Το Κόσοβο προσφέρεται να δεχθεί αιτούντες άσυλο που απορρίφθηκαν από τη Βρετανία

Το Κόσοβο έγινε η πρώτη χώρα που εκφράζει πρόθεση να δεχθεί απορριφθέντες αιτούντες άσυλο από τη Βρετανία, στο πλαίσιο των σχεδίων της βρετανικής κυβέρνησης για τη δημιουργία «κέντρων επιστροφής» σε τρίτες χώρες. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας The Guardian, οι συζητήσεις μεταξύ των αρμόδιων φορέων βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.

Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Αλμπίν Κούρτι, δήλωσε ότι «θέλουμε να βοηθήσουμε το Ηνωμένο Βασίλειο» και επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με βρετανικά στελέχη. Τα σχέδια προβλέπουν την αποστολή ατόμων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί σε ξένες δομές κράτησης, αφού εξαντληθούν όλα τα ένδικα μέσα.

Ο Κούρτι επισήμανε: «Θέλουμε να βοηθήσουμε το Ηνωμένο Βασίλειο. Το θεωρούμε φιλική και πολιτική μας υποχρέωση. Έχουμε περιορισμένες δυνατότητες αλλά παρ’ όλα αυτά θέλουμε να συμβάλουμε και, όπως μιλάμε, υπάρχει τακτική επικοινωνία ανάμεσα στις ομάδες κρατικών αξιωματούχων από το υπουργείο εσωτερικών και τους νομικούς μας για το πώς να γίνει αυτό ομαλά προς αμοιβαίο όφελος.»

Σε αντάλλαγμα, πρόσθεσε, το Κόσοβο επιδιώκει «κυρίως στήριξη στον τομέα της ασφάλειας — είτε μέσω στρατηγικών συμφωνιών είτε μέσω εξοπλισμού και έργων που μπορούμε να υλοποιήσουμε». «Φυσικά, ως χώρα θέλουμε να ωφεληθούμε, αλλά αυτό που θεωρούμε πρώτιστα είναι υποχρέωσή μας να σας βοηθήσουμε, γιατί μας βοηθήσατε πολύ και αυτό δεν θα το ξεχάσουμε ποτέ», συμπλήρωσε.

Το Κόσοβο εμφανίζεται ως σχετικά ασυνήθιστο παράδειγμα στην περιοχή, όπου άλλοι ηγέτες των Δυτικών Βαλκανίων εξέφρασαν κριτική ή επιφυλάξεις για την ιδέα να μετατραπεί η αναζήτηση χωρών υποδοχής σε μέσο για την επίλυση των προβλημάτων του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός, Έντι Ράμα, είχε δηλώσει τον Ιούνιο ότι η ιδέα της Βρετανίας να «ψάχνει μέρη για να ξεφορτώνει μετανάστες» θα ήταν αδιανόητη πριν το Brexit. «Το ότι σήμερα δεν είναι απλώς δυνατόν, αλλά συμβαίνει, δεν οφείλεται στον Κείρ Στάρμερ ή στον [Ρίσι] Σούνακ ως κάτι εξωφρενικό· οφείλεται στο ότι η χώρα βρίσκεται σε πολύ σκοτεινό σημείο», είπε ο Ράμα και πρόσθεσε ότι μεγάλο μέρος του δημόσιου λόγου στη σημερινή Βρετανία θα ήταν πριν από το Brexit απαράδεκτο ή ντροπιαστικό.

Ο Ζέλικο Κόμσιτς, πρόεδρος της προεδρίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, δήλωσε στην εφημερίδα ότι η χώρα του δεν είναι πρόθυμη να δεχθεί άτομα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο πρωθυπουργός του Μαυροβουνίου, Μίλοϊκο Σπαϊτς, είπε ότι η χώρα του είναι ανοικτή σε διαπραγματεύσεις για συμφωνία «κέντρου επιστροφών», αλλά μόνο με την προϋπόθεση ότι η Βρετανία θα επενδύσει σημαντικά στην υποδομή.

Στην τηλεόραση, ο Κείρ Στάρμερ δήλωσε ότι η σύνοδος των Δυτικών Βαλκανίων αποτελεί μέρος μιας προσπάθειας να κλείσει «μια εγκληματική αυτοκινητοπομπή» που περνά από την περιοχή. Είπε ακόμη ότι θα μπορούσε να συγκροτηθεί «μια κοινή επιχείρηση για τη μετανάστευση» ώστε να εντοπίζονται, να αποτρέπονται και να διαχειρίζονται οι παράνομες μετακινήσεις.

Ο Στάρμερ ισχυρίστηκε ότι με τη συνεργασία με τους γείτονες της περιοχής έχουν ήδη μειωθεί σχεδόν κατά 50% οι παράνομες διελεύσεις συνόρων μέσω της περιοχής και ότι η Βρετανία θα προχωρήσει περισσότερο — αναφέροντας ως παράδειγμα την επιτυχία στη συνεργασία με την Αλβανία, όπου, όπως είπε, οι αφίξεις με μικρά πλεούμενα από την Αλβανία μειώθηκαν κατά 95% μέσα σε ένα χρόνο.

Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε τα σχέδια για «κέντρα επιστροφής» τον Μάιο. Εφόσον δημιουργηθούν, τα κέντρα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση αιτούντων ασύλου των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί, αλλά και για άτομα που έχουν χάσει τα έγγραφά τους ή θεωρούνται ότι προσπαθούν να δυσχεράνουν την απέλασή τους.

Οι σχεδιασμοί έχουν προκαλέσει επικρίσεις από οργανώσεις που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των προσφύγων. Όταν ανακοινώθηκαν για πρώτη φορά, ο Ενβέρ Σολόμον, διευθύνων σύμβουλος του Refugee Council, δήλωσε ότι «η απειλή κράτησης ανθρώπων σε χώρες που δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ προκαλεί φόβο και πανικό, οδηγώντας σε χαμηλά ποσοστά συμμόρφωσης». Πρόσθεσε ότι η προσέγγιση για τις επιστροφές πρέπει να βασίζεται σε αποδείξεις και ότι τα πιο αποτελεσματικά συστήματα επιστροφών δεν είναι τιμωρητικά αλλά τακτικά και ανθρώπινα.