Η Κορυτσά (το «Παρίσι των Βαλκανίων» όπως προσφυώς ονομάστηκε) και η ύπαιθρος χώρα που την περιβάλλει, για αιώνες παραμένει σιωπηλή στην ατελεύτητη ροή των χρόνων. Οι Κορυτσαίοι, και συνολικά η «Εθνική Ελληνική Μειονότητα» στην Αλβανία, έχουν σαφή συναίσθηση της ύπαρξής τους και εκπεφρασμένη αντίληψη της διαφοράς από το υπόλοιπο αλβανικό στρώμα. Κριτήριο της εθνικότητας δεν αποτελεί μόνο η γλώσσα, αλλά το εθνικό φρόνημα, η εθνική συνείδηση. Η συσκότιση αυτής της αλήθειας δημιουργεί παραπλανήσεις και αλλοιωμένες εντυπώσεις.
Ο 19ος αιώνας βρίσκει την Κορυτσά με καθαρή ελληνική συνείδηση, η οποία προσδιορίζεται από την εκπαίδευση, τη γλώσσα, την ορθοδοξία, τις παραδόσεις και τις διαχρονικές ελληνικές αξίες. Η εκπαίδευση παρουσιάζει αυξημένη δυναμική και τα σχολεία της Κορυτσάς γίνονται φυτώρια της ελληνικής παιδείας, σε αντίθεση με τα αλβανικά σχολεία, τα οποία ποτέ δεν μπόρεσαν να αναπτυχθούν, από έλλειψη μαθητών και δασκάλων και, όταν κατόρθωσαν να λειτουργήσουν, λειτούργησαν χάρη στη συμπαράσταση του ξένου παράγοντα.
Η πόλη έφτασε στο απόγειο της ακμής της, καθόλη την περίοδο της Τουρκοκρατίας, χάρη στους Έλληνες. Αποτελούσε το κέντρο της ελληνικής κίνησης και ζωής. Η φιλοπατρία των Κορυτσαίων και η φλογερή τους επιθυμία για ίδρυση και λειτουργία ελληνικών σχολείων, τους οδήγησε στη σύσταση του περίφημου «Λάσου», του ειδικού δηλ. κοινοτικού ταμείου που είχε ως κύριο σκοπό τη συντήρηση των σχολείων και τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας τους.
This patriotism is transfused into the souls of the expatriate Korytsians, who with their offerings and rich support, looked forward to a happy way out of the suffering of the tragedy. In this brief note, we will not refer to the Greek historical course of the Korytsians, their Greek culture and their struggles for freedom. We will limit ourselves to its second liberation during the Greco-Italian War of 1940.
November 22, 1940
28 years after the first liberation of Korçë (1912-1913), when the Greek army pushed back the Italian troops of the Roman pseudo-caesar from continental territory and liberated the Northern Epirote cities one after the other.
On November 22, 1940, units of the Greek army entered the northern Epirus district of Korçë as liberators. The people took to the streets and cheered: “We have taken Korçë.” The liberation of Korçë was the last great success of the Greek army on the northern Epirus front.
Στην πόλη βρίσκονταν και την υποστήριζαν ισχυρές ιταλικές δυνάμεις (μεραρχία Τριέστι – Πιεμόντε – Βενέτσια – Αρέστο με δύο τάγματα μεγαλοχιτώνων – με το τάγμα των Βερσαλιών και ένα τάγμα Αλβανών). Ο αγώνας για την κατάληψή της κράτησε οχτώ μέρες και ήταν πολυαίμακτος. Πρώτος αξιωματικός που μπήκε στην πόλη ήταν ο Ιωάννης Μεργέτης. Σύμφωνα με έκθεσή του η επίθεση του ελληνικού στρατού άρχισε στις 14 Νοεμβρίου αιφνιδιαστικά. Στην πρώτη επίθεση συνελήφθησαν οι πρώτοι 40 Ιταλοί. Μέχρι την 21η Νοεμβρίου εξακολούθησε η επίθεση. Αιχμαλωτίζεται ένα ιταλικό τάγμα, ένα ορεινό χειρουργείο και άλλο πολεμικό υλικό.
At 7:45 a.m. on November 22, Athanasios Paleodimopoulou's battalion entered Korçë and a few minutes later Colonel Ioannis Mergetis entered, who announced with a simple signal to the 9th Division its capture: "At 7.45 our detachment captured Korçë. I. Mergetis – Colonel."
The signal soon reached the Government, which announced to the Greek people the liberation of Korçë. The people of Athens, the entire Hellenism, celebrated its liberation with enthusiasm. The blue and white flag waved at the Korçë Governorate and spread emotion.
