Το νησί της Ωγυγίας είναι ένας από τους τελευταίους σταθμούς του Οδυσσέα πριν επιστρέψει στην Ιθάκη, σύμφωνα με την Οδύσσεια του Ομήρου. Εκεί διέμενε η νύμφη Καλυψώ, η οποία κράτησε τον ήρωα αιχμάλωτο για επτά χρόνια. Πολλές από τις τοποθεσίες που αναφέρονται στο έπος μπορούν να ταυτιστούν με πραγματικά γεωγραφικά σημεία. Αλλά τι συμβαίνει με την Ωγυγία; Μπορεί και αυτή να αντιστοιχεί σε κάποιο υπαρκτό νησί;
Όπως και με πολλές άλλες τοποθεσίες της Οδύσσειας, έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες για την τοποθεσία της Ωγυγίας. Μία από τις πιο διαδεδομένες είναι πως πρόκειται για το νησί Γκόζο, το δεύτερο μεγαλύτερο νησί της Μάλτας. Η θεωρία αυτή είναι ιδιαίτερα δημοφιλής επειδή ο Όμηρος περιγράφει την Ωγυγία ως απομακρυσμένο νησί. Μια άλλη θεωρία τοποθετεί την Ωγυγία στους Οθωνούς, ένα μικρό νησί βορειοδυτικά της Κέρκυρας, κοντά στην είσοδο της Αδριατικής. Αυτή η άποψη βασίζεται στο γεγονός ότι, σύμφωνα με την Οδύσσεια, ο Οδυσσέας φτάνει στη Σχερία — που ταυτίζεται με την Κέρκυρα — αμέσως μετά την αναχώρησή του από την Ωγυγία. Επιπλέον, αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Στράβων και ο Πλούταρχος τοποθετούσαν την Ωγυγία ακόμη πιο μακριά, στον Ατλαντικό Ωκεανό. Ο Πλούταρχος, μάλιστα, ανέφερε ότι απείχε πέντε ημέρες από τη Βρετανία, πέρα από τη Μεσόγειο.
Ωστόσο, οι θεωρίες αυτές παρουσιάζουν προβλήματα όταν συγκριθούν με τις περιγραφές του Ομήρου. Ειδικά η άποψη ότι η Ωγυγία βρισκόταν κοντά στην Κέρκυρα δεν ευσταθεί. Αν και η Σχερία, η χώρα των Φαιάκων, είναι το επόμενο νησί που φτάνει ο Οδυσσέας μετά την Ωγυγία, ο Όμηρος ξεκαθαρίζει ότι ο ήρωας χρειάστηκε δεκαεπτά ημέρες πλεύσης για να φτάσει εκεί. Αυτό σημαίνει ότι τα δύο νησιά βρίσκονταν σε πολύ μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, κάτι που αποκλείει την περίπτωση των Οθωνών, που βρίσκονται μόλις λίγα μίλια από την Κέρκυρα.
Το ίδιο ισχύει και για τη θεωρία που τοποθετεί την Ωγυγία στον Ατλαντικό. Ο Όμηρος περιγράφει την πλεύση του Οδυσσέα με τέτοιον τρόπο ώστε να κρατά τη Μεγάλη Άρκτο (Ursa Major) στα αριστερά του, παρατηρώντας τις Πλειάδες και τον Βοώτη — κάτι που υποδηλώνει ανατολοβορειοανατολική πορεία. Ο εξερευνητής και ιστορικός Τιμ Σέβεριν έχει εξηγήσει ότι μια τέτοια κατεύθυνση αποκλείει κάθε εκκίνηση από τον Ατλαντικό και έξω από τη Μεσόγειο, καθώς δεν θα μπορούσε κανείς να φτάσει στην Κέρκυρα από εκεί με αυτή την πορεία.
Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία του Ομήρου, η Ωγυγία πρέπει να βρισκόταν εντός της Μεσογείου. Ο Οδυσσέας ταξίδεψε σε ευθεία γραμμή προς τα ανατολοβορειοανατολικά με πρόχειρη σχεδία, προσπαθώντας να επιστρέψει στην Ιθάκη, αλλά κατέληξε στη Σχερία — την Κέρκυρα — η οποία βρίσκεται βόρεια της Ιθάκης. Αυτό σημαίνει ότι η Ωγυγία θα πρέπει να βρισκόταν νοτιοδυτικά της Κέρκυρας, στην απέναντι πλευρά του Ιονίου. Δεν μπορεί να βρισκόταν δυτικά της Σικελίας, γιατί από εκεί δεν θα ήταν δυνατό να φτάσει κανείς στην Κέρκυρα ακολουθώντας ευθεία πορεία.
Με βάση αυτή τη γεωγραφική λογική, η ταύτιση της Ωγυγίας με το νησί Γκόζο ή τη Μάλτα φαίνεται πολύ πειστική. Το Γκόζο απέχει περίπου 350 μίλια από την Κέρκυρα, απόσταση που ταιριάζει με τη διάρκεια πλεύσης μιας πρόχειρης σχεδίας σε δεκαεπτά ημέρες. Επίσης, η απομόνωση του αρχιπελάγους της Μάλτας εξηγεί γιατί ο Οδυσσέας δεν μπορούσε να δραπετεύσει χωρίς πλοίο. Σε αντίθεση, οι Οθωνοί απέχουν μόλις 7 μίλια από την Τραχιά και άλλα 5 από την Κέρκυρα, γεγονός που τους καθιστά ακατάλληλους ως νησί-φυλακή, αφού βρίσκονται σε απόσταση οπτικής επαφής με γειτονικά νησιά.
Αντίθετα, το Γκόζο απέχει περίπου 50 μίλια από τις ιταλικές ακτές. Σε ένα τόσο απομονωμένο σημείο, ο Οδυσσέας ήταν τελείως στο έλεος της Καλυψώς, χωρίς να έχει ιδέα για την κατεύθυνση που έπρεπε να πάρει ή πού βρισκόταν η πλησιέστερη στεριά. Με βάση όλα τα παραπάνω, η παραδοσιακή ταύτιση της Ωγυγίας με το νησί Γκόζο του αρχιπελάγους της Μάλτας παραμένει η πιο πειστική και λογική εκδοχή.
