Την περίοδο της κατοχής (1941-1944), επιχειρήθηκε στη Θεσπρωτία και την Πρέβεζα από ένοπλα τμήματα Μουσουλμάνων Τσάμηδων με την επίβλεψη και τη συνεργασία των ιταλικών- φασιστικών (μέχρι το Σεπτέμβριο του 1943) και των γερμανικών- ναζιστικών (μέχρι το Νοέμβριο του 1944) κατοχικών δυνάμεων, ο «καθαρισμός» της περιοχής από τον άμαχο ελληνικό- χριστιανικό πληθυσμό. Σχεδιάστηκε δηλαδή και επιχειρήθηκε είτε ο φυσικός του αφανισμός με εκτελέσεις και δολοφονίες, είτε η εκδίωξή του μέσω της καταστροφής των περιουσιών και της τρομοκράτησης των αμάχων.
Ο ισχυρισμός της αλβανικής πλευράς ότι με τους κατακτητές συνεργάστηκαν μόνο ορισμένοι εκπρόσωποι της τσάμικης κοινότητας και επομένως η συνεργασία αυτή αποτελεί θέμα «ατομικής ευθύνης», είναι ιστορικά και πολιτικά λανθασμένος. Από τη μελέτη των γερμανικών, ιταλικών και αλβανικών στρατιωτικών αρχείων αλλά και των εκθέσεων προς τις ελληνικές αστυνομικές και δικαστικές αρχές, προκύπτει ότι η κινητοποίηση της τσάμικης κοινότητας υπέρ των κατοχικών δυνάμεων ήταν συλλογική και γενικευμένη.
Η ανθελληνική δράση
Ανθελληνική δράση των Μουσουλμάνων Τσάμηδων υπάρχει ήδη από την απελευθέρωση της Ηπείρου από τον ελληνικό στρατό, στους Βαλκανικούς πολέμους 1912- 1913. Είναι γνωστό ότι πριν την απελευθέρωση, δυνάμεις άτακτων Μουσουλμάνων Τσάμηδων έκαψαν ελληνικά χωριά σε Θεσπρωτία, Πρέβεζα και Ιωάννινα ενώ κατά την απελευθέρωση, ένοπλα τμήματά τους πολέμησαν στο πλευρό του τουρκικού στρατού.
Μετά την προσάρτηση της Αλβανίας από τους Ιταλούς, το 1939, οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες χρησιμοποιήθηκαν από το φασιστικό καθεστώς της Ρώμης, ακόμη και με σκηνοθετημένα αιματηρά επεισόδια στα ελληνοαλβανικά σύνορα, για να δικαιολογήσουν την ιταλική εισβολή του 1940 στην Ελλάδα. Οι Αλβανοί, περιλαμβανομένων φυγόστρατων Μουσουλμάνων Τσάμηδων, συμμετείχαν στις πολεμικές επιχειρήσεις των Ιταλών με 18 τάγματα πεζικού πρώτης γραμμής. Το μέτωπο του ποταμού Καλαμά (νότιο μέτωπο) δεν άντεξε την ιταλική επίθεση αφού εισέβαλλαν από το αλβανικό έδαφος στη Θεσπρωτία και διείσδυσαν σε όλη την περιοχή μέχρι την Πρέβεζα, οι Ιταλοί υποχώρησαν όμως μετά από λίγες εβδομάδες εξ αιτίας της αρνητικής για εκείνους τροπής που πήραν τα πράγματα στο μέτωπο της Πίνδου.
Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940, λίγες ώρες μετά την εισβολή των ιταλο- αλβανικών στρατιωτικών δυνάμεων, ο Πρωθυπουργός της Αλβανίας Σιεφγκέτ Βερλιάτσι, διάβασε, από το ραδιοφωνικό σταθμό των Τιράνων, το παρακάτω διάγγελμα του Υπουργικού Συμβουλίου της Αλβανίας, το οποίο είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό. Το κείμενο του διαγγέλματος δημοσιεύτηκε στη συνέχεια στην εφημερίδα των Τυράννων Tomori, στη «γκέγκικη» διάλεκτο που ήταν η επίσημη γλώσσα του κράτους και στην ιταλική γλώσσα:
«Αλβανικέ Λαέ ! Η Κυβέρνησή Σου διασαλπίζει τον ενθουσιασμό και την πίστη της στη σημερινή λαμπρή ημέρα για την Πατρίδα μας.
