Συνεχίζοντας την περιήγηση στην σελίδα μας αποδέχεστε την χρήση της τεχνολογίας cookies.

Οι εξισλαμισμοί στη Βόρεια Ήπειρο και ο Νεκτάριος Τέρπος

Οι εξισλαμισμοί στη Βόρεια Ήπειρο και ο Νεκτάριος Τέρπος

Οι εξισλαμισμοί και το παιδομάζωμα συνεχίζονται μέχρι τον ύστερο 18ο αιώνα στη δυτική Ελλάδα, την Ήπειρο και την Αλβανία και ο Κοσμάς Αιτωλός θα αναδειχθεί στον πρωτεργάτη της πάλης ενάντιά τους. Πρόδρομος και πνευματικός μέντοράς του, σχετικά άγνωστος στο ευρύτερο κοινό, υπήρξε ο Βορειοηπειρώτης ιερομόναχος από τη Μοσχόπολη, Νεκτάριος Τέρπος (γεννήθηκε μεταξύ 1675 και 1690 και απεβίωσε μεταξύ 1740 και 1741), τόσο με τη δράση του όσο και με τα βιβλία του. Ανάμεσά τους το Βιβλιάριον, καλούμενον Πίστις, το οποίο γνώρισε 12 εκδόσεις, μεταξύ 1732 και 1818.*

του Γιώργου Καραμπελιά

Η Πίστις είχε ως κύριο αντικείμενό την αντιμετώπιση των εξισλαμισμών και της αλλαξοπιστίας των ορθοδόξων. Διαβάζουμε στο προοίμιο του έργου: «Τὸ λοι­πὸν ἐ­τοῦ­το τὸ Βι­βλιά­ριον, τὸ ἐ­πο­νο­μα­ζό­με­νον Πί­στις, δὲν τὸ ἐ­σύν­θε­σα διὰ τοὺς σο­φοὺς καὶ γραμ­μα­τι­σμένους ἀν­θρώ­πους, ἀλ­λὰ διὰ τοὺς ἀ­γραμ­μά­τους καὶ χω­ρι­κούς, ἐ­πει­δὴ εἰς ἐ­τοῦ­τα τὰ μέ­ρη τῆς Τουρ­κί­ας εὑ­ρι­σκό­με­νοι χρι­στια­νοί, πολ­λοὶ ἐ­πλα­νή­θη­καν, καὶ πλα­νοῦν­ται ἀ­πὸ ὀ­λί­γην ἀ­νάγ­κην καὶ δό­σι­μον τοῦ χα­ρα­τζί­ου, καὶ ἀρ­νοῦν­ται (φεῦ) τὸν Χρι­στόν, καὶ πα­ρα­δί­δον­ται εἰς τὰς χεῖ­ρας τοῦ δι­α­βό­λου«.

Ο Νεκτάριος χρημάτισε διδάσκαλος στη σχολή της Μοσχόπολης –τη μετέπειτα περιβόητη Νέα Ἀκαδήμια– περιόδευσε δε ως ιεροκήρυκας στη σημερινή Βόρειο Ήπειρο, Βεράτι, Σπαθία και Μουζακιά, καθώς και στη Νότια Ήπειρο μέχρι την Άρτα, ως πρόδρομος του Κοσμά Αιτωλού. Οι αντι­μωαμεθανικές και αντιτουρκικές θέσεις του οδήγησαν και στην κακοποίησή του τα Χριστούγεννα του 1724, στο χωριό Τραγότι, κοντά στο Ελβασάν. Όταν κήρυσσε παρατήρησε ότι το ακροατήριό του το αποτελούσαν 120 γυναίκες και μόλις 15 άνδρες, διότι οι υπόλοιποι είχαν αλλαξοπιστήσει. Τότε στράφηκε εναντίον του Μωά­μεθ, γεγονός που οδήγησε στον άγριο ξυλοδαρμό του:

