Τα σχολεία στην Αλβανία παραμένουν ανασφαλή, σύμφωνα με τον έλεγχο του Ανώτατου Κρατικού Ελεγκτικού Συνεδρίου (KLSH) που πραγματοποιήθηκε από τον Σεπτέμβριο 2021 έως το 2024.
Η τετραετής παρακολούθηση του έργου των υπευθύνων ασφαλείας και της λειτουργίας των σχολικών μονάδων κατέληξε ότι η διαδικασία δεν είναι αποτελεσματική, λόγω έλλειψης θεσμικού συντονισμού. Από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας, μόλις το 0,4% έως 0,6% διατίθεται για θέματα ασφάλειας.
Η έκθεση αναφέρει πως η πιο συχνή μορφή προβλημάτων είναι η σωματική βία, με 892 περιστατικά. Ακολουθούν η ψυχολογική/λεκτική βία με 333 περιστατικά και ο εκφοβισμός με 186 αναφορές. Επίσης καταγράφονται απειλές, εκβιασμοί και παρενοχλήσεις (178 περιστατικά), καθώς και χρήση ουσιών όπως ναρκωτικά, τσιγάρα ή αλκοόλ (133 περιστατικά).
Στο πρώτο τετράμηνο του σχολικού έτους 2024-2025 παρατηρήθηκε σημαντική επιδείνωση των δεικτών ασφάλειας, με 528 περιστατικά, κυρίως σωματικής βίας, ενώ οκτώ μαθητές εντοπίστηκαν οπλισμένοι. Η έλλειψη αξιωματικών ασφαλείας σε όλα τα σχολεία επιδεινώνει την κατάσταση, ενώ και όπου υπάρχουν, ο έλεγχος μαθητών και χώρων παραμένει ανεπαρκής.
Η έκθεση σημειώνει ότι σε περιοχές όπως το Κούκες και το Αργυρόκαστρο, ένας αξιωματικός ασφαλείας καλύπτει έως και 25 σχολεία, ενώ στα Τίρανα αντιστοιχεί ένας για κάθε 3-4 σχολεία.
Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι οι υπεύθυνοι ασφάλειας δεν έχουν νομική υποχρέωση αναφοράς των περιστατικών. Ακόμα και όταν γίνεται αναφορά, τα στοιχεία δεν επεξεργάζονται ούτε αναλύονται από την Εθνική Υπηρεσία Προπανεπιστημιακής Εκπαίδευσης.
Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε και πίεση προς τους υπεύθυνους ασφάλειας να καταχωρούν περιστατικά στη βάση δεδομένων της σχετικής υπηρεσίας χωρίς να δηλώνεται το σχολείο για αποφυγή δυσφήμισης. Από το 2021 έως το 2024 καταγράφηκαν μόλις 182 περιπτώσεις πρόληψης, αριθμός που δείχνει πως οι αναφορές είναι μερικές και όχι πλήρεις. Πολλοί ανέφεραν ότι δέχθηκαν πίεση από τις διευθύνσεις να μην καταγράφουν συμβάντα, ώστε το σχολείο να μη χαρακτηριστεί «προβληματικό».
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια ελλιπή και ανακριβή εικόνα για την πραγματική κατάσταση στα σχολεία, επηρεάζοντας αρνητικά τη λήψη ουσιαστικών μέτρων. Το KLSH προτείνει έως το 2026 τη δημιουργία ειδικής δομής αναφοράς προβλημάτων και καλεί το Υπουργείο Παιδείας να θεσπίσει λειτουργικό νομικό μηχανισμό για τη συλλογή και καταγραφή περιστατικών, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και της αξιοπιστίας στο σχολικό περιβάλλον.
