Στην Αλβανία, το υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την ισότητα των φύλων έχει προκαλέσει έντονη πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση, καθώς δεν περιορίζεται μόνο στην κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, αλλά εισάγει νέες έννοιες που αφορούν την «έμφυλη ταυτότητα» και τον όρο «συμπεριληπτικό φύλο».

Οι διατυπώσεις αυτές, που παραπέμπουν σε ευρύτερες αντιλήψεις περί πολλαπλών ταυτοτήτων, έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στην αντιπολίτευση όσο και σε θρησκευτικούς φορείς, οι οποίοι εκφράζουν φόβους για αλλοίωση του θεσμού της οικογένειας και της βιολογικής έννοιας του φύλου.

Ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα παρενέβη δημόσια μετά τις δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού Σαλί Μπερίσα, ο οποίος κατηγόρησε τον Πρέσβη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Τίρανα, Σίλβιο Γκονζάτο, ότι επιχειρεί να «επιβάλει προσωπικές του πεποιθήσεις» στο αμφιλεγόμενο αυτό νομοσχέδιο.

Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, ο Ράμα αναδημοσίευσε το μήνυμα της Επιτρόπου Διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Μάρτα Κος, ζητώντας συγγνώμη «για την εργαλειοποίηση ενός ευγενούς και απολύτως ευρωπαϊκού νομοθετήματος προς εξυπηρέτηση μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων». Ο Αλβανός πρωθυπουργός τόνισε ότι «είναι ανεπίτρεπτο ο Πρέσβης της Ε.Ε. να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για χαμηλού επιπέδου πολιτικές αντιπαραθέσεις», προσθέτοντας τη γνωστή φράση: «Ας γαβγίζουν τα σκυλιά, το καραβάνι προχωρά».

Η Μάρτα Κος, από την πλευρά της, υπογράμμισε ότι η ισότητα των φύλων και η απαγόρευση των διακρίσεων αποτελούν θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις οποίες κάθε υποψήφια χώρα οφείλει να ενσωματώσει στο εσωτερικό της δίκαιο. «Η ευθυγράμμιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο είναι μέρος της ενταξιακής διαδικασίας. Αυτές οι αρχές δεν εκφράζουν προσωπικές απόψεις του Πρέσβη της Ε.Ε., και κάθε επίθεση εναντίον του είναι αδικαιολόγητη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι δηλώσεις της Κος ήρθαν ως απάντηση στις επιθέσεις του Μπερίσα στο κοινοβούλιο, όπου υποστήριξε ότι ο Γκονζάτο «προωθεί ιδεολογικά φορτισμένες διατάξεις για πολλαπλές έμφυλες ταυτότητες», επισημαίνοντας πως «παρόμοιοι νόμοι δεν υπάρχουν στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε.» και ότι «έρχονται σε σύγκρουση με το οικογενειακό δίκαιο». Ο Μπερίσα έκανε λόγο για «νομοσχέδιο που υπονομεύει τον θεσμό της οικογένειας» και κατηγόρησε την κυβέρνηση πως «επιχειρεί να το περάσει στα κρυφά, υπό την επιρροή ξένων χρηματοδοτούμενων κύκλων».

Σύμφωνα με αλβανικά μέσα ενημέρωσης, το αρχικό κείμενο του νομοσχεδίου περιλάμβανε τον όρο «inclusive gender» («συμπεριληπτικό φύλο»), ενώ προέβλεπε αναγνώριση πολλαπλών μορφών έμφυλης ταυτότητας και ποσοστώσεις συμμετοχής ανεξαρτήτως βιολογικού φύλου. Μετά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση φέρεται να επανεξετάζει ορισμένες διατυπώσεις, προκειμένου να περιορίσει τις εντάσεις.

Η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, κάνοντας λόγο για «εσκεμμένη παραπληροφόρηση» και τονίζοντας ότι η πρωτοβουλία εντάσσεται στις υποχρεώσεις της Αλβανίας στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.