Το όνειρο των προγόνων μας, η ιερότερη ελπίδα των χρόνων της νεότητος και της ακμής μας πραγματοποιήθηκαν. Οι αλβανικοί πληθυσμοί της Τσαμουριάς επιστρέφουν στους κόλπους της Αλβανικής Πατρίδος.
Τα σώματα του ενδόξου Ιταλικού Στρατού, που περιλαμβάνουν στις γραμμές τους και επίλεκτα τμήματα Αλβανών στρατιωτών, ανέτρεψαν με την ορμή τους την ελληνική γραμμή των συνόρων και προήλασαν στα προσφιλή εδάφη της Τσαμουριάς, όπου τόση μεγάλη αλβανική ιστορία και παράδοση κυριάρχησε σε κάθε περίοδο.
Ας χαιρετίσουμε με ανδρική χαρά, ώ Αλβανοί, την σημερινή ημέρα της απελευθερώσεως και ας απευθύνουμε προς τον Βασιλέα Αυτοκράτορα και προς τον Ντούτσε, τους αρχιτέκτονες της νέας και μεγαλύτερης Αλβανίας τις ευχαριστίες μας. Η ευτυχής ένωση με την Ιταλία, η οποία τόσα ωφελήματα στον πολιτικό, πνευματικό και οικονομικό τομέα εξασφάλισε ήδη στην αγαπημένη μας Πατρίδα, παγιώθηκε με τρόπο ακατάλυτο με την σημερινή λαμπρή πραγματικότητα.
Να έχετε την ίδια βεβαιότητα που διακατέχει και την Κυβέρνησή Σας, ότι ένα μεγάλο μέλλον αναμένει την Πατρίδα Μας συνενωμένη με την Ιταλία και να έχετε την πίστη ότι κάθε θυσία είναι μικρή για να επιτύχουμε αυτό το μέλλον.
Στα νώτα των στρατιωτών που πολεμούν για μια δίκαιη υπόθεση πρέπει να υπάρχει συμπαγής λαϊκή θέληση και μεγάλος ενθουσιασμός.
Η Κυβέρνηση, Σας εμπιστεύεται αυτά τα προτάγματα βεβαία για την πίστη Σας προς την Πατρίδα και τον Βασιλέα.
Ζήτω ο Βασιλεύς! Ζήτω ο Ντούτσε!
Σιεφκέτ Βερλιάτσι (Πρωθυπουργός και προσωρινός Υπουργός Δημ. Έργων), Τζιαφέτ Ύπι ( Υπουργός Δικαιοσύνης ), Τεφίκ Μπόρια (Υπουργός-Γραμματέας του Φασιστικού Κόμματος ), Μαλίκ Μπουσιάτι (Υπουργός Εσωτερικών), Κεμάλ Βριόνι (Υπουργός Οικονομικών), Ερνέστ Κολίκι ( Υπουργός Δημοσίας Εκπαιδεύσεως), Αντόν Μπέτσα (Υπουργός Εθν. Οικονομίας)».
Μετά την ήττα της Ελλάδας και την εδραίωση της ιταλικής κατοχής στην Ήπειρο, τον Μάιο του 1941, άρχισαν να δραστηριοποιούνται στην περιοχή οι πρώτες ένοπλες ομάδες των Μουσουλμάνων Τσάμηδων. Οι υποσχέσεις που έδωσαν στην Αλβανία οι δυνάμεις του Άξονα για τη στήριξη των εδαφικών της βλέψεων προκειμένου να δημιουργηθεί η «Μεγάλη Αλβανία», είχαν σαν αποτέλεσμα η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού των Μουσουλμάνων Τσάμηδων να υποστηρίξει ενεργά τις κατοχικές δυνάμεις.
Με βάση αυτές τις υποσχέσεις, την 3η Μαΐου του 1941, η αλβανική κυβέρνηση υπέβαλε μνημόνιο στο ιταλικό Υπουργείο Εξωτερικών με αξιώσεις έναντι της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλάδας. Ειδικά για την Ελλάδα, διατυπώθηκε η απαίτηση να προσαρτηθούν στην Αλβανία, εκτός από τη Θεσπρωτία, οι νομοί Ιωαννίνων και Πρέβεζας και τμήμα του νομού Άρτας βορείως του Αράχθου ποταμού, καθώς και τμήματα της Δυτικής Μακεδονίας, όπως ακριβώς είχε διατυπωθεί σε παρόμοιο αίτημα των Αλβανών προς τις Μεγάλες Δυνάμεις κατά τη Συνδιάσκεψη του Βερολίνου το 1878.
