Τα δάνεια από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εκτός τραπεζικού τομέα έφτασαν και πάλι διψήφιο ρυθμό ανάπτυξης κατά το περασμένο έτος στην Αλβανία. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Αλβανίας, το συνολικό χαρτοφυλάκιο των δανείων που χορηγήθηκαν από αυτά τα ιδρύματα έφτασε στο τέλος του 2024 τα 61,5 δισεκατομμύρια λεκ, που αντιστοιχούν σε περίπου 627 εκατομμύρια ευρώ.
Η αξία του χαρτοφυλακίου των δανείων αυξήθηκε κατά 10,3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της πίστωσης προέρχεται από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μικροχρηματοδότησης και εξειδικευμένα πιστωτικά ιδρύματα. Τα δάνεια από τον τομέα της μικροχρηματοδότησης αντιπροσωπεύουν περίπου το 6,9% του συνολικού πιστωτικού χαρτοφυλακίου της αλβανικής οικονομίας.
Οι πιστώσεις που παρέχονται από τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χορηγούνται κυρίως σε εθνικό νόμισμα, πράγμα που σημαίνει ότι περιορίζεται το αντίκτυπο της ανατίμησης του λεκ σε σχέση με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Στο τέλος του 2024, τα δάνεια σε λεκ αντιστοιχούσαν στο 70% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου.
Ο τομέας της μικροχρηματοδότησης στην Αλβανία καλύπτει κυρίως τις καταναλωτικές ανάγκες των ιδιωτών και χρηματοδοτεί μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ο κύριος στόχος του είναι να εξυπηρετήσει εκείνους που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω του τραπεζικού τομέα, όπως άτομα με μη πλήρως τυποποιημένα εισοδήματα και αγρότες.
Τα ιδρύματα μικροχρηματοδότησης αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος κεφαλαίων, αναλαμβάνουν μεγαλύτερους κινδύνους και παρέχουν συνήθως δάνεια χαμηλότερης αξίας. Αυτοί οι παράγοντες καθορίζουν το αυξημένο κόστος των δανείων στον συγκεκριμένο τομέα.
Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη του μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικού δανεισμού, ειδικά στον τομέα των προϊόντων μικροχρηματοδότησης, ενδέχεται να επηρεαστεί από νέες ρυθμιστικές αλλαγές που τέθηκαν σε εφαρμογή από την Τράπεζα της Αλβανίας στις αρχές του 2025. Οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν κυρίως στο ταχύτερα αναπτυσσόμενο τμήμα της αγοράς, τα καταναλωτικά μικροδάνεια.
Σύμφωνα με τον νέο κανονισμό για τη διαχείριση κινδύνου στις δραστηριότητες των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα πιστωτικά όρια θα αυστηροποιηθούν. Συγκεκριμένα, ένα ίδρυμα δεν θα επιτρέπεται να χορηγεί περισσότερα από δύο καταναλωτικά δάνεια στον ίδιο δανειολήπτη ταυτόχρονα. Επιπλέον, έχει θεσπιστεί ανώτατο όριο για τον δείκτη εξυπηρέτησης του χρέους DSTI(δείκτης μέτρησης εισοδήματος νοικοκυριού η ατόμου) , ο οποίος θα υπολογίζεται ως το σύνολο των μηνιαίων δόσεων των υφιστάμενων και νέων δανείων σε σχέση με τα καθαρά έσοδα του δανειολήπτη και των συνυπόχρεων μελών του.
Ο δείκτης DSTI δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 60%, εκτός εάν ο δανειολήπτης αποδείξει επαρκώς ότι ένα υψηλότερο ποσοστό δεν θα επηρεάσει την κάλυψη των βασικών του αναγκών και την έγκαιρη εκπλήρωση των δανειακών του υποχρεώσεων.
Τέλος, ο κανονισμός απαιτεί από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να αξιολογούν την οικονομική ικανότητα και το προφίλ κινδύνου των δανειοληπτών τόσο πριν από τη σύναψη του δανείου όσο και κατά τη διάρκεια της αποπληρωμής του.
