Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, περίπου το 40% του εργατικού δυναμικού της Αλβανίας έχει μεταναστεύσει στο εξωτερικό. Η έλλειψη ευκαιριών απασχόλησης και αξιοπρεπώς αμειβόμενων θέσεων εργασίας έχει οδηγήσει πολλούς να εγκαταλείψουν τις χώρες της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας στη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη.
Η Αλβανία και η Μολδαβία συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από το φαινόμενο. Η μαζική έξοδος εργατικού δυναμικού εντείνει το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» και δημιουργεί πίεση στις τοπικές οικονομίες και βιομηχανίες, που χάνουν εργατικό δυναμικό τόσο σε χαμηλής ειδίκευσης όσο και σε υψηλής ειδίκευσης επαγγέλματα.
Η υψηλή φτώχεια, το μισθολογικό χάσμα με τις γειτονικές χώρες, η εκτεταμένη διαφθορά και η έλλειψη αξιοκρατίας είναι μερικοί από τους βασικούς λόγους που ωθούν τους ανθρώπους να φύγουν από τη χώρα. Ενώ πολλοί μετανάστες από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη εργάζονται νόμιμα στη Ρωσία και σε χώρες της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης, παρατηρείται και αύξηση των παράτυπων μεταναστών από ορισμένες περιοχές.
Χιλιάδες νέοι Αλβανοί έχουν επιχειρήσει επικίνδυνα ταξίδια για να φτάσουν στη Βόρεια Ευρώπη, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, συχνά διακινδυνεύοντας τη ζωή τους κατά τη διέλευση της Μάγχης με μικρά σκάφη ή φουσκωτές λέμβους.
Η παράτυπη μετανάστευση μέσω και από τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη παραμένει σοβαρή πρόκληση. Ορισμένοι μετανάστες βασίζονται σε δίκτυα διακινητών, ενώ η περιοχή λειτουργεί ως βασικός διάδρομος διέλευσης, με μικτές μεταναστευτικές ροές προς τη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη.
Από το 2018, οι αφίξεις παράτυπων μεταναστών στην ΕΕ μέσω των Δυτικών Βαλκανίων – κυρίως μέσω Αλβανίας, Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και Σερβίας – έχουν αυξηθεί. Οι τρεις κυριότερες εθνικότητες μεταναστών που διέρχονται από τα Βαλκάνια με προορισμό τη Δυτική Ευρώπη είναι Αφγανοί, Σύροι και Πακιστανοί.