Η ανταπόκριση της Ιταλίας στη διεκδίκηση των Αλβανών ήταν έμμεση αλλά σαφής. Με διάταγμα της φασιστικής Ιταλίας οι αδελφοί, Νουρή Ντίνο, γαμπρός του προαναφερόμενου Αλβανού Πρωθυπουργού Σιεφγκέτ Βερλιάτσι και Μαζάρ Ντίνο από την Παραμυθιά, διορίστηκαν, ο μεν πρώτος ύπατος αρμοστής της Θεσπρωτίας και ο δεύτερος συνταγματάρχης της «Μιλίτσια», της τσάμικης δηλαδή πολιτοφυλακής που απαρτίζονταν από 14 τάγματα, ενώ αργότερα δημιούργησαν ένα είδος τοπικής κυβέρνησης, την οργάνωση «Αλβανικό Σύστημα Πολιτικής Διοικήσεως»» γνωστή ως «Ξίλια» (KSILA).
Με τις ένοπλες ομάδες τους οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες έλαβαν μέρος σαν συμπολεμιστές των Γερμανών σε μάχες στη Θεσπρωτία και την Πρέβεζα εναντίον των ανταρτικών δυνάμεων του ΕΔΕΣ στις τοποθεσίες, Κρυσταλλοπηγή Παραμυθιάς (15/12/1943), Θεσπρωτικό (30/3/1944), Νικολίτσι Πρέβεζας (24/5/1944), Κεφαλόβρυσο Παραμυθιάς (30/6/1944), στην απελευθέρωση της Πάργας και της Παραμυθιάς (Ιούνιος 1944) και στη μάχη της Μενίνας (17-18/8/1944). Εξάλλου, από την έκθεση του μοίραρχου Ευστράτιου Ζάκκα (1948) έχουν τεκμηριωθεί 632 δολοφονίες Ελλήνων, 428 εξαφανίσεις προσώπων, 31 απαγωγές, 209 βιασμοί γυναικών, 2.332 πυρπολήσεις κατοικιών, 53 λεηλασίες χωριών και εκατοντάδες κλοπές κοπαδιών ζώων. Οι πραγματικοί αριθμοί της καταστροφής είναι πολύ μεγαλύτεροι.
Συλλογική και όχι ατομική ευθύνη
Όλα αυτά, δεν ήταν τυχαία και δεν έγιναν από μεμονωμένα άτομα. Η βία που ασκήθηκε εναντίον του ελληνικού στοιχείου είχε ασφαλώς την εθνοτική, πολιτισμική και θρησκευτική της διάσταση. Δεν εκδηλώθηκε όμως εξ αιτίας αυτών των διαφορών. Ο κεντρικός της πυρήνας ήταν πολιτικός. Υπήρχε, όπως προκύπτει από όσα εξέθεσα προηγουμένως, συγκεκριμένος βασικός και διαχρονικός στόχος. Και ο στόχος αυτός που είχε τη στήριξη των κατακτητών ήταν η προσάρτηση της περιοχής στην «Μεγάλη Αλβανία». Η Αλβανία χρειαζόταν την «αλύτρωτη» μειονότητα στη Θεσπρωτία, όχι μόνο ως αντίβαρο για τους Βορειοηπειρώτες αλλά και για να προωθήσει τους δικούς της σχεδιασμούς. Η βία εκδηλώθηκε για να αφανιστεί ή να απομακρυνθεί ο χριστιανικός πληθυσμός της περιοχής, ώστε να διευκολυνθεί η απόσπασή της από την Ελλάδα και η μελλοντική ενσωμάτωσή της στην Αλβανία. Αυτή είναι η πραγματικότητα!
Για το λόγο αυτό, ήταν μια βία οργανωμένη και καθοδηγούμενη, με τη συμμετοχή του συντριπτικού ποσοστού του πληθυσμού της τσάμικης κοινότητας. Συνέβησαν εγκλήματα που λόγω της σκληρότητάς τους υπονόμευσαν κάθε προοπτική μελλοντικής συνύπαρξης με τους Έλληνες Χριστιανούς και οδήγησαν τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες σε μαζική φυγή από τη Θεσπρωτία το φθινόπωρο του 1944, όταν ο πόλεμος βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη.