«Ὕ­στε­ρον δὲ τὸ ἔ­μα­θαν δύ­ο ἀ­δέλ­φια Ἀ­γα­ῥη­νοί, οἱ ὁ­ποῖ­οι ἦ­σαν σουμ­πα­σά­δες, τὸ πῶς ἐ­κή­ρυ­ξα ὁ­μο­λο­γών­τας [ ] τὸν Μω­ά­μεθ ψεύ­στην καὶ πλά­νον, καὶ ἕ­ναν πρῶ­τον μα­θη­τὴν τοῦ ἀν­τι­χρί­στου. Ἦλ­θαν καὶ μὲ ηὗ­ραν εἰς τὸ σπῆτι τοῦ Πα­πά, καὶ εἶ­χεν ὁ κα­θ’ ἕ­νας ἀ­πὸ ἕ­να κον­τό­ξυ­λον ἀ­πὸ γλα­τζι­νά, καὶ κτυ­πῶν­τες ἀ­πά­νω μου ἀ­νε­λε­ή­μο­να… Εἰς ὅ­λα τὰ μέ­ρη μὲ ἐ­βά­ρε­σαν, ἀλ­λοῦ τὸ κορ­μί μου ἐ­κοκ­κί­νι­σε, καὶ εἰς πε­ρισ­σο­τέ­ρους τό­πους ἐ­μαύ­ρι­σε, καὶ ὅ,τι ἔ­κα­μαν ἡ βεν­τού­ζαις καὶ τὰ κέ­ρα­τα, καὶ χά­ρι­τι Χρι­στοῦ ἰ­α­τρεύ­θη­κα, ὅ­μως τὸ ζερ­βόν μου μπρά­τζο ἔ­μει­νε βλαμ­μέ­νο, καὶ πο­τὲ δὲν ἠμ­πο­ρῶ νὰ ἀ­να­παυ­θῶ εἰς αὐ­τὸ τὸ μέ­ρος«.

Αντιτουρκικό και αντιμουσουλμανικό κήρυγμα

Ο Τέρπος, στα κείμενα και στο κήρυγμά του, χρησιμοποιεί μια βίαιη αντιτουρκική, αντιισλαμική γλώσσα, που δύσκολα συναντούμε σε κείμενα που κυκλοφορούσαν, και μάλιστα σε τέτοια έκταση, στον τουρκοκρατούμενο Ελληνισμό:

«Ἀ­λή­μο­νον εἰς ἐ­κεῖ­νον τὸν ἄν­θρω­πον, ὀ­ποῦ θέ­λει νὰ ἀ­πο­θά­νῃ εἰς τὴν πε­πλα­νημέ­νην θρη­σκεί­αν τοῦ πλά­νου, καὶ ἀ­πο­στά­του [ ], τοῦ Μω­ά­μεθ, καὶ τοῦ γαμ­βροῦ αὐ­τοῦ Ἀ­λῆ, οἱ ὁ­ποῖ­οι εἶναι, καὶ εὑ­ρί­σκον­ται πάν­το­τε ἐν τῷ μέ­σῳ τοῦ πυ­ρὸς τῆς κο­λά­σε­ως, ὁ­μοῦ μὲ τὸν πα­τέ­ρα τους τὸν δι­ά­βο­λον. Μὴν τολ­μή­σῃ λοι­πὸν τι­νὰς νὰ λέ­γῃ ὅ­τι τοὺς Τούρ­κους ὁ Θε­ὸς τοὺς ἔ­κα­με, καὶ τοὺς ἔ­δω­σε βα­σι­λεί­ας καὶ ἐ­ξου­σί­αν…. Τοι­ού­τη λο­γὶς εἶ­ναι καὶ οἱ Τοῦρ­κοι ἀ­πά­νω μας. Θη­ρί­α λο­γι­κά, Λύ­κοι ἀ­νή­με­ροι, Ὂ­χεν­τραις φαρ­μα­κε­ραῖς, Βα­σι­λί­σκοι βλα­πτι­κοί«.

Δεδομένης της τεράστιας κυκλοφορίας των βιβλίων του –η κυκλοφορία της Πίστεως ξεπερνούσε τα 10.000 αντίτυπα– οι θέσεις του δεν πέρασαν απαρατήρητες τόσο από τους Τούρκους όσο και τους Έλληνες φιλότουρκους και «αδικητές», ακόμα και κληρικούς. Εξάλλου, παρεμβαίνει και στις κοινωνικές συγκρούσεις που ελάμβαναν χώρα στη Μοσχόπολη.

Στις αιματηρές συγκρούσεις του 1724, οι εργάτες αντιστάθηκαν στους Τουρκαλβανούς που είχαν προσκαλέσει οι «κουμπανίες». Οι δε συγκρούσεις γύρω από τη διοίκηση της πόλης, μεταξύ των «αρχόντων», των συντεχνιών, καθώς και οι διεκδικήσεις των εργατών που ζητούσαν αύξηση των ημερομισθίων, είχαν προσλάβει ενδημικό χαρακτήρα. Λίγα χρόνια μετά καταγράφεται νέα αιματοχυσία, με τη δολοφονία προεστών και μεγαλεμπόρων, μέσα στο μοναστήρι, το 1735, κατά την εορτή της Διακαινησίμου:

