Η προσφορά χρήματος ( είναι το σύνολο του νομίσματος που κυκλοφορεί σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή) στο αλβανικό νόμισμα, το λεκ, σημείωσε παραπάνω αύξηση τον Ιανουάριο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Αλβανίας, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του νομισματικού δείκτη M2 έφτασε στο 9,4% μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου, το υψηλότερο ποσοστό από τον Ιούλιο του 2021. Ο δείκτης αυτός περιλαμβάνει τη νομισματική κυκλοφορία εκτός τραπεζικού συστήματος και τις τραπεζικές καταθέσεις σε λεκ, αντικατοπτρίζοντας την ποσότητα χρήματος που διακινείται στην οικονομία.
Η επιτάχυνση της αύξησης της νομισματικής προσφοράς φαίνεται να συνδέεται με διάφορους παράγοντες, όπως η έντονη πιστωτική δραστηριότητα των τραπεζών, οι παρεμβάσεις της Κεντρικής Τράπεζας στην αγορά συναλλάγματος για την αποτροπή της υπερτίμησης του νομίσματος, καθώς και οι αυξημένες κρατικές δαπάνες, οι οποίες κορυφώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2024.
Στις αρχές του 2022 η Τράπεζα της Αλβανίας προχώρησε σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική, ύστερα από μια δεκαετία χαλαρής πολιτικής με διαδοχικές μειώσεις στα επιτόκια. Ωστόσο, κατά το περασμένο έτος, η προσφορά χρήματος σε λεκ επανήλθε σε έντονα αυξητική πορεία, παράλληλα με τη στροφή της νομισματικής πολιτικής προς πιο χαλαρούς όρους. Τον Ιούλιο του 2024, η Κεντρική Τράπεζα ξεκίνησε τη μείωση του βασικού επιτοκίου, το οποίο υποχώρησε στο 3% και στη συνέχεια στο 2,75% τον Νοέμβριο.
Η χαλάρωση των επιτοκίων, η θετική πορεία της πραγματικής οικονομίας και η σταθερότητα των τραπεζικών ισολογισμών έχουν οδηγήσει σε ταχύτερη πιστωτική επέκταση. Στο τέλος Ιανουαρίου, το συνολικό ύψος των δανείων προς την οικονομία έφτασε τα 840,9 δισεκατομμύρια λεκ (8.489.090 ευρώ), παρουσιάζοντας ετήσια αύξηση 13,5%, διατηρώντας έτσι τον ισχυρό ρυθμό ανάπτυξης που είχε παρατηρηθεί στα τέλη του προηγούμενου έτους.
Ένας άλλος παράγοντας που επηρέασε την αύξηση της νομισματικής προσφοράς ήταν οι αγορές ξένου συναλλάγματος από την Τράπεζα της Αλβανίας. Για να αποτρέψει περαιτέρω πτώση της ισοτιμίας ευρώ-λεκ, η Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε συνεχείς αγορές συναλλάγματος μέχρι το τέλος του 2024. Συνολικά, κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2024, η Τράπεζα της Αλβανίας αγόρασε περισσότερα από 542 εκατομμύρια ευρώ στην εγχώρια αγορά συναλλάγματος, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ιστορικά παρέμβασή της.
Η αύξηση της προσφοράς χρήματος φαίνεται να συνέβαλε και σε μια ήπια ανατίμηση του ευρώ έναντι του λεκ στο τέλος Ιανουαρίου. Τον Φεβρουάριο και τις πρώτες εβδομάδες του Μαρτίου, η ισοτιμία ευρώ-λεκ συντηρήθηκε σε υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το τέλος του 2024. Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες, η συναλλαγματική ισοτιμία παρουσιάζει πτωτικές τάσεις, υποχωρώντας εκ νέου κάτω από τα 99 λεκ ανά ευρώ.