Σε κάθε περίπτωση, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι δεν υπάρχει γερμανική στρατιωτική δράση στη Θεσπρωτία χωρίς τη συμβολή ένοπλων ομάδων Μουσουλμάνων Τσάμηδων, είναι ξεκάθαρο ότι όπου οι πολιτοφύλακες της τσάμικης διοίκησης δεν είναι φυσικοί αυτουργοί, είναι οπωσδήποτε συνεργοί στις πράξεις βίας κατά του ελληνικού πληθυσμού. Πέραν τούτου, η ευθύνη για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση δεν περιορίζεται μόνο σ’ αυτούς που πυροβολούν και θανατώνουν αλλά και σ’ εκείνους που με οποιονδήποτε βοηθητικό ρόλο συμβάλλουν στο να διατηρείται και να λειτουργεί η οργάνωση.
Ανεξίτηλο στη συλλογική συνείδηση
Κορυφαίο γεγονός εκείνης της περιόδου ήταν η εκτέλεση των 49 Προκρίτων- εθνομαρτύρων της Παραμυθιάς, γεγονός που σε συνδυασμό με το χαμό και την παντοτινή απουσία αγαπημένων προσώπων έχει σημαδέψει σε τοπικό επίπεδο τις μετέπειτα γενιές και έχει μείνει ανεξίτηλο στη θεσπρωτική συλλογική συνείδηση.
Ο χριστιανικός πληθυσμός της Παραμυθιάς αποτελούσε την ακρόπολη του Ελληνισμού της Θεσπρωτίας. Αφορμή ήταν τα αντίποινα για το θάνατο Γερμανών στρατιωτών, η πραγματική αιτία, όμως, ήταν η καθυπόταξη και ο εκφοβισμός του ελληνικού στοιχείου και η υλοποίηση των σχεδίων του αλβανικού μεγαλοϊδεατισμού. Άλλωστε, είχε προηγηθεί το απόγευμα της 15ης Αυγούστου η σύλληψη 35 Προκρίτων της πόλης που τελικά μετά από 15νθήμερη κράτηση στα Ιωάννινα απελευθερώθηκαν.
Το απόγευμα της 25ης Σεπτεμβρίου οι Νουρί και Μαζάρ Ντίνο με το επιτελείο τους κατάρτισαν κατάσταση των χριστιανών Παραμυθιωτών και την παρέδωσαν στους Γερμανούς. Είναι χαρακτηριστικό του σχεδίου τους, ποιοι συμπεριλήφθησαν σ’ αυτήν. Οι καλλίτεροι, οι δυναμικότεροι, άνθρωποι με κύρος και αναγνώριση, οι Προύχοντες δηλαδή της πόλεως (κληρικοί, εκπαιδευτικοί, έμποροι, επαγγελματίες) και όποιοι εκπρόσωποι της τοπικής ελληνικής διοίκησης (δημόσιοι υπάλληλοι), είχαν απομείνει. Πενήντα δύο στον αριθμό. Το βράδυ της 27η Σεπτεμβρίου 1943 αποσπάσματα Μουσουλμάνων Τσάμηδων με ένα Γερμανό συνοδό συνέλαβαν τους υποδειχθέντες Πρόκριτους και την 29η Σεπτεμβρίου 1943 εκτελέστηκαν ομαδικά στη θέση «Πουρνάρι» Παραμυθιάς.
Το κτηνώδες εκ μέρους των Γερμανών, γράφει ο Ιωάννης Αρχιμανδρίτης στο βιβλίο του «Τσάμηδες: Οδύνη και Δάκρυα της Θεσπρωτίας», ήταν ότι ενώ επρόκειτο να τους εκτελέσουν, ειδοποίησαν με τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες τους οικείους τους πως πρέπει να στείλουν χρήματα στους συλληφθέντες, τρόφιμα και κλινοσκεπάσματα, γιατί δήθεν θα μεταφέρονταν ως όμηροι σε άλλο μέρος. Ανήκουστη ατιμία και συμπεριφορά προς τις οικογενείας των μελλοθανάτων. Μετά την ομαδική εκτέλεση, ενταφιάστηκαν όλοι τους σε κοινό τάφο από τους Μουσουλμάνους Τσάμηδες και τρείς Παραμυθιώτες που την ώρα της εκτέλεσης σώθηκαν από τους ιδίους τους Γερμανούς γιατί τους χρειάζονταν για τις εργασίες τους.
