Η Αλβανία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Γίνονται προσπάθειες για τη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος με την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών, όπως η ηλιακή και αιολική ενέργεια, καθώς και την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ενέργειας. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει εγκατασταθεί καμία ανεμογεννήτρια στη χώρα. Μια εναλλακτική λύση για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας είναι η αξιοποίηση του φυσικού αερίου μέσω του Διαδριατικού Αγωγού (TAP).
Ο θερμοηλεκτρικός σταθμός σχεδιάζεται να κατασκευαστεί στο Roskovec, στην περιφέρεια Φίερι, όπου ήδη συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός έργων ηλιακής ενέργειας. Ο σταθμός αναμένεται να έχει ισχύ 147 MW, ενώ σύμφωνα με κυβερνητική απόφαση ο στόχος ήταν αρχικά 170 MW. Η κοινή επιχείρηση, με την επωνυμία Fier Thermoelectric, αναζητά χρηματοδότηση, αν και το ακριβές κόστος του έργου παραμένει άγνωστο.
Η συμμετοχική δομή είναι η εξής: GEK Terna και DEPA Commercial κατέχουν ίσα μερίδια, ενώ η Gener 2 κατέχει το 30%. Η DEPA Commercial εισήλθε στο έργο το 2023, αποκτώντας το 35% του μετοχικού κεφαλαίου και υπογράφοντας επταετές συμβόλαιο προμήθειας φυσικού αερίου. Το έργο εγκρίθηκε από την αλβανική κυβέρνηση χωρίς να παραχωρηθεί ως σύμβαση παραχώρησης. Ωστόσο, ο φορέας εκμετάλλευσης υποχρεούται είτε να παραδίδει το 2% της παραγόμενης ενέργειας στο κράτος είτε να καταβάλλει ισόποση χρηματική αποζημίωση. Η άδεια έχει διάρκεια 49 ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της απόφασης.
Παράλληλα, μια μερίδα κατοίκων των γύρω χωριών έχει εκφράσει έντονες αντιρρήσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες. Υπέβαλαν, μάλιστα, μήνυση κατά της δημάρχου του Roskovec, ισχυριζόμενοι ότι το έργο θα προκαλέσει περιβαλλοντική ρύπανση και θα θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, ενώ το 90% της παραγόμενης ενέργειας προβλέπεται να εξαχθεί. Η GEK Terna σχεδιάζει να αξιοποιήσει τις συνέργειες με τα τρία θερμοηλεκτρικά της εργοστάσια στην Ελλάδα.
Και άλλες επενδυτικές δραστηριότητες της GEK Terna στην Αλβανία έχουν προκαλέσει αντιδράσεις. Ειδικότερα, το φωτοβολταϊκό έργο ισχύος 93 MW στο Λιμποβίτσι, κοντά στα σύνορα με την Ελλάδα, ανεστάλη το προηγούμενο έτος λόγω πλαστογραφίας εγγράφων σχετικά με την ιδιοκτησία της γης, γεγονός που οδήγησε σε εφόδους και συλλήψεις στην Κτηματολογική Υπηρεσία της περιοχής. Σύμφωνα με τη συμφωνία, και το φωτοβολταϊκό έργο υποχρεούται να παραδίδει το 2% της παραγόμενης ενέργειας δωρεάν στο κράτος.
Η Αλβανία επιδιώκει να καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Μεταξύ άλλων, προγραμματίζεται η κατασκευή ενός τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Αυλώνα και η ανέγερση θερμοηλεκτρικού σταθμού φυσικού αερίου στην ίδια πόλη. Ένα σημαντικό έργο που παρουσιάστηκε πρόσφατα είναι το έργο “Nur”, για την αεριοποίηση της Κορυτσάς, η οποία θα γίνει η πρώτη πόλη στην Αλβανία με δίκτυο φυσικού αερίου. Η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται εντός του έτους, με την Κρατική Εταιρεία Πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν (SOCAR) να αναλαμβάνει την εκτέλεση του έργου, χρηματοδοτούμενη από την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν. Το προβλεπόμενο κόστος ανέρχεται σε 21 εκατ. ευρώ.
Υπάρχουν επίσης σχέδια επέκτασης του δικτύου φυσικού αερίου σε κοντινές πόλεις όπως το Πόγραδετς και η Ερσέκα. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσουν τα έργα στο Φίερι και στο Ελμπασάνι. Η SOCAR έχει εκφράσει ενδιαφέρον και για το έργο του σταθμού LNG στην Αυλώνα, καθώς και για τη σύνδεσή του με τον TAP.
