Ο Πρόεδρος της Αλβανίας, Bajram Begaj, υπέγραψε το διάταγμα για τη διεξαγωγή πρόωρων τοπικών εκλογών στις 9 Νοεμβρίου 2025, που θα αφορούν την Τιράνα, την Αυλώνα, το Μπεράτι, τον Ματ, την Τεπελένι και το Τσερίκ.
Οι κενές θέσεις προέκυψαν για διαφορετικούς λόγους: τρεις δήμαρχοι ανέλαβαν βουλευτικές έδρες, ο δήμαρχος της Αυλώνας παραιτήθηκε, ο δήμαρχος του Τσερίκ διορίστηκε υπουργός, ενώ ο δήμαρχος των Τιράνων, Erion Veliaj, απομακρύνθηκε από την κυβέρνηση λόγω απουσίας από τα καθήκοντά του για πάνω από 90 ημέρες, ενώ βρίσκεται προφυλακισμένος.
Ο ίδιος ο Veliaj προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο ζητώντας να «παγώσει» η απόφαση της κυβέρνησης και να ανασταλεί η διαδικασία για πρόωρες εκλογές. Παρά την προσφυγή, η κυβέρνηση του Edi Rama προχώρησε με προεδρικό διάταγμα, παρακάμπτοντας ουσιαστικά την προσωρινή αναστολή που προβλέπει η δικαστική εξέταση.
Σύμφωνα με το Προεδρικό Γραφείο, η κυβέρνηση επικαλέστηκε το άρθρο 115 του Συντάγματος, που αφορά την «αδικαιολόγητη απουσία από τα καθήκοντα για συνεχή τριμηνιακή περίοδο». Ο Πρόεδρος Begaj τόνισε ότι για την περίπτωση αυτή εφαρμόζεται η δικαιοδοσία της Διοικητικής Δικαιοσύνης και όχι του Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς δεν πρόκειται για «σοβαρή παραβίαση του Συντάγματος ή των νόμων».
Η ανακοίνωση του Προεδρικού Γραφείου διευκρινίζει ότι δεν είχε κατατεθεί ένσταση στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο μέχρι τη στιγμή της υπογραφής του διατάγματος, ενώ ο χρόνος του Προέδρου για την προκήρυξη των εκλογών ήταν περιορισμένος σε 48 ώρες από την κοινοποίηση των κενών θέσεων.
Η υπογραφή του διατάγματος επιτρέπει πλέον στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή να ξεκινήσει τις προετοιμασίες για τις εκλογές και στα πολιτικά κόμματα να αρχίσουν την εκστρατεία τους. Ο Πρόεδρος ζήτησε η εκλογική διαδικασία να διεξαχθεί με ανταγωνιστικό, ηθικό και νόμιμο τρόπο, προτρέποντας τους πολίτες να συμμετάσχουν μαζικά.
Αντιδράσεις από την αξιωματική αντιπολίτευση
Το Δημοκρατικό Κόμμα εξέφρασε έντονη διαφωνία με την υπογραφή του διατάγματος. Ο Gazment Bardhi κατηγόρησε τον Πρόεδρο Bajram Begaj ότι παραβίασε σοβαρά το Σύνταγμα και υπονόμευσε το κύρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ενέργεια αυτή θέτει σε συνταγματικό αδιέξοδο τις εκλογές στην Τιράνα, καθώς η απομάκρυνση του δημάρχου έπρεπε να εξεταστεί από την αρμόδια δικαστική αρχή, και η κυβέρνηση προχώρησε υπερβαίνοντας τη διαδικασία, δημιουργώντας επικίνδυνο προηγούμενο για την τοπική αυτονομία.