«Καὶ ποῖ­οι εἶ­ναι ἐ­κεῖ­νοι, ὁ­ποῦ ἔ­χουν τὸν Θε­ὸν εἰς τὰ κα­τώ­τε­ρα μέ­ρη τῆς κο­λά­σε­ως; Εἶναι ἐ­κεῖ­νοι ὁ­ποῦ γυ­ρεύ­ουν τὴν ἐ­ξου­σί­αν καὶ αὐ­θεν­τί­αν, καὶ νὰ στα­θοῦν κρι­τά­δες, χω­ρὶς νὰ τοὺς θέ­λῃ ἡ χώ­ρα καὶ ἡ πο­λι­τεί­α. Εἶ­ναι καὶ ἐ­κεῖ­νοι ὁ­ποῦ δί­δουν καὶ φουρ­τζά­ρουν ἄ­σπρα διὰ τὴν ἐ­ξου­σί­αν. [ ] Εἶ­ναι καὶ ἐ­κεῖ­νοι ὁ­ποῦ φέρ­νουν βα­σι­λι­κοὺς ἀν­θρώ­πους, καὶ ζη­μι­ώ­νουν τὴν χώ­ραν καὶ τὴν πτω­χο­λο­γί­αν. [ ] Ἐ­τοῦτοι εἶ­ναι ὅ­λοι μα­θη­ταὶ τοῦ δι­α­βό­λου, ὁποῦ πο­λε­μοῦν, καὶ ἐμ­παί­νουν λη­στρι­κῶς, καὶ γί­νον­ται ἄρ­χον­τες«.

Εθνική και κοινωνική διάσταση

Για το Νεκτάριο, κοινωνική και εθνική διάσταση φαίνεται να διαπλέκονται αδιάρρηκτα. Η απελευθέρωση από την οθωμανική κυριαρχία συναρτάται άμεσα με τους «πολλοὺς τοῦ Θεοῦ», τους «πτωχούς». Ο απελευθερωτικός και ελληνοκεντρικός χαρακτήρας του κηρύγματός του υπογραμμίζεται και από τις συχνές συχνή αναφορές στους αρχαίους Έλληνες: «“Ἡ καλλίτερη αρχή ὅλων τῶν πραγμάτων εἶναι ὁ θεός, μὰ ἡ κεφαλὴ ὁλονῶν τῶν ἀρετῶν εἶναι ἡ πίστις”, καθώς λέγει ὁ Ἀριστοτέλης». «Σωκράτης ὁ φιλόσοφος, ἔστωντας νὰ ἰδῇ κάποιον πλούσιον ἀπαίδευτον, εἶπεν εἰς ἐκείνους ὁποῦ ἦτον σιμὰ του· νὰ ἴδετε τὸ χρυσὸν εἴδωλον».

Επανειλημμένες αναφορές κάνει στους Αλέξανδρο, Πλούταρχο, Διογένη, Σόλωνα, Διογένη Λαέρτιο, Επίκτητο, Επίχαρμο, Θουκυδίδη, Πίνδαρο, Στίλπωνα, Ξενοφώντα, Αριστείδη, Δημόκριτο, Πυθαγόρα, Εμπεδοκλή, Λουκιανό κ.λπ. Τέλος, ο Γ. Βαλέτας εξαίρει τη λογοτεχνική αξία της γλώσσας του προδρόμου του Μακρυγιάννη.

Αν, για τους λογίους και τους πεπαιδευμένους Έλληνες, συστατικό και ενισχυτικό της ταυτότητάς τους, εκτός από τη θρησκεία, ήταν η γλώσσα και η ιστορία, για τον λαό η ορθόδοξη πίστη αποτελούσε το μοναδικό ανάχωμα στην απώλεια της ταυτότητας και τους εξισλαμισμούς. Εξ ου και η τεράστια σημασία των νεομαρτύρων. Ο Τέρπος αναφέρεται στην περίπτωση του νεομάρτυρα της Βορείου Ηπείρου, άγιου Νικόδημου του Ελβασάν, που μαρτύρησε το 1722 και η μνήμη του τιμάται στις 11 Ιουλίου:

