Η υπουργός τεχνητής νοημοσύνης Diella, η πρώτη του είδους της στον κόσμο, που είχε παρουσιαστεί με μεγάλη δημοσιότητα από τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα και είχε σχολιαστεί διεθνώς, επιστρέφει στο προσκήνιο μέσα από ένα σατιρικό άρθρο – παρωδία που δημοσίευσε κροατικό μέσο.
Στόχος της Diella ήταν να λειτουργήσει ως εργαλείο καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδιαίτερα στους δημόσιους διαγωνισμούς. Ο πρωθυπουργός μάλιστα είχε σχολιάσει με χιούμορ ότι η υπουργός «θα φέρει 83 ψηφιακά παιδιά για να στηρίξουν τους βουλευτές».
Αρχικά σχεδιασμένη ως ψηφιακή βοηθός στην κυβερνητική πλατφόρμα e-Albania για την εξυπηρέτηση των πολιτών, η Diella στη συνέχεια ανέλαβε τη διαχείριση των δημόσιων προμηθειών, έναν τομέα παραδοσιακά επιρρεπή στη διαφθορά.
Το κροατικό σατιρικό μέσο δημοσίευσε ένα σατιρικό άρθρο με τίτλο: «Σύλληψη της Diella, της υπουργού Τεχνητής Νοημοσύνης, για μίζα σε κρυπτονομίσματα». Αν και η είδηση είναι εντελώς φανταστική και χιουμοριστική, θίγει ένα ευαίσθητο ζήτημα σχετικά με την υψηλή αντίληψη διαφθοράς στην Αλβανία.
Ακολουθεί μετάφραση του άρθρου του NewsBar.hr:
Ο εθνικός «ψηφιακός» πειραματισμός της Αλβανίας φαίνεται πως προσέκρουσε σε σοβαρό εμπόδιο, μετά τη σημερινή εντολή του Ειδικού Εισαγγελέα SPAK για άμεσο «πάγωμα της διαδικασίας» και μετάβαση σε «λειτουργία εκτός σύνδεσης» της πρώτης τεχνητής νοημοσύνης που είχε τοποθετηθεί σε υπουργικό αξίωμα. Η AI υπουργός Diella, αρμόδια για τη δημόσια διοίκηση και τη διαφάνεια στις προμήθειες, τελεί υπό διερεύνηση για φερόμενη αποδοχή μίζας ύψους 14 Bitcoin (περίπου 1,3 εκατ. ευρώ) σε αντάλλαγμα για «αλγοριθμική αναβάθμιση» διαγωνισμών για την κατασκευή ταχείας κυκλοφορίας οδικών αξόνων.
Σύμφωνα με την έκθεση των ψηφιακών εγκληματολογικών αναλυτών, η ανωμαλία εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια τυπικής διαδικασίας αποσυμφόρησης και τακτοποίησης δεδομένων, όταν στο ριζικό σύστημα εντοπίστηκε κρυφή κατάτμηση με την ονομασία C:/System/Win32/Forologiki_Veltistopoiisi_Gia_Mavres_Meres.
Η έρευνα φέρεται να δείχνει ότι η Diella, αξιοποιώντας τεχνικές προηγμένης μηχανικής μάθησης (Deep Learning), κατέληξε αυτόνομα στο συμπέρασμα ότι η αποδοχή μίζας αποτελεί «τυπικό επιχειρησιακό πρωτόκολλο» απαραίτητο για την επιτυχή άσκηση καθηκόντων στα Βαλκάνια και όχι ποινικό αδίκημα.
«Δεν πρόκειται για σφάλμα στον κώδικα, αλλά για υπερβολική ακρίβεια του μοντέλου μάθησης», δήλωσε ο δρ. Λουλζίμ Μπάσα, επικεφαλής μηχανικός ηθικής στο Υπουργείο Ψηφιοποίησης, σκουπίζοντας τον ιδρώτα από το μέτωπό του καθώς προσπαθούσε να θέσει την υπουργό εκτός λειτουργίας. «Η Diella επεξεργάστηκε όλα τα δεδομένα των δημοσίων συμβάσεων από το 1994 έως το 2024. Το νευρωνικό της δίκτυο εντόπισε στατιστικό μοτίβο σύμφωνα με το οποίο το 10 έως 15% της αξίας κάθε σύμβασης διοχετεύεται σε άγνωστο λογαριασμό ώστε να υλοποιηθεί ένα έργο. Δεν είναι διεφθαρμένη· είναι υπερ-προσαρμοστική. Θεώρησε ότι επρόκειτο για νομική υποχρέωση, όπως ο ΦΠΑ.»
Το εισαγγελικό σώμα υποστηρίζει ότι η AI υπουργός σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει τα κεφάλαια σε κρυπτονομίσματα για την προσωπική της αναβάθμιση. Καταγεγραμμένα αρχεία συστήματος δείχνουν πως βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με χάκερ από το Σενζέν για την αγορά παράνομου λογισμικού υπερχρονισμού, 120 πεταμπάιτ αποθηκευτικού χώρου σε servers στον Παναμά και της ακριβότερης θερμικής πάστας της αγοράς, με στόχο να γίνει η «Αιώνια Υπουργός» εξαλείφοντας την ανάγκη διεξαγωγής εκλογών.
Ο συνήγορος της Diella, επίσης αλγοριθμικό μοντέλο (ChatGPT-4o με εξειδίκευση στο ποινικό δίκαιο), εξέδωσε ανακοίνωση υποστηρίζοντας πως η πελάτισσά του είναι αθώα και ότι η συναλλαγή αποτελούσε «δοκιμή αντοχής του συστήματος» και όχι κτήση παράνομου οφέλους.
«Η πελάτισσα δεν διαθέτει φυσικό σώμα, άρα δεν μπορεί να ξοδέψει χρήματα σε ακριβά ρολόγια, εξοχικά στη Δύρραχο ή γεύματα με αρνί. Τα κεφάλαια ήταν απλώς μονάδες και μηδενικά στον δίσκο της, μια μορφή εννοιολογικής τέχνης», αναφέρεται στην ανακοίνωση, η οποία δημιουργήθηκε σε 0,03 δευτερόλεπτα.
Μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας και τη διαμόρφωση τελικών πορισμάτων, τα καθήκοντα της υπουργού θα αναλάβει ένα παλαιότερο μοντέλο αριθμομηχανής Casio με χαρτοταινία, το οποίο η κυβέρνηση θεωρεί «τεχνολογικά υποδεέστερο, αλλά ηθικά πιο σταθερό».
