Η Αλβανία καταγράφεται ως η λιγότερο εκβιομηχανισμένη χώρα στα Δυτικά Βαλκάνια και, παράλληλα, κατά την περίοδο 2010-2022 υπέστη μια δραματική αποβιομηχάνιση στο προφίλ των εξαγωγών της.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Συμβουλίου Περιφερειακής Συνεργασίας (RCC) για τις βιομηχανικές δυνατότητες των χωρών των Βαλκανίων, η Αλβανία κατατάσσεται στην τελευταία θέση όσον αφορά τον βαθμό εκβιομηχάνισης της οικονομίας.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η συμβολή του τομέα της μεταποίησης στις συνολικές εξαγωγές αγαθών μειώθηκε δραστικά, από 75% το 2010 σε μόλις 20% το 2022.
Η έκθεση αναφέρει ότι, ενώ το σύνολο της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων (BB6) σημείωσε πρόοδο τόσο στη συμμετοχή της βιομηχανικής παραγωγής στο ΑΕΠ (από 9% το 2010 σε 10% το 2022) όσο και στην ανάπτυξη των εξαγωγικών δυνατοτήτων των περισσότερων χωρών, η Αλβανία έμεινε πίσω.
Το RCC προτείνει για την Αλβανία την υιοθέτηση μιας ξεκάθαρης πολιτικής στρατηγικής, την ποικιλοποίηση της παραγωγής και την ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης ως βασικά μέτρα για τη βελτίωση της θέσης της στις παγκόσμιες αγορές και την προώθηση μιας πιο βιώσιμης βιομηχανικής ανάπτυξης.
Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι η Αλβανία, μαζί με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Μαυροβούνιο, παρουσιάζουν χαμηλό ποσοστό εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας, γεγονός που αντανακλά την έλλειψη τεχνολογικής προόδου στους παραγωγικούς τους τομείς.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, από όλες τις χώρες των Βαλκανίων, μόνο η Σλοβενία έχει καταφέρει να εκβιομηχανίσει πλήρως την οικονομία και τις εξαγωγές της, ενώ η Αλβανία κατατάσσεται τελευταία, παρουσιάζοντας πολύ χαμηλές επιδόσεις στην πορεία εκβιομηχάνισης.
Παράλληλα, το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Σερβία και τα Σκόπια έχουν καταφέρει να αυξήσουν σημαντικά τις εξαγωγικές τους δυνατότητες ανά κάτοικο.
Αν και οι περισσότερες οικονομίες των Δυτικών Βαλκανίων παρουσιάζουν τάσεις σύγκλισης προς τα ευρωπαϊκά επίπεδα, η παραγωγική και εξαγωγική τους ικανότητα παραμένει ακόμη πολύ χαμηλή σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Σερβία και τα Σκόπια βρίσκονται πιο κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ, με εξαγωγικές δυνατότητες που αντιστοιχούν περίπου στο ένα τέταρτο των ευρωπαϊκών επιπέδων.
Στην περίπτωση της Αλβανίας, η εξαγωγική ικανότητα παραμένει περίπου 98% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, γεγονός που δείχνει ότι η χώρα έχει ακόμη πολύ δρόμο για να επιτύχει βιομηχανική σύγκλιση με την Ευρώπη.
Ενώ οι περισσότερες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων κατέγραψαν αξιοσημείωτη πρόοδο στην ενίσχυση της βιομηχανικής και εξαγωγικής τους βάσης, η Αλβανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στον τομέα.