«Καὶ ἀ­κού­σα­τε. Ἐ­τοῦ­τος ὁ ἅ­γιος ἦ­τον ἀ­πὸ τὰ Βε­λά­γρα­δα [ ] φθό­νῳ τοῦ δι­α­βό­λου, ἀρ­νή­θη τὸν Χρι­στὸν παῤ­ῥη­σί­α, καὶ ἔ­γι­νεν Ἀ­γα­ρη­νός[ ]. Ἡ δὲ γυ­νὴ αὐ­τοῦ ἐ­λυ­πᾶ­το πολ­λὰ δι’ αὐ­τόν, καὶ ἐ­πα­ρα­κά­λει… διὰ νὰ ἐ­πι­στρέ­ψῃ πά­λιν πρὸς Κύ­ριον. Τέ­λος ὑ­πῆ­γε εἰς τὸ Ἅ­γιον Ὅ­ρος καὶ ἐ­ξο­μο­λο­γή­θη εἰς τοὺς ἐ­κεῖ­σε Πα­τέ­ρας, [ ] ἔ­λα­βε τὸ Ἅ­γιον Σχῆ­μα καὶ ἔ­γι­νε κα­λό­γε­ρος. [ ] Ὁ δὲ ἅ­γιος Νι­κό­δη­μος ὡ­σὰν ἦλ­θεν εἰς τὰ Βε­λά­γρα­δα [ ]…τὸν ἐ­πῆγαν εἰς τὸν ἡ­γε­μό­να λε­γό­με­νον Χου­σὲν πα­σιᾶς. [ ] Ὁ δὲ ἅ­γιος τοῦ ἀ­πη­λο­γή­θη· μὴ γέ­νοι­το, ὦ ἡ­γε­μὼν νὰ ἀρ­νη­θῶ πο­τὲ τὸν (Μωάμεθ) πι­στεύ­ω πὼς εἶ­ναι προ­φή­της τοῦ σα­τα­νᾶ, καὶ κά­θε­ται μέ­σα εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰ­ώ­νιον, αὐ­τὸς καὶ ὅ­σοι τὸν πι­στεύ­ουν διὰ προ­φή­την. Ταῦ­τα εἰ­πὼν ὁ ἅ­γιος, ὁ ἡ­γε­μὼν ἐ­θυ­μώ­θη καὶ ἐν τῷ ἅ­μα τὸν ἀ­πο­φά­σι­σε νὰ τὸν ἀ­πο­κε­φα­λί­σουν. [ ] Καὶ ἡ μὲν ἁ­γί­α του ψυ­χὴ ἀ­νέ­βη στε­φη­φό­ρος εἰς τὸν χο­ρὸν τῶν ἁ­γί­ων μαρ­τύ­ρων, τὸ δὲ ἅ­γιον αὐ­τοῦ λεί­ψα­νον, λα­βόν­τες οἱ χρι­στια­νοὶ κα­τέ­θε­σαν αὐ­τὸ εἰς τὸν να­ὸν τῆς Θε­ο­τό­κου λε­γό­με­νον Σου­ρούμ­που­λη, εἰς δό­ξαν Θε­οῦ«.

Ο Τέρπος, περισσότερο από οποιονδήποτε συγγραφέα της οθωμανικής περιόδου πριν τον Ρήγα, τον Κοραή και τον «Ανώνυμο» της Νομαρχίας, χρησιμοποιεί το βιβλίο του ως μια πολεμική μηχανή ενάντια στην τουρκική κυριαρχία, διότι βρίσκεται στην καρδιά της πάλης εναντίον των εξισλαμισμών. Η δε ιδιαίτερη πατρίδα του, η Μοσχόπολη, ήταν προκεχωρημένο φυλάκιο του Ελληνισμού στη Βόρεια Ήπειρο. Η τεράστια διάδοση των γραπτών του μαρτυρεί και τον άμεσα αντιστασιακό χαρακτήρα της επίκλησης της ορθόδοξης πίστης για τους Έλληνες ραγιάδες.

Αναδημοσίευση από slpress.gr
*Περισσότερα, στο νέο βιβλίο του Γιώργου Καραμπελιά «Εκκλησία και Γένος εν αιχμαλωσία», Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2018.

Μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αναστάσιου για τα Χριστού...
Ο Ράμα αντιγράφει αλβανικές πολιτικές του Μεσοπολέ...
 
  1. Σχόλια (7)

  2. Σχολίασε

Σχόλια (7)

This comment was minimized by the moderator on the site

Ο Ηπειρωτης Χριστοβασίλης ,μελετητης της Ηπειρου
ανέφερε οτι πολλοι μουσουλμανοι της Τσαμουριας μιλαγανε εξισου και τα ελληνικα.

Ενω ο μη εθνικιστής Μπαλτσιωτης αναφερει μεταξυ αλλων για τη Τσαμουρια.
»’Although the langue-vehiculaire of the area was Albanian, a much higher status was attributed to the Greek language, even among the Muslims themselves»
Δηλαδη οτι περα από τα αλβανικά , και τα ελληνικά μιλιότανε μεταξυ των Μουσουλμάνων της περιοχης,[ποσο μαλλον μεταξύ των χριστιανων]

29 Απριλίου 1874 εκθεση υποπροξένου Ελλάδος στη Σαγιάδα.
”’Αναφέρει 60 χωριά της περιφέρειας Φιλιατών ,τα 40 χιστιανικά,
…σε όλα ομιλείται η ελληνική αλλά από τους μουσουλμάνους γίνεται χρήση της ελληνικής και αλβανικής.”’
Αρα και εδώ βλεπουμε οτι οι μουσουλμανοι της επαρχίαςΦιλιατών [αλλοι λιγοτερο αλλοι περισσοτερο ] ηταν διγλωσσοι.

Ο Ζώτος Μολοσσος ανέφερε
στα οδοιπορικά του
για μερικά αλβανοτσάμικα χωριά πχ Μαρκάταις
οτι ήταν ελληνόγλωσσα η αλλιώς ”’ εξομώται ελληνόγλωσσοι”’,
μάλλον δίγλωσσοι δηλαδή.

