Στην Φλώρινα βρήκαν φιλόξενο τόπο για να εγκατασταθούν οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου καθώς επέλεξαν να έρθουν στην μητέρα πατρίδα και να μη παραμείνουν στα πατρώα εδάφη που είχαν περιληφθεί στο κράτος της Αλβανίας. Οι κάτοικοι της Φλώρινας από πολλών ετών διατηρούσαν δεσμούς, εμπορικούς, φιλικούς και συγγενικούς, με κατοίκους της γειτονικής Κορυτσάς και της γύρω περιοχής.
Παρά το γεγονός ότι ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε την Κορυτσά και την γύρω περιοχή κατά την διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων διεθνείς συνθήκες παραχώρησαν τα εδάφη αυτά στο Αλβανικό κράτος. Η παραχώρηση αυτή προκάλεσε την αντίδραση των ελληνικών πληθυσμών της Βορείου Ηπείρου με αποτέλεσμα την ανακήρυξη της Αυτόνομης Δημοκρατίας της Βορείου Ηπείρου στις 17 Φεβρουαρίου 1914, όπως αναφέρουμε και σε άλλη στήλη.
Τα γεγονότα όμως εξελίχθηκαν αρνητικά για τον Ελληνισμό. Τα σύνορα διαμορφώθηκαν σύμφωνα με τις διεθνείς συνθήκες. Πολλές οικογένειες Βορειοηπειρωτών εγκαταστάθηκαν στην Φλώρινα και ίδρυσαν έναν από τους παλαιότερους ενεργούς συλλόγους της πόλης μας, την επωνυμία «Βορειοηπειρωτικός Σύλλογος Φλωρίνης και Πέριξ» και έτος ίδρυσης το 1921.
Μεταξύ αυτών και η οικογένεια του Παντελή Ηλία Αφεζόλη.
Ο Παντελής Αφεζόλης, συμμετείχε ενεργά στον Βορειοηπειρωτικό Αγώνα και ο αγώνας του έτυχε της τιμής από το Ελληνικό Κράτος να αναγνωριστεί ως αγωνιστής του Βορειοηπειρωτικού Αγώνα και μάλιστα στην κατηγορία των Οπλαρχηγών Γ΄ Τάξεως με απόφαση του (τότε) Υφυπουργού Εθνικής Αμύνης που δημοσιεύθηκε στο υπ. αριθ. 28/15-02-1963 Φύλλο της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως.
Ο αείμνηστος Παντελής Ηλ. Αφεζόλης δραστηριοποιήθηκε στην πόλη μας και διετέλεσε επί σειρά ετών πρόεδρος του Βορειοηπειρωτικού Συλλόγου καθώς και του Συλλόγου Μακεδονομάχων Φλώρινας.
Εφημερίδα “Φωνή της Φλωρίνης ” φύλλο 2908
Πάντα υπήρχαν δεσμοί αίματος κι ιστορίας! Συγκινητική η επιλογή να ερθουν στην πατρίδα.
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο! Οι δεσμοί μας με τη Βόρεια Ήπειρο πάντα δυνατοί, μια ιστορία που αξίζει να θυμόμαστε.
Ωραία ιστορία! Πάντα με συγκινούν οι διηγήσεις για τους Βορειοηπειρώτες και τις ρίζες τους στη μητέρα πατρίδα.
Σπουδαία ιστορία! Πάντα με εντυπωσίαζε η αλληλεγγύη των Ελλήνων. Ο Παντελής σίγουρα θα ήταν πρότυπο.
Τι ιστορίες κρύβουν οι Βορειοηπειρώτες μας! Αξίζει να ερευνηθούν περισσότερο.
Πάντα υπήρχαν δεσμοί! Οι άνθρωποι βρίσκουν τον δρόμο τους, ακόμα και στα δύσκολα. Συγκινητική ιστορία για τον Παντελή Αφεζόλη.
Ωραίο άρθρο! Η ιστορία των Βορειοηπειρωτών πάντα συγκινεί, ειδικά όταν βρίσκουν πατρίδα.
Ωραία ιστορία! Οι δεσμοί μεταξύ των Ελλήνων πάντα δυνατοί, όσα σύνορα κι αν μπήκαν. Να τα θυμόμαστε αυτά.
Πολύ σημαντική η ιστορία των Βορειοηπειρωτών. Αυτοί οι δεσμοί με τη μητέρα πατρίδα δεν χάνονται!
Πόσοι Έλληνες αναγκάστηκαν να αφήσουν τα σπίτια τους. Μπράβο στους Φλωρινιώτες για τη φιλοξενία.