On this day, on May 19, 1930, the leader of Himara, Spyros Spyromilios, a prominent figure of Northern Epirus Hellenism and one of the most important exponents of the national idea in Himara, passed away. His death marked the end of a life dedicated to the struggles for freedom and the unification of Northern Epirus with Greece.
Ο Σπυρομίλιος συμμετείχε στον Μακεδονικό Αγώνα, αρχικά επιτυγχάνοντας την επιστράτευση Κρητών. Τον Σεπτέμβρη του 1904 τοποθετήθηκε μυστικά ως ειδικός γραφέας στο Ελληνικό Προξενείο της Θεσσαλονίκης, με το ψευδώνυμο Σουρής, οργανώνοντας τον αγώνα. Τον Ιανουάριο του 1905 επέστρεψε στην Αθήνα και γύρισε πάλι στη Μακεδονία στις 28 Απριλίου 1905, ως αρχηγός ενόπλου Σώματος με το ψευδώνυμο Αθάλης Μπούας, εντασσόμενος στο ελληνικό αντάρτικο Σώμα του Κωνσταντίνου Μαζαράκη-Αινιάν. Κατά την διάρκεια της μάχης στο χωριό Πρόμαχοι της Έδεσσας, τραυματίστηκε στο αριστερό πόδι και μεταφέρθηκε στο Βλάδοβο (σημερινό Άγρας του νομού Πέλλης) και στη συνέχεια νοσηλεύτηκε για αρκετούς μήνες στη Νάουσα.
Ο Σπυρομίλιος συνέδεσε το όνομά του με την απελευθέρωση της Χιμάρας στις 5 Νοεμβρίου 1912, όταν με απόσπασμα εθελοντών από τη Χιμάρα και την Κρήτη κατέλαβε την πόλη δίχως μάχη, εκδιώκοντας τις οθωμανικές δυνάμεις και υψώνοντας την ελληνική σημαία. Το πάθος του για τον Ηπειρωτικό Ελληνισμό δεν περιορίστηκε στα πεδία των μαχών. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ηπειρωτικής Εστίας, ενός σπουδαίου πνευματικού και εθνικού φορέα της εποχής, που επιδίωκε τη διατήρηση της ηπειρωτικής ταυτότητας και την υποστήριξη του αγώνα για την ένωση με την Ελλάδα.
In 1914, he played a crucial role in the proclamation of the Autonomous Epirus, participating in the organization of the struggle and the defense of Himara against Albanian and foreign forces. His contribution was decisive, both militarily and politically, defending in every way the Greekness of the region.
During the negotiations for the signing of the Corfu Protocol, which recognized a regime of autonomy in Northern Epirus under Albanian rule, Spyromilios refused to sign it. He remained in history for his unwavering stance and for his phrase that captured the spirit of the Chimarians: "Unity or Death!"
Απεβίωσε στην οικεία του επί της οδού Ραβίνε στην Αθήνα το 1930, σε ηλικία 64 ετών. Παρά τη σαφή του επιθυμία να ταφεί στη γενέτειρά του, η Αλβανία απαγόρευσε την επιστροφή της σορού του στη Χιμάρα, φοβούμενη τις εθνικές και συμβολικές προεκτάσεις της κηδείας του. Η άρνηση αυτή αποτελεί διαχρονική απόδειξη της εχθρικής στάσης των αλβανικών αρχών απέναντι σε κάθε τι που συνδέεται με την ελληνική παρουσία στη Βόρειο Ήπειρο. Τελικά κηδεύτηκε στο 1ο νεκροταφείο Αθηνών παρουσία του Ελευθερίου Βενιζέλου, πολιτικών και στρατιωτικών αρχών.
The figure of Spyromilios remains a bright symbol for Himara, more broadly Northern Epirus Hellenism, but also the whole of Greece and the struggles for freedom and justice.
Τέτοιους λεβέντες έβγαζε κάποτε η Χειμάρρα μας
Σπύρομήλιο αρχηγέ της Χειμάρρας σταυραιτέ!!!!