Ο Γουιλλιαμ Εατον ,περιηγητης της Ηπειρου ,ανέφερε μεταξυ αλλων….
»» Οι μουσουλμάνοι κάτοικοι
της Παραμυθιάς και της επαρχίας της είχαν ως μητρική γλώσσα την ελληνική …..»»’
Αρα και αυτος αναφερει οτι οι μουσουλμανοι της επαρχιας Παραμυθιας ,δηλαδη του ανατολικου τμηματος της λεγομενης Τσαμουριας ,
ηταν ουσιαστικά διγλωσσοι .

Ο Περαιβός αναφερει για αυτους…
»»….. μολονότι ομιλούσι την αλβανικήν διάλεκτον, ως φυσικήν αλλά και μετά την απλοελληνικήν, εκφράζονται όμως ορθώς άνδρες τε και γυναίκες και μάλιστα όσοι κατοικούν τα πέριξ της Παραμυθίας. »»
Αναφερει οτι ολοι οι Αλβανοτσάμηδες
αλλά ειδικα οι μουσουλμανοι της Παραμυθιας και της επαρχιας της
εκφραζοντε-μιλανε »’ορθως»
,ανδρες και γυναικες, μαλιστα
την απλοελληνικη .

Eνώ για τους μουσουλμάνους Τσαμηδες έχουμε και τις παρακάτω αναφορές.

Eνω ο Πουκεβιλ ανεφερε για τις μουσουλμάνες ….
»»Οι Τσάμισες έχουν ελληνική προσωπική γωνία, μεγάλα μαύρα μάτια και μακριά καστανά μαλιά. ..»’

Για τη »φυλετικη» υποσταση των Τσαμηδων μουσουλμανων και τη διαφορα τους απο τις βορειοτερες φυλες εγιναν και αλλες τετοιες αναφορες….
»’Η καθαρότητα της φυλής έχει λιγότερο σχολαστικά διατηρηθεί απ’ ότι με τις βόρειες φυλές,…»»[ Σκοτσέζος διπλωμάτης και περιηγητής, James Henry Skene ].

Ο Αγγλος Γουντχαουζ της συμμαχικης αποστολης, αναφερει μεταξυ αλλων για τους Τσαμηδες μουσουλμανους στο βιβλιο του »Μηλον της εριδος»’
»Οι Τσαμηδες ειναι φυλετικα ,
Πηγή: Himara.gr | Ειδήσεις απ' την Βόρειο Ήπειρο

This comment was minimized by the moderator on the site

Απο τους Εξισλαμισμενους Ελληνες προερχονται οι Τσαμηδες

This comment was minimized by the moderator on the site

Αναφερόμενος, εξάλλου, σε ένα από τα τελευταία κεφάλαια του έργου του, στην
ενσωμάτωση των Ιονίων νήσων στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος στις 6 Οκτωβρίου
1863, παρατηρεί ότι το βράδυ της απελευθέρωσης της Κέρκυρας, την ώρα που
ολόφωτη η πόλη πανηγύριζε την ένωση με την πατρίδα, στις απέναντι ακτές της
ακόμη υπόδουλης στους Τούρκους Ηπείρου άναβαν μεγάλες φωτιές χαράς στα
βουνά. Στην εθνική χαρά, προσθέτει ο Deschamps, συμμετείχαν και τα χριστιανικά
χωριά της Ρούμελης: «η σκλαβωμένη Ελλάδα απαντούσε, από μακριά, στην ελεύθερη
Ελλάδα».
Η περιγραφή του παραπάνω συμβάντος οδηγεί το γάλλο περιηγητή στο
συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν δύο Ελλάδες: η έσω και η έξω
Ελλάς, η ελεύθερη και η υπόδουλη. Βέβαια, ο Deschamps δεν προσδιόρισε ποιες
ελληνικές χώρες παρέμειναν εκτός των συνόρων του νέου ελληνικού κράτους.
Απαριθμεί μόνο, εμμέσως, κάποιες από τις επαρχίες της οθωμανικής αυτοκρατορίας
που θεωρεί ελληνικές, αναφερόμενος στη φιλεκπαιδευτική δραστηριότητα που
αναπτύσσουν οι Έλληνες έξω από τα στενά σύνορα της κυρίως Ελλάδος.


