Η ετήσια έκθεση της Transparency International για τον Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς (CPI) καταγράφει μικρές αλλά ουσιαστικές μετατοπίσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με ορισμένες χώρες να κερδίζουν έδαφος και άλλες να υποχωρούν.
Ο συγκεκριμένος δείκτης δεν μετρά δικαστικές υποθέσεις ούτε πραγματικά καταγεγραμμένα περιστατικά. Αποτυπώνει την εκτίμηση ειδικών και επιχειρηματικών κύκλων για το επίπεδο διαφθοράς στον δημόσιο τομέα. Η βαθμολογία κυμαίνεται από το 0 (υψηλή αντίληψη διαφθοράς) έως το 100 (υψηλή αντίληψη διαφάνειας), ενώ η τελική θέση κάθε χώρας εξαρτάται και από τις επιδόσεις των υπολοίπων κρατών. Στα κριτήρια περιλαμβάνονται η δωροδοκία, η κατάχρηση δημόσιων πόρων, η πολιτική επιρροή στη διοίκηση, η αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, η διαφάνεια στις δηλώσεις περιουσιακών στοιχείων και η προστασία των καταγγελλόντων. Δεν αποτυπώνεται, ωστόσο, η προσωπική εμπειρία των πολιτών ούτε η διαφθορά στον ιδιωτικό τομέα.
Ελλάδα και Κύπρος
Η Ελλάδα συγκεντρώνει 50 βαθμούς και κατατάσσεται στην 56η θέση μεταξύ 182 χωρών, σημειώνοντας μικρή άνοδο κατά μία μονάδα σε σχέση με το 2024. Η εικόνα παραμένει μεσαία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς όμως να καταγράφεται θεαματική βελτίωση.
Η Κύπρος βρίσκεται ελαφρώς ψηλότερα, με 55 βαθμούς και 49η θέση διεθνώς. Παρά τη σχετικά καλύτερη επίδοση, καταγράφει πτώση μίας μονάδας σε σύγκριση με πέρυσι.
Δυτικά Βαλκάνια
Η Αλβανία εμφανίζει σαφή υποχώρηση. Η βαθμολογία της διαμορφώνεται στους 39 βαθμούς, τρεις λιγότερους από το προηγούμενο έτος, γεγονός που μεταφράζεται και σε απώλεια έντεκα θέσεων στη διεθνή κατάταξη.
Το Κόσοβο καταγράφει επίσης μικρή πτώση, με 43 βαθμούς, έναν λιγότερο από το 2024, όταν είχε πετύχει την υψηλότερη μέχρι σήμερα επίδοσή του.
Σε επίπεδο περιοχής, το Μαυροβούνιο παραμένει πρώτο μεταξύ των γειτονικών χωρών με 46 βαθμούς. Η Βόρεια Μακεδονία διατηρεί τους 40 βαθμούς, ενώ Σερβία και Βοσνία-Ερζεγοβίνη κινούνται χαμηλότερα, με τη Σερβία να καταγράφει απώλειες σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση.
Παγκόσμια εικόνα με ανησυχητικά σημάδια
Τα ευρήματα για την περιοχή εντάσσονται σε ένα ευρύτερο διεθνές περιβάλλον επιδείνωσης. Ο παγκόσμιος μέσος όρος του δείκτη διαμορφώνεται στους 42 βαθμούς, στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, γεγονός που καταδεικνύει γενικευμένη κάμψη στην ανθεκτικότητα των θεσμών.
Περισσότερες από τις δύο τρίτες των χωρών που αξιολογούνται, 122 από τις 180, βρίσκονται κάτω από τους 50 βαθμούς. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των κρατών με βαθμολογία άνω των 80 μονάδων έχει περιοριστεί αισθητά σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια, ένδειξη ότι οι υψηλές επιδόσεις διαφάνειας δεν είναι δεδομένες.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η διαπίστωση ότι υποχώρηση καταγράφεται ακόμη και σε εδραιωμένες δημοκρατίες. Χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίζουν πτωτική τάση, ενώ ακόμη και κράτη με διαχρονικά υψηλές επιδόσεις δέχονται πιέσεις. Στην κορυφή της κατάταξης παραμένει για όγδοη συνεχή χρονιά η Δανία με 89 βαθμούς.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η διαφθορά δεν αποτελεί περιφερειακή ιδιαιτερότητα, αλλά διαρθρωτική πρόκληση για τα δημόσια συστήματα διακυβέρνησης διεθνώς, με επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη, στη λογοδοσία και στη θεσμική σταθερότητα.
