Στις 16 Μαΐου, η Αλβανία είναι το μέρος όπου θα πραγματοποιηθεί η σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (ΚΕΠ). Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του προέδρου της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, η οποία γεννήθηκε ως άμεση αντίδραση στον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ΚΕΠ συνέρχεται δύο φορές τον χρόνο σε επίπεδο ηγετών, με την προεδρία να εναλλάσσεται μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ και 20 ευρωπαϊκών χωρών εκτός Ένωσης.

Αυτή τη φορά, την τιμή φιλοξενίας έχει η Αλβανία, με τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα να θεωρεί τη διοργάνωση ως προσωπικό και εθνικό επίτευγμα. Η σύνοδος θα διεξαχθεί μόλις πέντε ημέρες μετά τις βουλευτικές εκλογές στη χώρα, στις οποίες το Σοσιαλιστικό Κόμμα του εξασφάλισε για ακόμη μία φορά την πρώτη θέση.

Η ΚΕΠ δεν αποτελεί θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε αντικαθιστά την ευρωπαϊκή προοπτική των υπό ένταξη χωρών, όπως φοβούνται ορισμένοι. Είναι ένα πολιτικό φόρουμ συζητήσεων, χωρίς επίσημες αποφάσεις ή τελικές ανακοινώσεις, χωρίς μόνιμη έδρα ή γραμματεία.

Παρότι η φύση και ο ρόλος της προκαλούν συχνά σύγχυση, ιδίως καθώς ήδη υπάρχουν πολυάριθμοι ευρωπαϊκοί θεσμοί όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ, οι ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται να προτιμούν τις συνόδους της ΚΕΠ. Ο λόγος πιθανότατα είναι η χαλαρότερη δομή και ο λιγότερος τυπικός χαρακτήρας της, σε αντίθεση με τα αυστηρά πρωτόκολλα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Η σύνοδος ξεκινά με εναρκτήρια τελετή, ακολουθείται από μια ολομέλεια και μια καθιερωμένη οικογενειακή φωτογραφία. Έπειτα, οι ηγέτες χωρίζονται σε τρεις θεματικές συζητήσεις: ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα και μετανάστευση.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της μονοήμερης εκδήλωσης είναι αφιερωμένο σε διμερείς —προγραμματισμένες ή αυθόρμητες— συναντήσεις, οι οποίες μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα σε ευρύτερες διαβουλεύσεις, αν κριθεί απαραίτητο. Η απουσία πολυπληθών αντιπροσωπειών και συμβούλων διευκολύνει την ταχύτητα και την ευελιξία, δημιουργώντας έναν πιο άνετο και δημιουργικό χώρο για διπλωματικές επαφές, πλαισιωμένες από πλούσια γεύματα και ποτά. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης, προσφέρει «μια αίσθηση ελευθερίας και δημιουργικότητας μέσα σε μια κατά τα άλλα πολύ δομημένη πολιτική ζωή».

Στις προηγούμενες συνόδους της ΚΕΠ έγιναν προσπάθειες να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν μαζί με εκείνους της Γαλλίας και της Γερμανίας. Αν και ανάλογες κινήσεις δεν προβλέπονται αυτή τη φορά, τίποτα δεν αποκλείεται.

Μέχρι στιγμής, καμία χώρα –εκτός από τη Λευκορωσία, τη Ρωσία και το Βατικανό– δεν έχει απορρίψει την πρόσκληση. Παρόντες θα είναι οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Για τον νέο καγκελάριο της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, η σύνοδος αυτή θα είναι η πρώτη του πολυμερής εμφάνιση. Αναμένεται και η συμμετοχή του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αν και η παρουσία του δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα. Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επίσης αναμένεται να παραστεί, έπειτα από απουσίες σε προηγούμενες συνόδους της ΚΕΠ.