Για να τεκμηριώσει επιστημονικά την άποψή του για την παρουσία των Σλάβων
στην Ελλάδα και την ελληνική καταγωγή των συγχρόνων του Ελλήνων, επικαλείται
τις μελέτες του γερμανού βυζαντινολόγου Κάρλ Χόπφ, ο οποίος, όπως σημειώνει ο
Bickford-Smith, ανασκεύασε τις κατηγορίες που με πονηρία έπλασε ο Φαλμεράυερ
αμφισβητώντας την ελληνική καταγωγή των σύγχρονων Ελλήνων. Το αποτέλεσμα
είναι, καταλήγει ο Bickford-Smith, η ελληνική καταγωγή των σύγχρονων Ελλήνων
να μην αμφισβητείται πια από την επιστημονική κοινότητα


Ο Richard Ridley Farrer, ο οποίος επισκέφτηκε την Ελλάδα το 1880, πριν
χαραχθεί η νέα οροθετική γραμμή που είχε αποφασιστεί στο Συνέδριο του Βερολίνου
και η οποία τελικά επεξέτεινε την επικράτεια του πρώτου ελληνικού βασιλείου έως το
ρου του ποταμού Καλαμά, θεωρούσε τα δύο βραχώδη νησάκια Φανώ και Μερλερά
στην περιοχή των Ακροκεραυνίων ορέων ως το βόρειο σύνορο του ελληνικού
βασιλείου642.



Ως ψηλαφητή πάντως απόδειξη της «καθαρότητας» των Ελλήνων ο Wachsmuth
θεωρεί τη γλωσσική συνέχεια από τους αρχαίους στους νεότερους χρόνους. Η
γλώσσα και οι ομοιότητες των νεότερων Ελλήνων με τους αρχαίους «εν τω
σκέπτεσθαι και αισθάνεσθαι, εν τοις καθόλου αυτού (sc. του έθνους) ήθεσι και
έθεσιν» καταδεικνύουν σύμφωνα με τον Wachsmuth την «καθαρότητα» της
ελληνικής φυλής και ανατρέπουν τους ισχυρισμούς του Φαλμεράυερ. Η παράθεση
μύθων και παραδόσεων, λαϊκών δοξασιών και δεισιδαιμονιών, ηθών και εθίμων που
επιβιώνουν στις μέρες του αποδεικνύει ότι η θεωρία του Φαλμεράυερ «είναι πρόρριζα
ψευδής»482

This comment was minimized by the moderator on the site

Ο Γάλλος Εντμόντ Αμπού στο βιβλίο του Η σύγχρονη Ελλάδα, όπου αναπαριστά
την εικόνα του ελληνικού βασιλείου το 1854, αναφερόμενος στην πληθυσμιακή του
σύνθεση, επισημαίνει ότι η ελληνική φυλή συνιστά τη μεγάλη πλειοψηφία του
ελληνικού έθνους. Την αλήθεια αυτή, παρατηρεί, επιχείρησαν να αμφισβητήσουν οι
θιασώτες μιας παράδοξης σχολής που υποστήριζε ότι δεν υπάρχουν πια Έλληνες στην
Ελλάδα και ότι όλος ο λαός είναι αλβανικής και σλαβικής καταγωγής. Μπορεί κανείς,
σχολιάζει με κάποια δόση ειρωνείας ο Αμπού, να αντιληφθεί χωρίς κόπο σε τι
αποσκοπεί μια τέτοια θεωρία που παρουσιάζει τους επιγόνους του Αριστείδη
συμπολίτες του Τσάρου Νικολάου. Είναι προφανές ότι ο Αμπού, καταδικάζει τη
θεωρία του Φαλμεράυερ και τους οπαδούς της616



Η Φιλανδή Fredrika Bremer που επισκέφτηκε περιοχές του ελεύθερου ελληνικού
κράτους το 1856,
παρατηρησε στη διάρκεια, εξάλλου, της περιήγησής της στα χωριά του Πηλίου ότι
οι κάτοικοι στη Θεσσαλία τρέφουν ισχυρά αισθήματα για την ελεύθερη Ελλάδα. Το
ίδιο παρατηρεί ότι συμβαίνει στην Ήπειρο και τη Μακεδονία –Οι ορεινοί κάτοικοι των παραπάνω περιοχών –
σύμφωνα με τη Bremer– ήταν Έλληνες και θερμοί πατριώτες. Γι’ αυτό άλλωστε στα
υψώματα του Ολύμπου, της Πίνδου και του Πηλίου τραγουδιούνται ακόμη τα
πατριωτικά άσματα του Ρήγα διεγείροντας το παλαιό πνεύμα της ανεξαρτησίας.


Τονίζει, εξάλλου, η Φιλανδή περιηγήτρια τον εκπολιτιστικό ρόλο που μπορούν να
διαδραματίσουν οι Έλληνες στην Ανατολή. Την πίστη της αυτή στηρίζει στις
ιδιότητες που τους χαρακτηρίζουν, οι οποίες αποτελούν τμήμα της πατρογονικής
κληρονομιάς τους. Όποιος έζησε ικανό χρονικό διάστημα ανάμεσα στους σύγχρονους
Έλληνες και γνώρισε τους αρχαίους Έλληνες από την ιστορία, υπογραμμίζει,
αναγνωρίζει ότι είναι ο ίδιος λαός, με τις ίδιες αρετές, τα ίδια ελαττώματα, την ίδια
ιδιοσυγκρασία και την ίδια ζωή, στην πραγματικότητα ακόμη και την ίδια γλώσσα.
Γιατί, προσθέτει η Bremer, μπορεί στη σύγχρονη ελληνική γλώσσα να έχουν
παρεισφρύσει πολλές λέξεις ξενες , ωστόσο
η βάση της παραμένει η αρχαία ελληνική621.