Η παραδοχή της αλήθειας
Η Αλβανία τα τελευταία χρόνια ξαναγράφει μεθοδικά σε πολλούς τομείς την ιστορία της. Ενώ το καθεστώς Χότζα είχε προχωρήσει σε σφοδρές διώξεις εναντίον του τσάμικου πληθυσμού που είχε έλθει από την Ελλάδα, γιατί τους θεωρούσε συνεργάτες του φασισμού, η γειτονική χώρα έχει ξεκινήσει τώρα να αποκαθιστά την ηγεσία των Μουσουλμάνων Τσάμηδων, να τους τιμά και να τους εμφανίζει σαν αντιφασίστες. Ταυτόχρονα, η τρομοκρατία κατά του χριστιανικού πληθυσμού αποσιωπάται ενώ η φυγή τους από τη Θεσπρωτία παρουσιάζεται από την επίσημη Αλβανία είτε ως εθνοκάθαρση, είτε ως γενοκτονία.
Ποιο είναι το γνωστικό μας υπόβαθρο, προκειμένου να αξιολογήσουμε αυτές τις εκδοχές της αλβανικής πλευράς; Οι νέοι μας δεν γνωρίζουν απολύτως τίποτα. Από την άλλη μεριά, οι κυρίαρχες εγχώριες αφηγήσεις για το “Τσάμικο”, ιδιαίτερα στον ακαδημαϊκό και δημοσιογραφικό χώρο, δε διαφέρουν και πολύ από τις αντίστοιχες της αλβανικής προπαγάνδας. Ο βασικός λόγος γι’ αυτή την ομοιότητα δεν είναι γιατί υπάρχουν ανάμεσά μας πράκτορες της Αλβανίας αλλά γιατί κάποιοι βρίσκονται ακόμη ιδεολογικά αγκυλωμένοι στην περίοδο του εμφυλίου, και μάλιστα στο αφήγημα των ηττημένων του ελληνικού εμφυλίου, αφήγημα που συσκοτίζει ή ανατρέπει την ιστορική πραγματικότητα.
Η εν ψυχρώ εκτέλεση των 49 Προκρίτων της Παραμυθιάς αποτελεί σύμβολο μαρτυρικής θυσίας και ταυτόχρονα όνειδος, όχι μόνο για το ναζιστικό καθεστώς αλλά και για τον αλβανικό μεγαλοϊδεατισμό που αποτελεί μια ακραία μορφή εθνικισμού. Η ειρηνική σχέση και συνεργασία με την Αλβανία είναι μονόδρομος, αυτό τουλάχιστον διδάσκει η πρόσφατη ιστορία. Όμως η πιο στέρεα βάση για μια γνήσια ελληνοαλβανική φιλία είναι η παραδοχή της αλήθειας!
(*) Ο Αντώνης Μπέζας είναι πρόεδρος της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ ΑΕ), πρώην υπουργός και βουλευτής Θεσπρωτίας
autoi oi typoi den vazoun mualo apo tote panta ta idia provlimata dimiourgoun
έβλεπα κάτι τέτοια, ρε συ, με τους τσάμηδες. τι ζόρια περνούσαν οι άνθρωποι σε εκείνη την περιοχή.
Α, πάλι τα ίδια σκάβουμε; Οι τότε εθνικισμοί, οι σημερινοί. Τίποτα δεν αλλάζη απ’ ότι βλέπω.
akoma me pianei h kardia otan skeftomai auto pou eixan pathei oi diko mas ekei stin perioxi
Ένα ιστορικό επεισόδιο που αναδεικνύει τις συνέπειες της αλυτρωτικής επιβουλής και των εθνοτικών εκκαθαρίσεων στην εδαφική ακεραιότητα.
Ποιος να φανταστεί τέτοιο «project» τότε; Σαν χθες! Always the same vibes, ξέρετε.
