Η βελγική κυβέρνηση ανοίγει έναν νέο, αμφιλεγόμενο κύκλο συζητήσεων για τη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης, εξετάζοντας σενάρια που μέχρι πρότινος θεωρούνταν πολιτικά και θεσμικά οριακά. Στο επίκεντρο βρίσκονται χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, οι οποίες εμφανίζονται πλέον ως πιθανοί εταίροι σε λύσεις «εκτός συνόρων» για το μεταναστευτικό.
Η υπουργός Μετανάστευσης του Βελγίου, Anneleen Van Bossuyt, επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διερευνητικές επαφές με την Αλβανία και το Κόσοβο, στο πλαίσιο μιας συνολικότερης στρατηγικής για την αύξηση των επιστροφών μεταναστών που διαμένουν ή κρατούνται παράνομα στη χώρα. Όπως κατέστησε σαφές, το Βέλγιο εξετάζει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, σε συνεργασία και με το υπουργείο Δικαιοσύνης, χωρίς να αποκλείει «μη συμβατικές» λύσεις.
Στην περίπτωση της Αλβανίας, οι συνομιλίες εστιάζουν κυρίως σε υπηκόους της χώρας που εκτίουν ποινές σε βελγικές φυλακές. Το ενδεχόμενο μεταφοράς τους για κράτηση εκτός Βελγίου εντάσσεται, σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, σε μια προσπάθεια αποσυμφόρησης του σωφρονιστικού συστήματος και επιτάχυνσης των διαδικασιών επιστροφής.
Διαφορετική είναι η προσέγγιση ως προς το Κόσοβο. Εκεί, το βελγικό σχέδιο φαίνεται να αποκτά ευρύτερη διάσταση, καθώς εξετάζεται η δυνατότητα φιλοξενίας κρατουμένων που παραμένουν παράνομα στο Βέλγιο, ανεξαρτήτως εθνικότητας. Πρόκειται για σενάριο που μετατοπίζει τη συζήτηση από διμερείς συμφωνίες επαναπατρισμού σε ένα μοντέλο εξωτερικής διαχείρισης της κράτησης.
Η Van Bossuyt υπογράμμισε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια αντιμετωπίζονται από τις Βρυξέλλες ως πεδίο «καινοτόμων προσεγγίσεων» στο μεταναστευτικό, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης των συζητήσεων και με άλλες χώρες στο μέλλον. Όπως ανέφερε, οι πρόσφατες επισκέψεις σε Αλβανία και Κόσοβο δεν αποτελούν το τέλος των επαφών, αλλά μέρος μιας ευρύτερης αναζήτησης εναλλακτικών λύσεων.
Οι πρωτοβουλίες αυτές, πάντως, αναμένεται να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό του Βελγίου όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς θέτουν κρίσιμα ερωτήματα για τα όρια της μεταναστευτικής πολιτικής, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον ρόλο τρίτων χωρών στη διαχείριση της κράτησης και των επιστροφών.
