Άνθρωπος ή Τεχνητή Νοημοσύνη;

Δεν είναι ένα θέμα συζήτησης ή ζήτημα εντυπωσιακών τίτλων μόνο στην Αλβανία. Το θέμα είναι επίκαιρο, αλλά η απάντηση στις δημοκρατικές κοινωνίες έρχεται μέσω πολιτικών που βασίζονται σε καλά επαληθευμένες μελέτες.

Η δημιουργική εργασία έρχεται πάντα μέσα από κοπιώδεις προσπάθειες. Ώρες ολόκληρες περνούν κοιτάζοντας τη λευκή σελίδα, έργα που απορρίπτονται και ξαναρχίζουν από την αρχή. Εν συντομία, κάθε δημιουργική δουλειά και κάθε έργο απαιτούν χρόνο και αφοσίωση. Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να το αλλάξει αυτό; Μπορούμε να έχουμε προϊόν χωρίς δουλειά και χωρίς προσπάθεια; Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να αντικαταστήσει τον άνθρωπο;

Μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρόλο που η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει διευκολύνει αισθητά τη ζωή μας, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο και ούτε μπορεί να χρησιμεύσει ως φάρμακο απέναντι στα ανθρώπινα ελαττώματα.

Ορισμένα στοιχεία της διαδικασίας της ανθρώπινης εργασίας μπορούν να ανατεθούν στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Όμως στις περιπτώσεις όπου η εργασία έχει άμεση σχέση με την ατομική, νομική ευθύνη ή με την πνευματική ιδιοκτησία, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον άνθρωπο.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτεί την προετοιμασία των ανθρώπινων πόρων και μια υψηλή θεσμική κουλτούρα, κάτι που συχνά μας λείπει. Η χρήση της, χωρίς τη δημιουργία ενός συστήματος που να βασίζεται στη γνώση και στην αξιοκρατία, δεν μας ξεμπλέκει ούτε με τη διαφθορά ούτε με την κακοδιοίκηση. Είναι καλύτερο να επικεντρωθούμε στο πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει τη δουλειά μας σε μια συγκεκριμένη πτυχή ή τομέα. Ο κόσμος γνωρίζει πολλά τέτοια παραδείγματα: ανακαλύψεις στον τομέα των φαρμάκων, των πρωτεϊνών ή της ιατρικής.

Χάρη στις τεχνολογικές εξελίξεις, όποιος ετοιμάζει έναν νόμο, ειδική τεκμηρίωση για έναν διαγωνισμό, γράφει ένα άρθρο ή ένα βιβλίο, μπορεί να το κάνει πιο γρήγορα με έναν «συγγραφέα – συνεργάτη» την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για παράδειγμα, μου έχει συμβεί να καλέσω την Τεχνητή Νοημοσύνη για να βελτιώσω μια δουλειά που θα μπορούσε να μου έχει πάρει μέρες ή εβδομάδες.

Ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη την έχει βελτιώσει σε μόλις λίγα δευτερόλεπτα. Σκόπιμα τη θεώρησα «συγγραφέα – συνεργάτη» επειδή δεν πρόκειται μόνο για το γράψιμο. Όλα ξεκινούν από τη σκέψη. Άρα, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να μεταβιβαστεί η ανθρώπινη ευθύνη, γιατί η ανθρώπινη κρίση παραμένει αναντικατάστατη για την κοινωνία.

Γι’ αυτό πρέπει να ενθαρρύνουμε την εκπαίδευση που αναπτύσσει την ανθρώπινη ικανότητα διαβάζοντας μόνοι μας, για παράδειγμα ένα συγκεκριμένο κείμενο, και όχι να το παίρνουμε έτοιμο από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Πρέπει να πολεμήσουμε τον εφησυχασμό και τις πολιτικές που προσφέρονται ως δεξιότητες αποκτημένες χάρη μόνο στις δεξιότητες.

Οι νέοι πρέπει να παρακινηθούν να διατηρήσουν το επίπεδο της ανθρώπινης τελειότητας που κατέστη δυνατό από τις προηγούμενες γενιές, ακόμη κι αν είναι δελεαστικό να το «εκχωρήσουν». Πρέπει να βρούμε τρόπους να επικεντρωθούμε στο να ζούμε μια ανθρώπινη ζωή, χωρίς να την υπονομεύουμε, βελτιώνοντας τα πρότυπα μέσω της εκτίμησης της γνώσης και της ανθρώπινης προσπάθειας και όχι τρέχοντας πίσω από επιβλαβή πειράματα.

Ditmir Bushati
Πρώην ΥΠΕΞ της Αλβανίας