Κατά τη διάρκεια ενός τεχνολογικού συνεδρίου στο Ντουμπάι, τον Φεβρουάριο του 2024, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα εμφανίστηκε στο ίδιο πάνελ με τον πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας Τόνι Μπλερ και τον αποκάλεσε καθοριστικό πρόσωπο για την πολιτική του σταδιοδρομία. Δήλωσε πως δεν θα είχε εμπλακεί ποτέ στην πολιτική και δεν θα είχε γίνει πρωθυπουργός αν δεν υπήρχε ο Μπλερ, τον οποίο χαρακτήρισε πηγή έμπνευσης και πρότυπο, πολύ πριν τον γνωρίσει προσωπικά.
Η σχέση των δύο ανδρών, όμως, δεν περιορίζεται σε συμβολικό ή προσωπικό επίπεδο. Από τον Ιανουάριο του 2024, ο οργανισμός Tony Blair Institute for Global Change – που ιδρύθηκε από τον Μπλερ το 2016 – έχει ανοίξει παράρτημα στην Αλβανία και προσφέρει συμβουλευτικές υπηρεσίες στην κυβέρνηση μέσω συμβάσεων που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Ο οργανισμός αυτός δηλώνει ότι συνεργάζεται με ηγεσίες 45 χωρών παγκοσμίως.
Το αλβανικό παράρτημα διευθύνεται από τον David Stephenson, απασχολεί οκτώ υπαλλήλους και για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του έχει δηλώσει έσοδα ύψους 9,1 εκατομμυρίων λεκ (περίπου 94.000 ευρώ). Η επίσημη διεύθυνση του Ινστιτούτου βρίσκεται στον τρίτο όροφο ενός κτηρίου στα Τίρανα, ωστόσο εκεί δεν εντοπίζεται καμία φυσική παρουσία του οργανισμού – οι χώροι χρησιμοποιούνται από λογιστικό γραφείο, το οποίο εξυπηρετεί μεταξύ άλλων και το ίδιο το Ινστιτούτο.
Δεν υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες για το είδος των υπηρεσιών που προσφέρει το Ινστιτούτο στην κυβέρνηση ούτε για το συνολικό κόστος αυτών των υπηρεσιών για το κράτος και τους φορολογούμενους. Από δημόσια διαθέσιμες πηγές προκύπτει πως η δραστηριότητά του συνδέεται κυρίως με την Εθνική Υπηρεσία Κοινωνίας της Πληροφορίας (AKSHI), η οποία πάντως αρνείται ότι έχει συνάψει άμεση σύμβαση με το Ινστιτούτο, διευκρινίζοντας ότι η συμφωνία έχει γίνει με το Υπουργικό Συμβούλιο, ενώ η ίδια επωφελείται απλώς από την τεχνογνωσία που παρέχεται.
Η αλβανική κυβέρνηση δεν έχει δημοσιοποιήσει τη σύμβαση συνεργασίας με το Ίδρυμα του Μπλερ, ούτε έχουν δοθεί επίσημες διευκρινίσεις για τη φύση της σχέσης τους.
Τον Ιούλιο, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι το Ινστιτούτο του Μπλερ παρέχει υποστήριξη στη δημιουργία νέας οργανωτικής δομής στον Δήμο Τιράνων, με στόχο την υιοθέτηση του μοντέλου και από άλλους δήμους της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, ο αρμόδιος υπουργός για την τοπική διακυβέρνηση, Arbjan Mazniku, διευκρίνισε πως οι συμβουλευτικές υπηρεσίες στον Δήμο Τιράνων παρέχονται από άλλη βρετανική εταιρεία, τη Delivery Associates.
Η Delivery Associates, που ιδρύθηκε το 2013 από τον Sir Michael Barber – στενό συνεργάτη του Τόνι Μπλερ κατά την περίοδο 2001–2005 – παρουσιάστηκε δημοσίως από τον δήμαρχο Τιράνων Εριόν Βελιάι ως εταίρος αξιολόγησης της λειτουργίας του δήμου. Ωστόσο, η σχετική σύμβαση και το κόστος αυτής της συνεργασίας δεν δημοσιεύθηκαν ποτέ.
Σύμφωνα με κυβερνητικές δηλώσεις, η ανάλυση που παρείχε η Delivery Associates χαρακτηρίζεται ποιοτική και τα πορίσματά της πρόκειται να αξιοποιηθούν και από άλλους δήμους, χωρίς κόστος για την κεντρική διοίκηση ή την τοπική αυτοδιοίκηση.
Παραμένει αναπάντητο το ερώτημα αν ο πρωθυπουργός μπέρδεψε δημόσια το Tony Blair Institute με τη Delivery Associates ή αν υπάρχει κάποια ανεπίσημη σύνδεση ανάμεσα στις δύο οντότητες, καθώς πρόσωπα που σχετίζονται και με τους δύο οργανισμούς αποφεύγουν να δώσουν διευκρινίσεις.
Ο Δήμος Τιράνων αρνήθηκε να χορηγήσει αντίγραφο της σύμβασης με τη Delivery Associates, επικαλούμενος την απουσία των απαραίτητων στοιχείων στον αρχείο του. Μάλιστα, ζήτησε να του προσκομιστεί αριθμός πρωτοκόλλου και ημερομηνία για να μπορέσει να εντοπίσει το σχετικό έγγραφο.
Ούτε το Tony Blair Institute, ούτε η Delivery Associates, ούτε και η διευθύντρια της τελευταίας για την Ευρώπη, Anna Sakiqi, έχουν απαντήσει μέχρι στιγμής σε αιτήματα για διευκρινίσεις σχετικά με τη δραστηριότητά τους στην Αλβανία.
Η προηγούμενη εμπλοκή του Τόνι Μπλερ στην Αλβανία καλύπτεται επίσης από έλλειψη διαφάνειας. Η συνεργασία του με την κυβέρνηση Ράμα είχε ξεκινήσει ήδη από το 2013, μέσω της εταιρείας Tony Blair Associates, και τυπικά έληξε το 2016. Ωστόσο, το περιεχόμενο της συνεργασίας δεν έγινε ποτέ γνωστό, ούτε δόθηκαν στοιχεία για τις υπηρεσίες που παρείχε. Παράλληλα, η νομική εταιρεία της συζύγου του Μπλερ, Cherrie Blair, είχε εξασφαλίσει και εκείνη συμβάσεις με την αλβανική κυβέρνηση, την περίοδο που ο σύζυγός της ενεργούσε ως σύμβουλος της ίδιας κυβέρνησης.
