Το 1975 το πολιτμπυρό της Κ.Ε. του ΚΕΑ προβληματισμένο βαθιά από την αποτυχία της ιδεολογικής και πολιτιστικής επανάστασης, συνειδητοποίησε ότι η αντιθρησκευτική πολιτική που ακολουθήθηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια, ήταν ένα λάθος εγχείρημα που οδήγησε σε ιδεολογικό αδιέξοδο τόσο την κοινωνία όσο και το Κόμμα. Χωρίς να αποδεχτούν το μοιραίο λάθος, συναποφάσισαν μια νέα αντιθρησκευτική επιχείρηση. Με το υπ’ αρ. 225 29/9/1975 διάταγμα ολοκληρωνόταν το πρώτο μέρος, της τρίτης φάσης της αντιθρησκευτικής πολιτικής της Αλβανίας. Το διάταγμα υπαγόρευε την αλβανική μετονομασία όλων των ελληνορθόδοξων και τούρκικων τοπωνυμίων και όλων των τοπωνυμίων που έφεραν ονόματα αγάδων, αγίων και μπέηδων. Δεκάδες πόλεις, χωριά, οικισμοί, περιοχές αλλά και συνοικίες αντικατέστησαν άμεσα τα τοπωνύμια τους με επαναστατικά και σοσιαλιστικά αλβανικά ονόματα.
Λίγο καιρό αργότερα και μένοντας πιστοί στο αντιθρησκευτικό δόγμα, τα ληξιαρχεία της Αλβανίας διετάχθησαν την 23η Σεπτεμβρίου να μην εγγράφουν ονόματα βρεφών στα μητρώα κατ’ επιθυμία των γονέων, εάν δεν ανταποκρίνονταν στην πολιτική και ιδεολογική γραμμή του ΚΕΑ. Η κυβέρνηση προμήθευσε όλα τα ληξιαρχεία της χώρας με ειδικές λίστες ονομάτων, από τα οποία ήταν υποχρεωμένοι οι γονείς να επιλέγουν τα ονόματα για τα παιδιά τους. Τα ονόματα αυτά είχαν σχέση με το αλβανικό έθνος, την ιστορία του, τον διεθνή κομμουνισμό ή τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο και την λογοτεχνία. Επίσημο αλβανικό όνομα αναδείχτηκε το Μαρενγκλέν, σύμπτυξη των ονομάτων Μαρξ-Ενβέρ-Ένγκελς-Λένιν.
Στις 31 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους, η κυβέρνηση προχωρούσε περαιτέρω την νέου τύπου αντιθρησκευτική πολιτική της, εκδίδοντας το «εξωφρενικό» υπ’ αριθ. 5339 διάταγμα, με το οποίο διέταζε την αλλαγή των ακατάλληλων ονομάτων και επωνύμων με σκοπό να διαφυλαχτούν και να ενισχυθούν οι προοδευτικές και εκπολιτιστικές παραδόσεις και να δοθούν ονόματα και επώνυμα με υγιές πολιτικό-ιδεολογικό και ηθικό περιεχόμενο. Πόσο ειρωνικά ηχούσε στα αυτιά των Αλβανών πολιτών ένα τέτοιο διάταγμα όταν τα επίθετα των μελών του πολιτμπυρό που το προσυπέγραφαν είχαν θρησκευτικό περιεχόμενο. Πόσο παράλογη ήταν η απαίτηση από το πολιτμπυρό ενός κόμματος που αποζητούσε από τους Αλβανούς να αλλάξουν τα επίθετα και τα ονόματα τους όταν αυτά είχαν θρησκευτικό περιεχόμενο; Κυρίως δε όταν οι ίδιοι ονομάζονταν Χότζα, Σέχου (δηλαδή σεΐχης), Μουφτίου (δηλαδή μουφτής) Χαζμπίου (βαθμίδα στο ιερατείο του Ισλάμ); Οι Αλβανοί έκπληκτοι και χωρίς να μπορούν να αντιδράσουν αποδέχτηκαν και αυτό τον παραλογισμό του Κράτους.
Measures against religion were further strengthened with the constitutional revision of 1976. The country's new Constitution, which is a unique and global original in history, constitutionally dictated atheism in Article 37: "The State does not recognize any kind of religion, it reinforces and carries out atheistic propaganda with the ultimate aim only of strengthening the materialistic scientific worldview"At the same time, the country changed its name to the People's Socialist Republic of Albania. The hardline Hoxha constitution also stipulated: "'As the country's dominant ideology, Marxism-Leninism, therefore, any other ideology or any freedom of expression and dissemination of ideas is prohibited and punished"With the new Constitution: "No one is recognized as having the right to receive aid or to conclude treaties of mutual aid and friendship or loans with another foreign country on behalf of the L.S.R. of Albania; this act is punishable by severe penalties as high treason.» The KEA and its organs propagated the view that over 1,500,000 citizens showed interest in the drafting of the new Constitution and actively participated in its processes.
The new Constitution was followed by Law No. 5506/28-12-1976, which completely replaced the country's Criminal Code. Article 55 of the Criminal Code, which concerned the restriction-suppression of religious phenomena, stated: «Η φασιστική, η αντιδημοκρατική, η θρησκευτική, η αντισοσιαλιστική και η πολεμοκάπηλη ζύμωση και προπαγάνδα, καθώς επίσης η διανομή ή και η κατοχή προς διανομή έντυπου υλικού τέτοιου περιεχομένου, με σκοπό την αποδυνάμωση ή την υπονόμευση του Κράτους της δικτατορίας του προλεταριάτου, τιμωρείται με στέρηση ελευθερίας από τρία έως έξι έτη, οι ίδιες πράξεις όταν τελούνται σε περίοδο πολέμου ή όταν έχουν ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνία τιμωρούνται με στέρηση ελευθερίας όχι λιγότερο από δέκα έτη φυλάκιση έως και με θάνατο.» The first victim who initiated Article 55 of the Criminal Code was the former Roman Catholic Archbishop Ernest Tsoba, who was punished on April 29, 1977, by decision No. 108 of the People's Court of Shkodra.
ALEXANDROS OIKONOMIDES
COMMUNIST REGIME AND RELIGION
Religious policy in the People's Socialist Republic of Albania (1945-1991)