This comment was minimized by the moderator on the site

Ο Αμερικανός περιηγητής Έντουαρντ Έβερετ στις σελίδες του ημερολογίου που
κρατούσε στη διάρκεια του ταξιδιού του στην Ελλάδα το 1819, αναφέρει ως νότιο
άκρο της Αλβανίας και κατά συνέπεια σύνορο Αλβανίας και Ηπείρου
την οροσειρά της Χιμάρας 932.

Ο μαθητής του Ψαλίδα Βορειοηπειρώτης διάκονος Κοσμάς ο Θεσπρωτός (ca.
1833) υποστηρίζει ότι η «Βιώσα» (δηλαδή ο ποταμός Αώος) ήταν το φυσικό σύνορο
Ηπείρου και Αλβανίας933.


Ο Νικόλαος Λωρέντης, στη συγχρονική περιγραφή της Ηπείρου ως επαρχίας της
Ευρωπαϊκής Τουρκίας στο έργο του Νεώτατη διδακτική γεωγραφία, που εξέδωσε το
1838 στη Βιέννη, προσδιόρισε τα γεωγραφικά όρια της Ηπείρου......
Έτσι, η Ήπειρος οριζόταν βορειοδυτικά από την ''''Ελληνική Ιλλυρία'''[σημερινή Τοσκερια]
με τα Ακροκεραύνια όρη και τον ποταμό Αώο (‘Βοούσα’),


Ο αλβανολόγος Johann Georg von Hahn προσδιορίζοντας την έκταση και τα
φυσικά σύνορα της Αλβανίας, υποστηρίζει ότι το νότιο τμήμα της περιοχής, η
΄Ηπειρος (sc. γη), όπως το αποκαλούν οι Έλληνες κάτοικοί του σε αντιδιαστολή προς
τα απέναντι ελληνικά νησιά του Ιονίου πελάγους,
εκτεινόταν στην Αρχαιότητα από
τη βορειοανατολική άκρη των Ακροκεραυνίων ορέων μέχρι τη βορειοανατολική
γωνία του Αμβρακικού κόλπου.
Αντίθεταψςυμφωνα με τους αρχαίους , ο Ωρικός στη νότια γωνία του κόλπου των
Ακροκεραυνίων, αποτελούσε τη βορειότερη πόλη της ''Παλαιας Ηπείρου'''938



Ο Αλέξιος Πάλλης, στο έργο του Μελέται επί της αρχαίας Χωρογραφίας και
Ιστορίας της Ηπείρου, αναγνωρίζει ως βόρειο σύνορό της τις εκβολές του Αώου,
ερειδόμενος σε χωρίο του Διονυσίου του Περιηγητή, σύμφωνα με το οποίο οι
εκβολές του παραπάνω ποταμού αποτελούν τα πέρατα της Ελλάδος940


Ο Δημήτριος Βερναρδάκης στον πρώτο τόμο του έργου του Εγχειρίδιον γενικής
ιστορίας εις τόμους τρεις, προς χρήσιν των γυμνασίων και προς ιδιαιτέραν μελέτην
υποστηρίζει ότι δυτικό σύνορο της Ελλάδος που χωρίζει την Ήπειρο από την Ιλλυρία
είναι τα Κεραύνια ή Ακροκεραύνια όρη τα οποία απολήγουν στο Ακροκεραύνιο
ακρωτήριο945.

Τον Αώο προσδιόρισε ως σύνορο της Ηπείρου και στις μέρες του ο
Κοκίδης, καθώς, όπως τόνισε, ο αρχαίος γεωγράφος Διονύσιος ο Περιηγητής
αναφέρει ότι «εις τας εκβολάς Αώου ερείδονται Ελλάδος Αρχαί». Από το στενό της
Αντιγονείας, κατέληξε ο Κοκίδης, η βόρεια αυτή γραμμή κατά μήκος του Αώου
διευθυνόταν προς το όρος Βόϊον952.

This comment was minimized by the moderator on the site

Για να αποδείξει τη διατήρηση του ελληνικού χαρακτήρα της Ηπείρου στη
διάρκεια της σερβοκρατίας,
ο Χρηστοβασίλης παρέθεσε χρυσόβουλο του Κράλη
Συμεών γραμμένο στην ελληνική γλώσσα, το οποίο έλαβε από το έργο του Π.
Αραβαντινού, Χρονογραφία της Ηπείρου.

