Στον κλάδο παραγωγής αναψυκτικών της Αλβανίας οι δυσκολίες παραμένουν έντονες, ιδιαίτερα για τους μικρούς παραγωγούς που λειτουργούν με ελάχιστα ή και μηδενικά κέρδη.
Η πτώση της κατανάλωσης, τα υψηλά πάγια κόστη και η έλλειψη εργατικού δυναμικού ωθούν πολλές επιχειρήσεις στα όρια της χρεοκοπίας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το εργοστάσιο αναψυκτικών «Fresh» στη Φράστανη της Δρόπολης.
Μετά από πέντε χρόνια δύσκολης επιβίωσης, το εργοστάσιο «Fresh» βρίσκεται πλέον κοντά στο κλείσιμο. Η παραγωγή έχει περιοριστεί στο 25 % της δυναμικότητας, κυρίως λόγω έλλειψης ειδικευμένων εργατών για παραγωγή και διανομή.
Από τους 90 εργαζομένους που είχε στο παρελθόν, σήμερα απασχολεί μόλις 30.
Ο διαχειριστής της επιχείρησης, Κωνσταντίνος Μπεζιάνης, τονίζει ότι η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η εξεύρεση προσωπικού:
«Δεν καταφέρνουμε να βρούμε εργαζόμενους ούτε για την παραγωγή ούτε για τη διανομή των προϊόντων στα Τίρανα και τις γύρω περιοχές. Παρά την αύξηση των μισθών, η έλλειψη προσωπικού είναι μεγάλη, κυρίως λόγω της μετανάστευσης», σημειώνει.
Οι μισθοί που προσφέρονται φτάνουν έως και τα 700 ευρώ τον μήνα για θέσεις διανομής, συν ποσοστά επί των πωλήσεων, αμοιβές αρκετά υψηλές για τα δεδομένα της Αλβανίας, αλλά αυτό δεν αρκεί για να προσελκύσει νέους, οι οποίοι επιλέγουν όλο και περισσότερο τη μετανάστευση – κυρίως προς τη Γερμανία – για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και υψηλότερες απολαβές.
«Το πρόβλημα της εύρεσης εργαζομένων έχει ενταθεί τα τελευταία 2-3 χρόνια. Οι νέοι δεν ενδιαφέρονται να ασχοληθούν με τέτοιες δουλειές, ακόμη κι όταν πληρώνονται καλά, γιατί αναζητούν πιο γρήγορα και μεγαλύτερα κέρδη στο εξωτερικό», προσθέτει ο Μπεζιάνης.
Η επιβράδυνση των τοπικών επενδύσεων και οι δημογραφικές αλλαγές έχουν επιδεινώσει την κατάσταση. Η ζήτηση για τοπικά προϊόντα μειώνεται, ενώ το κόστος λειτουργίας έχει αυξηθεί σημαντικά. Ως αποτέλεσμα, η δραστηριότητα της εταιρείας κινδυνεύει με πλήρη διακοπή.
Το εργοστάσιο «Fresh» ιδρύθηκε το 1992 και το 2008 επένδυσε περίπου 7 εκατομμύρια ευρώ για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Ο Κωνσταντίνος Μπεζιάνης, επιχειρηματίας από τη Δρόπολη, έχει επανειλημμένα επισημάνει το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού λόγω της αποψίλωσης των αγροτικών περιοχών.
Οι προσπάθειές του να στραφεί στις εξαγωγές δεν απέδωσαν, εξαιτίας του υψηλού κόστους μεταφοράς και της περιορισμένης ανταγωνιστικότητας των αλβανικών προϊόντων. Χωρίς άμεσα μέτρα στήριξης των μικρών παραγωγών και αναχαίτισης της μαζικής φυγής του εργατικού δυναμικού, ο εγχώριος τομέας παραγωγής κινδυνεύει να συρρικνωθεί ανεπανόρθωτα.
