Η αλβανική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με οικονομικές υποχρεώσεις ύψους περίπου 180 εκατ. ευρώ από υποθέσεις που έχουν χαθεί ή εκκρεμούν ενώπιον διεθνών διαιτητικών δικαστηρίων, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για το τέλος του 2024.
Το ποσό αυτό περιλαμβάνει τόσο τις εκκρεμείς οφειλές που προκύπτουν από τελεσίδικες αποφάσεις, όσο και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις (contingent liabilities), οι οποίες μπορεί να προκύψουν στο μέλλον σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για το κράτος.
Αναλυτικά, από το συνολικό ποσό:
69,4 εκατ. ευρώ αφορούν ήδη επιβεβαιωμένες και ανεξόφλητες υποχρεώσεις από τελεσίδικες αποφάσεις.
110,5 εκατ. ευρώ καταγράφονται ως ενδεχόμενες υποχρεώσεις από εκκρεμείς υποθέσεις σε διεθνή διαιτητικά δικαστήρια – ποσά που δεν προσμετρώνται ακόμη στον δημόσιο χρέος, παρά μόνο αν υπάρξει τελική απόφαση εις βάρος του κράτους.
Η σημαντικότερη υπόθεση αφορά την εταιρεία “Hydro dhe të tjerë kundër Shqipërisë” του Ιταλού επιχειρηματία Francesco Becchetti, που περιλαμβάνει απαίτηση 108 εκατ. ευρώ για αποζημίωση και 2 εκατ. ευρώ για νομικά έξοδα.
Παρόλο που η διαιτησία έχει καταλήξει υπέρ του Becchetti από τον Απρίλιο του 2023 (έπειτα από μακρόχρονη διαμάχη που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2015, όταν οι αρχές δέσμευσαν τα περιουσιακά του στοιχεία), το ποσό αυτό εξακολουθεί να καταγράφεται ως ενδεχόμενη υποχρέωση από το Υπουργείο Οικονομικών.
Ο Becchetti προσπαθεί πλέον να εισπράξει τα χρήματα από λογαριασμούς του αλβανικού κράτους στο εξωτερικό, κυρίως από την εταιρεία Albcontrol, η οποία διαχειρίζεται την εναέρια κυκλοφορία και έχει λογαριασμούς στην Eurocontrol στις Βρυξέλλες, που έχουν παγώσει από το 2021.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Albcontrol, η ζημιά από το «πάγωμα» των λογαριασμών αυτών ανέρχεται σε περίπου 105 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2023. Για να καλυφθούν οι υποχρεώσεις, η εταιρεία έχει λάβει δάνεια από το κράτος και άλλες κρατικές επιχειρήσεις ύψους 74 εκατ. ευρώ.
Μέχρι στιγμής, το κράτος έχει δαπανήσει 6,7 εκατ. ευρώ για νομικά έξοδα στην υπόθεση Becchetti, από τα οποία έχει εξοφληθεί μόνο το ήμισυ.
Copri Actors (ελληνική εταιρεία): Διεκδίκηση 42,4 εκατ. ευρώ για έργο στην εθνική οδό Τιράνων–Ελμπασάν. Η απόφαση έχει εκδοθεί υπέρ της εταιρείας, αλλά δεν έχει καταβληθεί κανένα ποσό μέχρι το τέλος του 2024.
Construzioni Dondi (ιταλική εταιρεία): Αποζημίωση 13,4 εκατ. ευρώ για μονομερή ακύρωση σύμβασης από την Εθνική Υπηρεσία Ύδρευσης το 2018, σχετική με έργο αποχέτευσης στα Τίρανα.
GBC Oil Company Ltd.: Το Αλβανικό Δημόσιο και η κρατική εταιρεία Albpetrol καταδικάστηκαν να πληρώσουν 12,24 εκατ. ευρώ, λόγω παραβίασης ρήτρας φορολογικής σταθερότητας σε συμβάσεις για τρία πεδία πετρελαίου (Gorisht-Kocul, Cakran-Mollaj, Ballsh-Hekal).
Συνολική εικόνα
Αρχικά, οι συνολικές υποχρεώσεις από διαιτησίες ανέρχονταν σε 206,8 εκατ. ευρώ, από τα οποία 79,5 εκατ. ευρώ αναγνωρίζονται ως άμεσες υποχρεώσεις. Από αυτά, έχουν εξοφληθεί 23,4 εκατ. ευρώ, μειώνοντας έτσι το συνολικό υπόλοιπο στα 179,94 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2024.
Για το 2024, δαπανήθηκαν μόνο 4,88 εκατ. ευρώ για νομικά έξοδα.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, για το ίδιο έτος, οι συνολικές νομικές δαπάνες ανήλθαν σε 495.700 ευρώ, οι οποίες κατανεμήθηκαν ως εξής:
143.400 ευρώ από το Υπουργείο Οικονομικών για νομικές υπηρεσίες.
223.000 ευρώ από την Αρχή του Λιμένα Δυρραχίου για δικαστικά και νομικά έξοδα.
56.200 ευρώ από το Υπουργείο Υποδομών και Ενέργειας.
52.200 ευρώ από την Albpetrol για νομική εκπροσώπηση.
20.900 ευρώ από το Υπουργείο Γεωργίας για διαιτητική υπόθεση.
Υπόθεση EMS Shipping
Για τη διαμάχη με την γερμανική εταιρεία EMS Shipping & Trading GmbH και την Durrës Kurum, το κράτος κατέβαλε περίπου 2,2 εκατ. ευρώ για νομικά και διοικητικά έξοδα.
Η γερμανική εταιρεία είχε καταθέσει αγωγή τον Απρίλιο 2023, απαιτώντας 40 εκατ. ευρώ αποζημίωση για διακριτική και άνιση μεταχείριση στο πλαίσιο σύμβασης παραχώρησης για τη διαχείριση του τερματικού χύδην φορτίου στο ανατολικό λιμάνι του Δυρραχίου. Τον Αύγουστο 2024, η υπόθεση αποσύρθηκε, αλλά το κράτος επωμίστηκε τα έξοδα της διαδικασίας.
Το Himara.gr στο Google News
