Αρχαία ελληνικά θέατρα φαίνεται πως χρησιμοποιούσαν κινητές ξύλινες σκηνές ήδη πριν από περίπου 2.000 χρόνια, σύμφωνα με τα ευρήματα Ιάπωνα αρχιτέκτονα από το Πανεπιστήμιο του Κουμαμότο.
Κατά τη διάρκεια επιτόπιας έρευνας στο αρχαίο θέατρο της Μεσσήνης, ομάδα του Εργαστηρίου Ιστορίας της Δυτικής Αρχιτεκτονικής του ίδιου πανεπιστημίου εντόπισε έναν μεγάλο αποθηκευτικό χώρο και τρεις παράλληλες σειρές από λίθους δίπλα από τη σκηνή. Παρόμοιες δομές έχουν εντοπιστεί και στα αρχαία θέατρα της Μεγαλόπολης και της Σπάρτης.
Σε εκείνες τις περιπτώσεις, οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι στους συγκεκριμένους λίθινους διαδρόμους τοποθετούνταν τροχοί, επάνω στους οποίους κινούνταν κινητές ξύλινες σκηνές της ελληνιστικής περιόδου. Η ομοιότητα των δομών οδηγεί στο συμπέρασμα ότι και το θέατρο της Μεσσήνης διέθετε αντίστοιχο μηχανισμό.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Ριούιτσι Γιοσιτάκε, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, εξηγεί ότι το προσκήνιο – το αρχιτεκτονικό υπόβαθρο της σκηνής από όπου επίσης μπορούσαν να μιλήσουν οι ηθοποιοί – και η σκηνή, που λειτουργούσε ως χώρος μεταμφίεσης αλλά και ως δεύτερο σκηνικό, ήταν δύο ξεχωριστές κατασκευές. Καθεμία διέθετε δικούς της τροχούς και μπορούσε να μετακινείται ανεξάρτητα.
Όπως αναφέρει, προηγούμενες θεωρίες υποστήριζαν ότι τόσο το προσκήνιο όσο και η σκηνή μετακινούνταν ταυτόχρονα πάνω σε τρεις λίθινες σειρές. Ωστόσο, κατά την άποψή του, είναι πιο λογικό να θεωρηθεί ότι το κάθε τμήμα είχε το δικό του ζεύγος οδηγών – δύο σειρές λίθων για κάθε μία από τις δύο κατασκευές.
Το συμπέρασμά του βασίζεται στη διάταξη των λίθινων γραμμών και στο πρακτικό ζήτημα του βάρους: θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να μετακινηθούν ταυτόχρονα δύο βαριές κατασκευές με έναν άξονα και τρεις ξύλινους τροχούς.
Η έρευνα για τις κινητές ξύλινες σκηνές συνεχίζεται, με στόχο να αποσαφηνιστεί ακόμη περισσότερο η μορφή των αρχαίων σκηνών και η επιρροή που αυτές άσκησαν σε μεταγενέστερες αρχιτεκτονικές κατασκευές.
Το αρχαίο θέατρο της Μεσσήνης αποτέλεσε για περισσότερο από έξι αιώνες σημαντικό σημείο αναφοράς, όχι μόνο για τη θεατρική ζωή, αλλά και για την πολιτική δραστηριότητα της εποχής. Από τη σκηνή του πέρασαν προσωπικότητες όπως ο Φίλιππος Ε΄ της Μακεδονίας και ο στρατηγός των Αχαιών, Φιλοποίμην από τη Μεγαλόπολη.
Το θέατρο λειτουργούσε τόσο ως χώρος ψυχαγωγίας όσο και ως τόπος πολιτικών συγκεντρώσεων. Εκεί πραγματοποιήθηκε, το 214 π.Χ., η συνάντηση μεταξύ του Φιλίππου Ε΄ και του Αράτου του Σικυωνίου, μόλις μία ημέρα μετά την εξέγερση του πληθυσμού και τη σφαγή των αρχόντων και 200 πλουσίων κατοίκων της πόλης.
Ο ιστορικός Λίβιος αναφέρει ότι το 183 π.Χ., μετά τη σύλληψη του Φιλοποίμενα από τους Μεσσήνιους, πλήθος πολιτών συγκεντρώθηκε στο θέατρο απαιτώντας να τον φέρουν μπροστά τους, για να τον δουν με τα μάτια τους.
Μετά από έξι αιώνες χρήσης, το θέατρο εγκαταλείφθηκε. Στους βυζαντινούς χρόνους, κάτοικοι της περιοχής αφαίρεσαν πολλά από τα καθίσματα και τα χρησιμοποίησαν ως οικοδομικό υλικό για ναόυς και οικίες, γεγονός που φανερώνει την αδιαφορία για τη διατήρηση του μνημείου.
Ύστερα από 1.700 χρόνια εγκατάλειψης και σιγής, το αρχαίο θέατρο της Μεσσήνης άνοιξε ξανά τις πύλες του στο κοινό το καλοκαίρι του 2013.