Από το χρυσόβουλο προκύπτει ότι οι
Σέρβοι δεν εγκατέστησαν αποικίες στην περιοχή καθώς και ότι εκτός από τα όργανα
της διοίκησης κανείς άλλος δε μιλούσε τη σερβική γλώσσα την εποχή εκείνη.
Στο
σχολιασμό που ακολούθησε την παράθεση του βασιλικού διατάγματος
(χρυσόβουλου) ο Χρηστοβασίλης επισήμανε ότι μόνο το γεγονός ότι ήταν γραμμένο
στην ελληνική γλώσσα κατά την περίοδο ακμής της σερβοκρατίας στην Ήπειρο επί
328
Συμεών, «βασιλέως και αυτοκράτορος Ρωμαίων και Σέρβων», είναι αρκετό για να
αποδείξει ότι η Ήπειρος δεν αλλοιώθηκε εθνολογικά την περίοδο αυτή986.

'Ολίγα λαογραφικά άπό τό Πύλιουρι,....
Τό χωρίον Πύλιουρι είχε τότε 89 σπίτια (οικογένειας), κατοίκους 430. Μουχτάρης (Πρόεδρος Κοινότητος) ήτο ό Χαράλαμπος Κάτσης καί εκ τών προεστών ό Κίτσος (Χρίστος) Πρίφτης, δηλαδή ίερεύς, ό παπά Κώστας. Τό χωρίον περιελάμβανε 5 Μαχαλάδες (Συνοικίας), γενιές: Τούς Ντεπελιάγη καί Πρίφτη, Γκίκα, Δήμα. Εις άλλο σημείωμα σημειώ τούς εξής: I) Ντεντελάκηδες, 2) Καισάρηδες, 3) Μαγκίνηδες, 4) Δράμηδες, 5) Γκικδημάδες καί επώνυμα είχον: Μερκούρης, Γκίτσαλης, Δούκας, Μάλιος, Γκρούκης, Αθανασίου, Νε- στούρης, Κιούρκος, Καλλίνα, Κάτσια, Τσεκάλης, Κάτσης, Πρίφτης, Τσούπας, Μούτσος, Γκρέκος Κόκας, Μπέτσιο, Κόκκια, Μπότσης, Στεφάνη, Στέργιος, Μήτρος, Μπάλας, Σεληνήος, Τσίσης, Κέντρος, Μερτύρης, Δούκας, Πόλιος, Βιέρος, Βάσος, Κονίνης, Κολιά- τζη ), Αιάπας, Μπότσης, Μπόλιας, Πούλιος, Μάλιος (Γκ(α)ρδούκης, Νέστορης, Κιούρκο, ....


Τό Πύλιουρι ήτο ολόκληρον 'Ελληνικόν μέ άγνούς "Ελληνας. Συνειργάζον το πρότερον μέ τούς Κρήτας πολεμιστάς κατά τών Αλβανών καί πλησίον τού χωρίου, άνατολικώς αύτού, ύπήρχε τάφος τού φονευθέντος εκεί εις μάχην Κ ρητός οπλαρχηγού Γ. Στυλ. Τζουλάκη, εξ 'Αγίας Βαρβάρας ' Ηρακλείου.
Κατά τήν εσπέραν τής έκεΐ άφίξεώς μου, εις συγκέντρωσιν τών κατοίκων ώμίλησα εις αύτούς διά τήν Πατρίδα 'Ελλάδα καί έξεδήλωσαν μεγάλην χαράν, έλπίζοντες εις τήν πλήρη έλευθέρωσιν τής Βορείου ’Ηπείρου καί ένωσιν μέ τήν ' Ελλάδα..


' Εκεί κατεγινόμην εις τήν έκμάθησιν τής 'Αλβανικής γλώσσης, με βοηθούς κατοίκους,
οί όποιοι έγνώριζον καί τήν 'Αλβανικήν καί τήν Ελληνικήν.
Κα-τήρτισα τετράδιον με λέξεις καί φράσεις, τάς χρησίμους διά συνεννόησιν καί έξέτασιν 'Αλβανών. '

'''Αναπολώ έκτοτε τήν διαμονήν μου εις τό ώραϊον Πύλιουρι, πλησίον τών άγνών Ελλήνων κατοίκων του.''''

Δεν υπάρχει κάποιο σχόλιο στο άρθρο

Αφήστε τα σχόλια σας

Συνημμένα (0 / 3)
Share Your Location

Απ' το Facebook μας

ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ

Μπορείτε να μας βρείτε και να συνδεθείτε μαζί μας στα παρακάτω μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ακολουθήστε μας:


Η σελίδα είναι αφιερωμένη στην μνήμη του Γιώργου Γκιώνη