ρωσία 11%	Γερμανία 10%
Κοσσυφοπέδιο	ΗΠΑ 77%	Αλβανία 6%	Γερμανία 6%	Τουρκία 3%	Βρετανία 2%
Μαυροβούνιο	Σερβία 33%	ΕΕ 16%	ΗΠΑ 14%	Ρωσία 11%	Τουρκία 4%
Βόρεια Μακεδονία	Σερβία 30%	ΗΠΑ 17%	Ρωσία 9%	Τουρκία 8%	ΕΕ 8%
Σερβία	Ρωσία 41%	Κίνα 14%	Ουγγαρία 12%	Κανένας 9%	ΕΕ 9%

Η έρευνα του IRI υπογραμμίζει ότι, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει η βασική στρατηγική κατεύθυνση για τις περισσότερες κοινωνίες των Δυτικών Βαλκανίων, οι πολίτες εξακολουθούν να βλέπουν με θετικό μάτι και ηγέτες εκτός ΕΕ. Ο Ερντογάν, η Ρωσία του Πούτιν και η Κίνα του Σι Τζινπίνγκ διεκδικούν σημαντικό κομμάτι της «καρδιάς και του μυαλού» των πολιτών, σε μια περιοχή όπου οι αντιλήψεις περί φίλων και εχθρών διαφέρουν ριζικά από χώρα σε χώρα.