Στο στόχαστρο έντονων επικρίσεων βρίσκεται ο Αυστριακός ευρωβουλευτής Thomas Waitz (Greens/EFA), εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόοδο ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του EUalive, ο Waitz φέρεται να διατηρούσε στενή και αδιαφανή συνεργασία με την κυβέρνηση των Σκοπίων, αποκλείοντας συστηματικά άλλες εμπλεκόμενες πλευρές και παραβιάζοντας τους θεσμικούς κανόνες διαφάνειας.

Κατά το διάστημα Νοεμβρίου 2024 – Μαΐου 2025, ο ευρωβουλευτής πραγματοποίησε τουλάχιστον 31 επαφές με αξιωματούχους της κυβέρνησης του Πρωθυπουργού Hristijan Mickoski, ενώ, όπως αποκαλύπτει το Transparency Register του ΕΚ, δεν υπήρξε καμία επίσημη επαφή με εκπροσώπους της βουλγαρικής κοινότητας ή οργανώσεις που καταγγέλλουν εθνοτικές διακρίσεις στη χώρα.

Επιπλέον, περισσότερες από 40 τροπολογίες για την προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων και κατά της ρητορικής μίσους απορρίφθηκαν χωρίς αιτιολόγηση. Η κυβέρνηση Mickoski φαίνεται να είχε πρόσβαση σε προσχέδια του τελικού κειμένου, ενώ ο ίδιος ο Πρωθυπουργός προέβλεψε επακριβώς το περιεχόμενό του πριν αυτό δημοσιοποιηθεί, γεγονός που ενισχύει τις υπόνοιες για προνομιακή πληροφόρηση και παρασκηνιακή επιρροή.

Οι αποκαλύψεις περιλαμβάνουν επίσης καθυστερημένη δήλωση 26 συναντήσεων του Waitz με Σκοπιανούς αξιωματούχους, κατά παράβαση του κανόνα 3μήνης δήλωσης επαφών. Την ίδια στιγμή, επαφές για άλλα του καθήκοντα —όπως στην Επιτροπή Γεωργίας— καταχωρήθηκαν έγκαιρα, υποδηλώνοντας επιλεκτική τήρηση των κανόνων διαφάνειας.

Την κατάσταση περιπλέκει η επίσκεψη αντιπροσωπείας Σκοπιανών βουλευτών στις Βρυξέλλες, μόλις λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση των σκιωδών εισηγητών, κατά την οποία συναντήθηκαν ιδιωτικά με τον Waitz και παρακάθισαν σε γεύμα στο Ευρωκοινοβούλιο — προνόμια που δεν δόθηκαν σε Βουλγάρους βουλευτές ή οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Βουλγαρική Βουλή καταδίκασε ομόφωνα την έκθεση του Waitz ως “αντικειμενικά ελλιπή” και ζήτησε την απομάκρυνσή του από τη θέση του εισηγητή, τονίζοντας πως παραβιάστηκε η συμφωνία του 2022 για προστασία των μειονοτήτων και σχέσεις καλής γειτονίας. Η σιωπηρή αναγνώριση της “Μακεδονικής ταυτότητας” μέσα από έξι πανομοιότυπες τροπολογίες, όπως υποστηρίζεται, παγώνει την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, δίνοντας άλλοθι στην κυβέρνηση Mickoski να αποφύγει τις προβλεπόμενες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις.

Το EUalive σημειώνει ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο τα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά αγγίζει καίρια τη θεσμική αξιοπιστία της ΕΕ. Μετά το Qatargate, το σκάνδαλο αυτό υπογραμμίζει ξανά την ανάγκη για αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου, καθώς η ξένη επιρροή και η θεσμική αδιαφάνεια απειλούν την ευρωπαϊκή ενοποίηση εκ των έσω.