Μια έκτακτη επίσκεψη της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) αποκάλυψε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τις συνθήκες στα κέντρα κράτησης για επαναπατρισμό, όπου καταγράφηκαν περιπτώσεις κακομεταχείρισης, κακοποίησης, ανεπαρκούς ιατρικής φροντίδας και εξευτελιστικών συνθηκών διαβίωσης.
Η έκθεση της Επιτροπής θέτει υπό αμφισβήτηση ολόκληρο το μοντέλο αυτών των δομών κράτησης, ιδίως ως προς την εφαρμογή του σε χώρες εκτός Ιταλίας, όπως είναι η Αλβανία.
Τον Απρίλιο του 2024, η CPT πραγματοποίησε μια έκτακτη επίσκεψη στην Ιταλία με σκοπό την αξιολόγηση των συνθηκών διαβίωσης σε τέσσερα από τα εννέα υπάρχοντα κέντρα κράτησης για αλλοδαπούς που αναμένουν την απέλασή τους. Τα κέντρα αυτά, που λειτουργούν ως κλειστές εγκαταστάσεις, έχουν δεχθεί αυξανόμενη κριτική τα τελευταία χρόνια.
Η Επιτροπή συνέταξε λεπτομερή έκθεση, στην οποία περιγράφονται συστηματικές παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων και σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση των κέντρων αυτών.
Με βάση τα ευρήματα, η CPT εξέφρασε ανησυχίες και σε διεθνές επίπεδο, υπογραμμίζοντας την αναποτελεσματικότητα του ιταλικού μοντέλου κράτησης μεταναστών και θέτοντας ερωτήματα για την εξαγωγή του σε τρίτες χώρες, όπως είναι η περίπτωση των υπό σχεδιασμό δομών στην Αλβανία.
Η Επιτροπή διατυπώνει ισχυρές επιφυλάξεις σχετικά με την πρόθεση της Ιταλίας να εφαρμόσει το ίδιο σύστημα και εκτός συνόρων. Οι διμερείς συμφωνίες με την Αλβανία προβλέπουν τη δημιουργία αντίστοιχων κέντρων σε αλβανικό έδαφος, ωστόσο η CPT εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο μπορούν να διασφαλιστούν, σε αυτό το πλαίσιο, τα ελάχιστα πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως όταν ήδη παρατηρούνται αποτυχίες εντός Ιταλίας.