The sacrifices, the blood that was shed abundantly, were momentarily forgotten and boundless enthusiasm seized the people. With dithyrambic headlines the newspapers of Athens announced the advance of the Greek army and the liberation of Korçë. P. Palaiologos, envoy of the "Free Step" to the front, sent the following enthusiastic response to the newspaper:
«FRONT OF EPIRUS, November 22 (of our envoy).
Η Ήπειρος ολόκληρη εις μίαν ψυχήν πανηγυρίζει ενθουσιωδώς την κατάληψιν της Κορυτσάς. Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων, εθναπόστολος, περιερχόμενος το μέτωπον, με ησπάσθη ψιθυρίζων: «Ωμίλησεν ο Θεός. Ούτοι εν άρμασιν, ούτοι εν Ίπποις, ημείς εν ονόματι Θεού». Οι στρατιώται αγκαλιάζουν αλλήλους. Με ψυχήν πλημμυρισμένην από συγκίνησιν και υπερηφάνειαν, συγκεντρώνω από τραυματίας αξιωματικούς στοιχεία από τας προχθεσινάς και χθεσινάς μάχας εις το μέτωπον της Ηπείρου. Χρειάζεται νέος Όμηρος διά την περιγραφήν της σημερινής εποποιΐας. Ζώμεν εις μίαν ατμόσφαιραν μέθης και παραληρήματος».
The Greek victory made the name of Korça known worldwide and caused waves of enthusiasm among the forces still fighting the Axis. On November 22, British Prime Minister Churchill reported in a telegram: "Hearty congratulations for the victories on the Albanian front, which were sealed with the capture of Korçë. Great enthusiasm is inspired in all of us by this feat of Greek valor against an enemy so superior in numbers and equipment.».
The newspapers of the time were filled with headlines and laudatory comments about the victory at Korçë. The New York Herald Tribune highlighted in its editorial the day after the fall: “The Greek Army proved worthy of its ancestors. It inflicted the first major defeat (of the Axis) that occurred during this great war...». The New York Times continued the celebratory atmosphere for the Greek victory on November 28: «…The Greeks achieved the first real defeat of the Axis land forces... it will be the glory of Modern Greece that it broke the Axis' invincibility..."The Victory also had a huge impact in the Near East.
Τηλεγράφηµα του ανταποκριτή των Times του Λονδίνου έκανε λόγο για αναταραχές στη Συρία, διάλυση των ανησυχιών στην Αίγυπτο που φοβόταν µια ιταλική εισβολή καθώς και σκέψεις για συνδυασµό των ελληνικών νικών στην Ήπειρο µε νέα πλήγµατα κατά των Ιταλών στη Λιβύη. Μάλιστα ο γνωστός δηµοσιογράφος και στρατιωτικός αναλυτής Τζώρτζ Έλιοτ σχολίαζε στις 29 Νοεµβρίου στην New York Herald Tribune την τραγική κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει ο Ιταλικός Στρατός µετά την υποχώρηση και το όφελος που εξασφάλιζε ο στόλος και η αεροπορία της Βρετανίας στη Μεσόγειο. Την εποµένη, σε εκτενές άρθρο τους οι Times του Λονδίνου περιέγραφαν τη νέα στρατηγική κατάσταση που εδραιωνόταν στην Μεσόγειο µετά την ιταλική υποχώρηση.
The following day, in an extensive article, the Times of London described the new strategic situation that was being established in the Mediterranean after the Italian retreat. 46 It is also noteworthy that even in films being shot in Hollywood at that time, reference was made to the Greek victory at Korçë, including Orson Welles’ film, Citizen Kane.
Himara.gr on Google News
Η εποχή των εθνικισμών τελείωσε ανεπιστρεπτί μετά το τέλος του ΔΠΠ, προτείνω σε εσάς τα παιδιά του Himara.gr να το πάρετε επιτέλους χαμπάρι και να μην χάνετε τσάμπα και βερεσέ τον καιρό σας με βαλκανικούς χαζό εθνικισμούς. Τελείωσε παιδιά, τα σύνορα δεν αλλάζουν και τα γελοία αφηγήματα του παρελθόντος δεν έχουν κανένα βάρος σε έναν νέο κόσμο με μουσουλμάνο δήμαρχο Λονδίνου και Νέας Υόρκης, μετέπειτα με μαθηματική ακριβεια και με Πρόεδρο ΗΠΑ κτλ. Ο δυτικός κόσμος δεν έχει καμία σχέση πλέον με τα αφηγήματα του 1840.