Οι δολοφονίες εναντίον των Τσάμηδων Αλβανών είχαν ξεκινήσει ήδη από το 1913 από ελληνικές συμορίες που επιτίθονταν στην περιοχή –ενθαρυμένες προφανώς και από τις τότε ελληνικές αρχές. Ο Μάρκος Δεληγιαννάκης (μετά την προσάρτηση της Παραμυθιάς και της υπόλοιπης Τσαμουριάς στην Ελλάδα το 23.02.1913) με τη συμμορία του συνέλλαβαν 72 πρόκριτους Τσάμηδες, τους μετέφεραν στην τοποθεσία «Λίβερη» κοντά στη Σέλλιανη και τους σκότωσαν. Για την πράξη αυτή του Δεληγιαννάκη έχει βγει ακόμα και δημοτικό παραδοσιακό τραγούδι από τους Έλληνες, με το όνομα «Του Μάρκου Δεληγιαννάκη» όπου περιγράφεται αυτή η σφαγή στη Σέλλιανη : «Σαν τι κακό σας έκανα, κι μι κατηγουράτι; Ιγώ χουριά δεν έκαψα και σκλάβους δεν επήρα. Ιγώ τους πρώτους έμασα, εξήντα δυο νουμάτους Στη Σέλλιανη τους έσυρα, στο μνήμα του Μανώλη. Ξύπνα, Μανώλη ψυχογιέ, απού το μαύρου χώμα, να δεις ΑΡΝΙΑ.! που σου ’φερα, ΚΡΙΑΡΙΑ.! σουβλισμένα». Οι Έλληνες πρόκριτοι της Παραμυθιάς που δολοφονήθηκαν από κάποιους Τσάμηδες ήταν αθώα θύματα αλλά οι 72 Αλβανοί που δολοφονήθηκαν από τη συμμορία του Δεληγιαννάκη ήταν κριάρια για σούβλισμα ! Το 1944 οι προσπάθειες επίλυσης του προβλήματος μέσω μιας επιστολής στις 6-8-44 του Νουρί Ντίνο στον μητροπολίτη Δωρόθεο, δεν φέρνουν κανένα αποτέλεσμα . Στις 26 Ιουνίου του 1944 ο ΕΔΕΣ μπήκε στην Παραμυθιά έπειτα από σύντομη αντίσταση της τσάμικης πολιτοφυλακής. Γράφει ο Γ.Μαργαρίτης: «Όλες οι μαρτυρίες από οποιαδήποτε πλευρά κι αν προέρχονται συμφωνούν στην έκταση και στη βιαιότητα των θανατώσεων και κακοποιήσεων σε βάρος των μουσουλμάνων κατοίκων. Πολλές εκατοντάδες-ο αριθμός άγνωστος, αλλά ίσως πλησιάζει τα 500 άτομα-θανατώθηκαν με τους πιο μαρτυρικούς τρόπους μέσα και γύρω από την πόλη. Η εφημερίδα «Ήπειρος» (φ. 165 19/3/1914) έγραψε για την άφιξή του Δωρόθεου στην επισκοπή του ως πολέμαρχος: «Ἀφίκετο προχθὲς εἰς τὴν πόλιν μας τῆς ρωμαντικὴν πρωτεύουσαν τῆς Αὐτονόμου Πολιτείας ὁ Σεβ. Παραμυθίας ἡγούμενος πλείστων ὁπλιτῶν. … Θρησκευτικὸς ἀρχηγὸς Μητροπολίτης ἀλλὰ καὶ πολεμιστὴς … μὲ τὸν Σταυρὸν τοῦ Σωτῆρος καὶ τὸ ξίφος τοῦ Διάκου ἔρχεται νὰ ἐνθαρρύνη, … ἀλλὰ καὶ νὰ πολεμήση συνάμα». Για το Δωρόθεο υπάρχει άλλη μια αρνητική μαρτυρία . Οταν κάηκε ολοκληρωτικά όμορφη κωμόπολη Μαργαρίτι, ο μητροπολίτης Παραμυθιάς συμμετείχε στο ψάξιμο των σπιτιών για λάφυρα, βγαίνοντας από ένα σπίτι, ωστόσο, ανακάλυψε ότι το ήδη βαρυφορτωμένο μουλάρι του το είχαν ξαλαφρώσει κάτι αντάρτες«…» (‘Ιός’-‘Ελευθεροτυπία’, 27/4/2003). Σε κάθε περίπτωση ο Δωρόθεος είναι υπόλογος, αν όχι για πλήρη συμμετοχή του, το ελάχιστο για την απόλυτη σιωπή του στο φοβερό έγκλημα της άνανδρης σφαγής των άμαχων μουσουλμάνων συντοπιτών του. Η συμπεριφορά του μας θυμίζει επακριβώς τον μητροπολίτη Π.Πατρών Γερμανό, που σύμφωνα με τις περιγραφές του Κανέλλου Δελληγιάννη πλιατσικολόγησε την Τριπολιτσά με το μουλάρι του να γονατίζει από τα λάφυρα, πράγμα που του κόστισε μετά τη δολοφονία του από το γαμπρό του Γιώργο Καλαμογδάρτη, για να του αρπάξει τα 80.000 τάλληρα της λείας. Αποσπ. Οι Τσάμηδες και η ιστορική αληθεια . Ροϊδη και Λσκαράτου Εμμονές .
