Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του INSTAT, από τις δώδεκα βασικές κατηγορίες δαπανών των αλβανικών νοικοκυριών, οι δαπάνες για εκπαιδευτικές υπηρεσίες κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Το 1995, όλες οι αλβανικές οικογένειες δαπάνησαν μόλις 1,6 δισεκατομμύρια λεκ (περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ) για εκπαιδευτικές υπηρεσίες μέσα σε ένα έτος. Μέχρι το 2023, το αντίστοιχο ποσό, χωρίς να υπολογιστεί ο πληθωρισμός, ανήλθε στα 32,4 δισεκατομμύρια λεκ (περίπου 305 εκατομμύρια ευρώ), σημειώνοντας αύξηση 1855%.
Παρά τη μείωση του αριθμού των παιδιών, οι δαπάνες των οικογενειών για εκπαίδευση αυξήθηκαν, κυρίως επειδή κατά τη δεύτερη δεκαετία της μεταβατικής περιόδου, οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες άρχισαν να διαφοροποιούνται σημαντικά. Έως το 1995, το κράτος ήταν ο μοναδικός πάροχος εκπαιδευτικών υπηρεσιών και οι οικογένειες συνήθως δαπανούσαν μόνο για σχολικά είδη.
Με το άνοιγμα της οικονομίας και τις δημογραφικές μετακινήσεις, αναπτύχθηκαν ραγδαία οι ιδιωτικοί πάροχοι παιδικών σταθμών και νηπιαγωγείων. Από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, ξεκίνησαν να λειτουργούν ιδιωτικά πανεπιστήμια και δεκάδες ιδιωτικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η επέκταση της ιδιωτικής εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με την επιβολή διδάκτρων στα δημόσια πανεπιστήμια, αύξησε σημαντικά τις οικογενειακές δαπάνες για την εκπαίδευση τα τελευταία χρόνια.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι οικογενειακές δαπάνες για εκπαίδευση σημείωσαν έντονη άνοδο πρόσφατα. Σύμφωνα με το INSTAT, το 2022 οι ετήσιες δαπάνες για την εκπαίδευση αυξήθηκαν κατά 17,5% σε σύγκριση με το 2021, ενώ το 2023 σημείωσαν επιπλέον άνοδο περίπου 8%. Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι και το 2024 οι τιμές των εκπαιδευτικών υπηρεσιών συνέχισαν να αυξάνονται αισθητά, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει περαιτέρω τις οικογενειακές δαπάνες.
Αν και ο συνολικός αριθμός μαθητών και φοιτητών μειώνεται λόγω της μείωσης του νεανικού πληθυσμού, τα ιδιωτικά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης προσελκύουν όλο και περισσότερους φοιτητές.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 2016 υπήρχαν 25.514 φοιτητές στην ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση, που αντιστοιχούσαν στο 17,3% του συνόλου των φοιτητών. Μέχρι το 2023, ο αριθμός αυτός αυξήθηκε σε 32,3 χιλιάδες φοιτητές, που αποτελούσαν το 27,6% του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού.
Η αγορά της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης εκτιμήθηκε στα 65 εκατομμύρια ευρώ το 2022, ενώ συνολικά οι αλβανικές οικογένειες δαπάνησαν περίπου 324 εκατομμύρια ευρώ για εκπαιδευτικές υπηρεσίες το 2023.
