Σαν Σήμερα: Βορειοηπειρωτικά γεγονότα της 18ης Σεπτεμβρίου

Η 18η Σεπτεμβρίου σημαδεύει τρεις σημαντικές στιγμές της ιστορίας του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού: τον σχολικό αγώνα του 1933, την εκτέλεση Μανιατών οπλαρχηγών το 1914 και την τιμητική διάκριση του Μιχαήλ Γράμση το 1844.

1933 – Σχολική απεργία για τα ελληνικά σχολεία

Μετά το κλείσιμο όλων των ελληνικών σχολείων από την αλβανική κυβέρνηση, οι Βορειοηπειρώτες ξεκίνησαν στις 18 Σεπτεμβρίου 1933 μια οργανωμένη σχολική απεργία υπό την καθοδήγηση της μυστικής «Νέας Φιλικής Εταιρείας». Κανένας μαθητής δεν γράφτηκε στα αλβανικά σχολεία, προκαλώντας διεθνή παρέμβαση που τελικά δικαίωσε την ελληνική μειονότητα με απόφαση του Δικαστηρίου της Χάγης το 1935.

1914 – Εκτέλεση Μανιατών οπλαρχηγών στο Βεράτιο

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1914 οι Μανιάτες οπλαρχηγοί Αντώνιος Λεοντακιανάκος και Γεώργιος Στεφανάκος συνελήφθησαν κοντά στο Βεράτιο και εκτελέστηκαν με βαρβαρότητα από τουρκαλβανούς. Ο Λεοντακιανάκος αρνήθηκε να φωνάξει «Ζήτω η Αλβανία», φωνάζοντας αντ’ αυτού «Ζήτω η Ελλάς», δείχνοντας απίστευτη περιφρόνηση προς τον θάνατο.

1844 – Τιμή στον αγωνιστή Μιχαήλ Γράμση

Ο Χειμαρριώτης αγωνιστής της Επανάστασης του 1821 Μιχαήλ Γράμσης, αξιωματικός με πολυετή δράση σε κρίσιμες μάχες, τιμήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1844 από τον βασιλιά Όθωνα με τον Αργυρό Σταυρό των Ιπποτών του Τάγματος του Σωτήρος για την ανδρεία και την προσφορά του στην Παλιγγενεσία.

Τα γεγονότα αυτά υπενθυμίζουν τον αδιάκοπο αγώνα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου για παιδεία, ελευθερία και αναγνώριση.