Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Τουρκία δεν θα επιτρέπει πλέον στα ισραηλινά αεροπλάνα να υπερίπτανται του εναέριου χώρου της.
Ο Φιντάν, ένας από τους βασικούς υποστηρικτές της Χαμάς στην Τουρκία, ανέφερε ότι ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προχώρησε σε αυτή την ενέργεια ως ένδειξη αλληλεγγύης προς τη Γάζα. Η κίνηση αυτή αποτελεί πλέον συχνό εργαλείο του καθεστώτος: στο παρελθόν η Τουρκία είχε απαγορεύσει τόσο τις υπερπτήσεις αρμενικών επιβατικών αεροπλάνων που κατευθύνονταν από την Ευρώπη προς το Ερεβάν, όσο και τις πτήσεις προς τη Σουλεϊμανίγια, έδρα της Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν στο Ιράκ, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συμμαχία της με τους Σύριους Κούρδους που πολεμούσαν το Ισλαμικό Κράτος και αντιτάσσονταν στους ισλαμιστές εξτρεμιστές που υποστηρίζει η Άγκυρα.
Σε κάθε περίπτωση, η ενέργεια αυτή της Τουρκίας ισοδυναμεί με οικονομικό πόλεμο. Τα ισραηλινά αεροσκάφη πλέον πρέπει να κάνουν μεγάλες παρακάμψεις σε πτήσεις προς πολλούς ευρωπαϊκούς προορισμούς, καθώς και προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που μπορεί να προσθέσει εκατοντάδες δολάρια στο ήδη υψηλό κόστος των εισιτηρίων και ώρες στη διάρκεια κάθε πτήσης.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την αλληλεγγύη προς μια δημοκρατία που βρίσκεται υπό πολιορκία, αλλά και τη γενικότερη ασφάλεια.
Αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είναι σοβαρός σχετικά με την προστασία του Ισραήλ, την αντιμετώπιση τρομοκρατικών οργανώσεων όπως η Χαμάς και των κρατικών υποστηρικτών τους, καθώς και την προώθηση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή, θα πρέπει να ενεργήσει άμεσα ώστε να απαγορεύσει στην Turkish Airlines να χρησιμοποιεί τον αμερικανικό εναέριο χώρο. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο η αλληλεγγύη σε μια δημοκρατία υπό πολιορκία, αλλά και η ευρύτερη ασφάλεια.
Πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, διέρρευσαν ηχογραφήσεις που αποκάλυπταν συνομιλία ανάμεσα στο ιδιωτικό γραφείο του Ερντογάν και την Turkish Airlines σχετικά με αποστολή τουρκικών όπλων σε ισλαμιστές τρομοκράτες που σκότωναν Χριστιανούς και μετριοπαθείς Μουσουλμάνους στη Νιγηρία. Το περασμένο καλοκαίρι, αξιωματούχοι στην Ακτή Ελεφαντοστού, χώρα με πολυπληθή και ποικιλόμορφη λιβανέζικη επιχειρηματική κοινότητα, μου είπαν ότι η Turkish Airlines είχε μεταφέρει λαθραίο χρυσό προοριζόμενο για τη Χεζμπολάχ. Η Turkish Airlines αποτελεί επίσης νόμιμο στόχο, τόσο ως πρόσωπο της Τουρκίας όσο και ως δημόσιο-ιδιωτικό τουρκικό εγχείρημα, στο οποίο οι περισσότεροι ιδιώτες επενδυτές είναι υποστηρικτές και δωρητές του Ερντογάν.
Ο Τραμπ έχει ήδη φέρει τον Ερντογάν σε δύσκολη θέση στο παρελθόν. Όταν ο Τούρκος πρόεδρος πήρε ως όμηρο τον Αμερικανό πάστορα Άντριου Μπράνσον με σκοπό να τον ανταλλάξει για διπλωματικά ανταλλάγματα, ο Τραμπ αρνήθηκε να υποκύψει και αντ’ αυτού επέβαλε δασμούς σε τουρκικό χάλυβα και απείλησε να καταρρεύσει η τουρκική λίρα. Όταν ο Ερντογάν είδε ότι ο Τραμπ ήταν αποφασισμένος, υποχώρησε σχεδόν αμέσως. Αν η Turkish Airlines υποστεί τη δική της «δόση του φαρμάκου της», η Τουρκία ίσως αντιδράσει με ταπεινότητα, ειδικά αφού οι δρομολογίες της προς τις ΗΠΑ πιθανότατα της αποφέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Μια σκληρή στάση απέναντι στην Τουρκία τώρα θα μπορούσε να υπενθυμίσει στον Ερντογάν ότι ο Τραμπ δεν τον θεωρεί ισότιμο.
Η Turkish Airlines έχει ήδη αποδείξει την ευαισθησία της σε κυρώσεις. Μετά τον θάνατο πολλών προσφύγων από το κρύο στα σύνορα της Λευκορωσίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Βρυξέλλες προειδοποίησαν σιωπηρά την Τουρκία ότι, εάν συνέχιζε να μεταφέρει Σύριους, Αφγανούς και Κούρδους πρόσφυγες στη Λευκορωσία για να πιέσει την Ε.Ε. σε άλλα ζητήματα, θα επέβαλε κυρώσεις στην Turkish Airlines. Η Τουρκία σταμάτησε τις πτήσεις προσφύγων σχεδόν αμέσως. Το γεγονός ότι η Turkish Airlines εξακολουθεί να εξυπηρετεί την κατεχόμενη Κύπρο, της οποίας το έδαφος κατέχει ο τουρκικός στρατός, αποτελεί πρόκληση για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Τραμπ έχει υπερασπιστεί την Ελευθερία της Ναυσιπλοΐας. Δεν υπάρχει αντίστοιχη ελευθερία για αεροδιαδρόμους πάνω από ξένα κράτη, αλλά γενικά μόνο δικτατορίες όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Βόρεια Κορέα απαγορεύουν τακτικά τις υπερπτήσεις επιβατικών αεροσκαφών. Μια σκληρή στάση απέναντι στην Τουρκία τώρα θα μπορούσε να υπενθυμίσει στον Ερντογάν ότι, ακόμη κι αν ο Τραμπ τον θεωρεί φίλο, δεν τον θεωρεί ισότιμο. Θα μπορούσε επίσης να στηρίξει τις αμερικανικές εταιρείες, ώστε να μην καταστούν θύματα ενός αυξανόμενου πλέγματος διακριτικών απαγορεύσεων πτήσεων που προωθούν καθεστώτα-χορηγοί τρομοκρατίας και οι συνοδοιπόροι τους.
Μάικλ Ρούμπιν – ανώτερος ερευνητής στο American Enterprise Institute, με ειδίκευση στο Ιράν και την Τουρκία. Έχει διατελέσει αξιωματούχος στο Πεντάγωνο.
Το Himara.gr στο Google News