Η οδυνηρή αυτή σελίδα αναδεικνύει τις ιστορικές διαστάσεις των επεκτατικών βλέψεων και την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης στα Βαλκάνια.
Διπλωμάτη, οι λαοί δεν έχουν επεκτατικές βλέψεις . Οι λαοί σκοτώνονται για τα συμφεροντα και τις φιλοδοξίες των πολιτικών καί θρησκευτικών ηγετών καί κανενας πολιτικός και θρησκευτικός ηγέτης , δεν ηγειται στον πόλεμο . Παραδοσιακά και ιστορικά , οι ηγετες ηγουνταν στον πόλεμο . Μεγαλέκος , Λεωνίδας , Παπαφλέσσας , Πυρρος κ.α. Ηγέτες που δεν ηγούνται στον πόλεμο και στέλνουν τον λαό τους στο μαχαίρι του εχθρού , για δικές τους φιλοδοξίες και συμφέροντα , είναι προδότες του λαού τους .
Ενα αρθρο που διαιωνίζει το μίσος . Καποιος πρέπει να ενημερώσει τον κ. Μπεζα , για τους χιλιάδες γάμους που έγιναν και γίνονται μεταξύ Αλβανών με Ελληνίδες καί Ελληνων με Αλβανές . Υ/Γ. Ρωτήστε τον κ. Μπεζα , αυτα τα παιδιά που θε γεννηθουν απ΄αυτους τους γάμους , ποιούς απο τους γονείς θα πρέπει ν΄αγαπούν και ποιους να μισουν; τον Αλβανό πατέρα η την Ελληνίδα μάνα – τον Ελληνα πατέρα η την Αλβανή μάνα και γιατί ;
Με την μοναρχία Κονδύλη την άνοιξη του 1935, οι δημοκρατικοί θεσμοί έδωσαν την θέση τους σε αυταρχικές επιλογές. Ο νέος γενικός Διοικητής Ηπείρου Παναγιωτάκος, ξεκίνησε μέτρα πίεσης και εκφοβισμού των Τσάμηδων με πρωταγωνιστικό ρόλο της Χωροφυλακής και των τοπικών αρχών. Οι αυθαιρεσίες ήταν τόσο προκλητικές που ακόμα και οι ελληνικές εφημερίδες διαμαρτυρήθηκαν με δημοσιεύματα… Το αποκορύφωμα ήρθε με την εγκαθίδρυση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου και την επιβολή μιας απροκάλυπτα κατασταλτικής πολιτικής στην Ήπειρο. Οι Τσάμηδες –όπως και οι κομμουνιστές– άρχισαν να αντιμετωπίζονται ως «εσωτερικός εχθρός». Οι μέθοδοι της χωροφυλακής περιελάμβαναν αυθαίρετες συλλήψεις, έρευνες σε σπίτια, ξυλοδαρμούς, βιαιοπραγίες, εκτοπίσεις, απαγόρευση της αλβανικής γλώσσας σε δημόσιους χώρους, απαγόρευση κυκλοφορίας αλβανικών εντύπων. Το 1937, δικτατορία Μεταξά έφερε το Ν.735/8, που προέβλεπε την υποχρεωτική απαλλοτρίωση των αλβανικών περιουσιών , γιατις οποίες δεν πήραν φράγκο . Περιουσίες που δημεύθηκαν με απόφαση δικαστηρίων , θεωρούνται «εχθρικές λείες» Ας δούμε μερικές μαρτυρίες των ανθρώπων που έζησαν εκείνη την εποχή τα γεγονότα από πρώτο χέρι. Ακολουθεί η περιγραφή του Εσρέφ Χιλμί, κατοίκου της Παραμυθιάς, ο οποίος περιέγραψε τη σφαγή που έγινε στην περιοχή: «Την Τρίτη, 27 Ιουνίου 1944, στις 7 το πρωί, οι Έλληνες αντάρτες (του Ζέρβα), υπό τον συνταγματάρχη Κρανιά, τους Χρήστο Σταυρόπουλο, Λευτέρη