Άρθρο 30
Χορήγηση και επαναχορήγηση σύνταξης ανασφάλιστων υπερηλίκων
Με το Ν. 4093/2012 (ΦΕΚ. Α’222/12-11-2012) έγινε ανασχεδιασμός του πλαισίου συνταξιοδότησης των ανασφαλίστων υπερηλίκων και η μηνιαία συνταξιοδοτική παροχή που χορηγεί ο ΟΓΑ στα πρόσωπα αυτά χορηγείται με νέες αυστηρότερες προϋποθέσεις.
Ο νόμος όρισε επίσης ότι με τις ίδιες νέες προϋποθέσεις επανακρίνονται από 1-1-2013 και όσοι είχαν ήδη καταστεί συνταξιούχοι.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του ως άνω νόμου για να χορηγηθεί η παροχή του ανασφάλιστου υπερήλικα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι, εκτός της συμπλήρωσης του 67ου έτους της ηλικίας τους:
α) Να μην λαμβάνουν ή να μην δικαιούνται οι ίδιοι σύνταξη από οποιονδήποτε φορέα κοινωνικής ασφάλισης ή το Δημόσιο στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, ανεξαρτήτως ποσού, και επίσης σε περίπτωση έγγαμων, να μη λαμβάνει ο/η σύζυγος τους σύνταξη μεγαλύτερη από το πλήρες ποσό της συνταξιοδοτικής παροχής λόγω γήρατος του άρθρου 4 του ν.4169/1961.
β) Να διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα τα τελευταία είκοσι (20) έτη και
γ) Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημα καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των τεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων είκοσι (4.320) ευρώ ή στην περίπτωση εγγάμων, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των οκτώ χιλιάδων εξακοσίων σαράντα (8.640) ευρώ
Κατά συνέπεια, Ελληνες πολίτες και ομογενείς που λαμβάνουν σύνταξη μικρότερη από το ποσό της συνταξιοδοτικής παροχής λόγω γήρατος του άρθρου 4 του ν. 4169/1961 (βασική σύνταξη του ΟΓΑ – που ανέρχεται σήμερα σε 360,00 € το μήνα) είτε από ελληνικούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης, είτε από το εξωτερικό, δεν δικαιούνται πλέον την παροχή του ανασφάλιστου υπερήλικα.
Ακόμη, Ελληνες ομογενείς, αλλά και Ελληνες πολίτες, οι οποίοι διαμένουν στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα μικρότερο της εικοσαετίας, δεν έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν τη σχετική παροχή.
Τέλος, επειδή σύμφωνα με τον Νόμο, λαμβάνεται υπόψη για τον έλεγχο του εισοδηματικού κριτηρίου όχι μόνο το πραγματικό εισόδημα, αλλά και το τεκμαρτό, με αποτέλεσμα όσοι έχουν ιδιοκατοίκηση και κατά συνέπεια τεκμαρτό ετήσιο εισόδημα, εξ αυτού του λόγου, μεγαλύτερο των 4.320 € ή 8.640 €, επί εγγάμων, αποκλείονται της παροχής αυτής, ενώ κατ’ ουσίαν δεν έχουν πραγματικά εισοδήματα.
Η εφαρμογή των ως άνω διατάξεων έχει ως αποτέλεσμα την διακοπή της παροχής σε χιλιάδες δικαιούχους οι οποίοι νομίμως την ελάμβαναν μέχρι 1-1-2013, με συνακόλουθο και τη διακοπή της ιατροφαρμακευτικής τους περίθαλψης, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τα πρόσωπα αυτά, λόγω και της οικονομικής κρίσης αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.
Για να αμβλυνθεί το πρόβλημα αυτό έγιναν σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις και παρατάθηκε έως 29-2-2016 η ασφαλιστική κάλυψη των ανασφαλίστων υπερηλίκων συνταξιούχων του ΟΓΑ, των οποίων διακόπηκε η συνταξιοδότηση κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 4093/2012.
Επειδή όμως το κοινωνικό πρόβλημα του δημιουργήθηκε είναι μεγάλο αλλά και η οικονομική κατάσταση της χώρας είναι εξαιρετικά δύσκολη, κρίνεται σκόπιμο να τροποποιηθούν οι ισχύουσες διατάξεις για τη χορήγηση της παροχής του ανασφάλιστου υπερήλικα.
Η παροχή αυτή, θα χορηγείται αρχικά μειούμενη και θα ανέρχεται σε 260 € το μήνα, το δε ποσό αυτής θα εξισωθεί με το ποσό που χορηγείται σήμερα (360 € το μήνα) από 1-10-2016.
Με τις προτεινόμενες διατάξεις εφόσον οι ενδιαφερόμενοι λαμβάνουν σύνταξη από ελληνικό ή αλλοδαπό ασφαλιστικό φορέα μικρότερη, κατά ποσό, από τη συνταξιοδοτική παροχή του ΟΓΑ του άρθρου 4 του Ν 4169/1961, θα λαμβάνουν, εφόσον πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις, τη διαφορά που προκύπτει από την αφαίρεση του ποσού που λαμβάνουν από το πλήρες ποσό της σύνταξης του άρθρου 4 του Ν 4169/61, όπως αυτό ορίζεται κάθε φορά.
Ακόμη με τις προτεινόμενες διατάξεις ορίζεται ότι:
α) απαραίτητη προϋπόθεση χορήγησης της σχετικής παροχής είναι η μόνιμη και νόμιμη διαμονή στην Ελλάδα για τα τελευταία δέκα έτη πριν την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση αντί των είκοσι ετών που ισχύει σήμερα
β) στο συνολικό ετήσιο ατομικό η οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα δεν περιλαμβάνεται η αντικειμενική δαπάνη από ιδιοκατοικούμενη κύριο κατοικία μέχρι 100 τμ καθώς και τα προνοιακά επιδόματα που χορηγούνται σε ΑμεΑ.
γ) η εισφορά υγειονομικής περίθαλψης δεν μπορεί να είναι μικρότερη από αυτή που αντιστοιχεί στο πλήρες ποσό της συνταξιοδοτικής παροχής του άρθρου 4 του Ν. 4169/1961
δ) οι αιτήσεις για επαναχορήγηση των συντάξεων που διακόπηκαν πρέπει να συνοδεύονται απαραίτητα από δήλωση παραίτησης των αιτούντων από την άσκηση ενδικοφανών και ενδίκων μέσω κατά της πράξης διακοπής της σύνταξης
ε) ποσά συντάξεων που εισπράχτηκαν μέχρι της διακοπής της παροχής του ανασφάλιστου υπερήλικα, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4093/2012, δεν αναζητούνται ως καλοπίστως εισπραχθέντα. Η διάταξη αυτή προτείνεται διότι έγινε σταδιακά ο έλεγχος και κατά συνέπεια η διακοπή της παροχής αναδρομικά από 1-1-2013 στους δικαιούχους που δεν πληρούσαν τα κριτήρια του νόμου με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν χρεωστικά υπόλοιπα, χωρίς ευθύνη των συνταξιούχων, οι οποίοι εισέπρατταν καλόπιστα τη σύνταξή τους.
Τέλος εξακολουθεί να ισχύει η διάταξη του Ν. 4093/2012 σύμφωνα με την οποία δεν δικαιούνται της σχετικής παροχής οι μοναχοί/ες που διαμένουν σε ιερές μονές και συντηρούνται από αυτές και όσοι εκτίουν ποινή φυλάκισης, ανεξαρτήτως λοιπών προϋποθέσεων.
