Βάσει της εαρινής έκθεσης της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Ευρώπη και Κεντρική Ασία (ECA), η Αλβανία αναμένεται να χρειαστεί περίπου 20 χρόνια για να ενταχθεί στην κατηγορία των χωρών με υψηλό εισόδημα. Η έκθεση αφορά 11 αναπτυσσόμενες χώρες από την Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Αλβανία το 2023 έφτασε περίπου τα 8.500 δολάρια. Ωστόσο, για να φτάσει το κατώφλι των 14.000 δολαρίων, που απαιτείται για τον χαρακτηρισμό ως χώρας με υψηλό εισόδημα, θα χρειαστεί σχεδόν δύο δεκαετίες. Παράλληλα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, για να επιτευχθεί το σημερινό επίπεδο ζωής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα χρειαστούν πάνω από πενήντα χρόνια.Η Παγκόσμια Τράπεζα ταξινομεί τις χώρες σε τέσσερις εισοδηματικές κατηγορίες: χαμηλό, μεσαίο-χαμηλό, μεσαίο-υψηλό και υψηλό εισόδημα, βάσει του αναπτυξιακού της προσανατολισμού. Η Αλβανία ανήκει αυτή τη στιγμή στην κατηγορία των χωρών με μεσαίο-υψηλό εισόδημα, δηλαδή μεταξύ 4.500 και 14.000 δολαρίων κατά κεφαλήν ετησίως, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα όρια του προηγούμενου έτους.
Η έκθεση αναφέρει ότι οι περισσότερες χώρες της περιοχής ECA αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις στην προσπάθειά τους να επιτύχουν την κατηγορία των χωρών με υψηλό εισόδημα, με τον στόχο αυτό να φαίνεται ολοένα και πιο μακρινός για πολλές από αυτές.
Χώρες όπως το Μαυροβούνιο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και η Σερβία βρίσκονται πιο κοντά στον στόχο, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται μεταξύ 10 και 18 ετών για να φτάσουν στο υψηλό εισόδημα. Για την Αλβανία, η εκτίμηση είναι 20 χρόνια, ενώ για τη Βόρεια Μακεδονία θα απαιτηθούν λίγα χρόνια παραπάνω.
Για χώρες όπως η Γεωργία, το Κιργιστάν, το Ουζμπεκιστάν και η Αρμενία, η επίτευξη αυτού του στόχου φαίνεται σχεδόν αδύνατη πριν περάσουν 80 έως 100 χρόνια.
Όλες σχεδόν οι υποπεριοχές της ECA, εκτός από την Τουρκία και ορισμένα τμήματα της Κεντρικής Ασίας, παρουσιάζουν υστέρηση σε σχέση με τις προ πανδημίας προβλέψεις. Η Κεντρική Ευρώπη και τα Δυτικά Βαλκάνια έχουν δεχθεί ισχυρό πλήγμα, με το κατά κεφαλήν εισόδημα να παρουσιάζει αισθητή μείωση σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις του 2019. Η Τουρκία αποτελεί εξαίρεση, καθώς ξεπέρασε τις προβλέψεις με θετική απόκλιση περίπου 10%.
Η έκθεση επισημαίνει πως τα δομικά εμπόδια, οι συνέπειες της πανδημίας και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη περιορίζουν την πρόοδο των χωρών της περιοχής. Προτείνεται η υιοθέτηση νέων πολιτικών ανάπτυξης, η ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου και η επιτάχυνση της οικονομικής και τεχνολογικής ενοποίησης.
Το 2024, τρεις χώρες —η Βουλγαρία, οι Νήσοι Παλάου και η Ρωσία— πέρασαν από την κατηγορία του μεσαίου-υψηλού εισοδήματος στην κατηγορία των χωρών με υψηλό εισόδημα.
Η Βουλγαρία προσέγγισε σταθερά το σχετικό όριο, με συγκρατημένη αλλά σταθερή ανάπτυξη μετά την πανδημία. Το 2023, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,8%. Η οικονομική δραστηριότητα στη Ρωσία ενισχύθηκε από την αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα τα τελευταία χρόνια, καθώς και από την ανάκαμψη στο εμπόριο, τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τις κατασκευές. Οι Νήσοι Παλάου επανήλθαν στα προ πανδημίας επίπεδα του ΑΕΠ, κατακτώντας έτσι τη θέση τους στην κατηγορία των χωρών με υψηλό εισόδημα.