Στρουγκάρη, και Νικόλαο Τσένο, μπήκαν στην πόλη και η διαταγή δόθηκε: κανένας δεν έπρεπε να ζήσει… Το ίδιο απόγευμα, συνέλλαβαν τους άντρες, τις γυναίκες και τα παιδιά, λες και ήταν κλέφτες. Το επόμενο πρωί όλοι οι άντρες δολοφονήθηκαν. Ο Σαλί Μουχεντίνι, ο Αμπεντίν Μπάκος, ο Μουχάμμεντ Πρόνια και ο Μάλο Σεϊντίου βασανίστηκαν, τους έκοψαν τα δάχτυλα, τη μήτη, τη γλώσσα και τα δάχτυλα των ποδιών, και ενόσο αυτοί σφάδαζαν από τους πόνους, οι αντάρτες του Ζέρβα χόρευαν και εξυμνούσαν τον αρχηγό τους. Στο τέλος τους σκότωσαν χτυπόντας τους με μαχαίρια και κοφτερά αντικείμενα.Η Σανιγιέ Μπολλάτι από την Παραμυθιά (Ajdonat) κάηκε ζωντανή ρίχνοντας της οινόπνευμα, αφού πρώτα της έκοψαν τους μαστούς και της έβγαλαν τα μάτια. Ο Ομέρ Μουράτι δολοφονήθηκε, έκοψαν το σώμα του σε κομμάτια και τα περιέφεραν στην Παραμυθιά. Στο σπίτι του Σούλο Τάρι είχαν συγκεντρωθεί περισσότερες από σαράντα γυναίκες. Ο Τσίλι Πόποβα απ’ το χωριό Πόποβο (Αγία Κυριακή) μαζί με μία ομάδα στρατιωτών, μπήκαν στο σπίτι και ξεκίνησαν να βιάζουν τις γυναίκες και τα κορίτσια σε ένα από τα δωμάτια. Οι κραυγές των γυναικών ακούγονταν όλη τη νύχτα. Ο Σέρι Φέιζο, ο Φικρέτ Σούλο Τάρι και άλλοι, δολοφονήθηκαν.Ο Ραχμί Ουζέιρι λέει: «Σκότωναν γυναίκες και παιδιά. Είχαν ξεκοιλιάσει γυναίκες και τους έπαιρναν τα έμβρυα μέσα από τις κοιλιές τους. Τους είχαν κόψει τα δάχτυλα και τους έπαιρναν ό,τι κόσμημα φορούσαν..». Αποσπάσματα . Πηγή Οι τσάμηδες και ιστορική αλήθεια Ροϊδη καί Λασκαράτου Εμμονές . Υ.Γ. ΟΑλβανοτσάμηδες συνεργάτες των κατακτητών ,δικάστηκαν για δοσιλογισμό στα Γιάννενα , οι Ελληνες συνεργάτες των κατακτητών , όχι μόνο δεν δικάστηκαν , αλλά κυβερνησαν την Ελλάδα και αρκετοι απόγονοί τους βρίσκονται ακόμα σήμερα στην Ελληνική Βουλή .
Τι βολική η ιστορία! Πάντα κάτι βρίσκουν να θυμούνται για “εκκαθαρίσεις”. Μην το ψάχνεις πολυ, σίγουρα καποια σκοπιμότητα κρύβει.
μια πολύ σκοτεινή σελίδα της ιστορίας μας, που πολλοί δυστυχώς αγνοούμε. πρέπει να μαθαίνουμε τέτοια γεγονότα.
Πάντα οι ίδιοι οι κακοί κι οι ίδιοι οι καλοί, χαμός γίνεται για το ποιος θυμάται σωστά. Σιγά μην μάθουμε ποτέ.
Πάλι οι ίδιες ιστορίες. Κάποιοι τύποι νομίζουν ότι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Εντάξει, not cool.
Αυριο, 27η Ιουνίου , είναι ημερομηνία μνήμης της γενοκτονίας με τους πιό μαρτυρικούς τρόπους , των Αλβανοτάμηδων από τους Ελληνες .
Οκ, ξανά τα ίδια έργα, οι ίδιοι πρωταγωνιστές, διαφορετικές εποχές. Ποιος σοκάρεται πια;
Άντε πάλι τα ίδια, το ξαναζεσταμένο φαΐ της ιστορίας. Κανείς δεν μαθαίνει ποτέ, ε;