Έντονα ερωτήματα προκαλεί ένα νέο σχέδιο τουριστικής «αξιοποίησης» στο Ιόνιο, αυτή τη φορά στον κόλπο Λάμανα, μια από τις πιο παρθένες περιοχές ανάμεσα στη Χιμάρα και το Πόρτο Παλέρμο. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα έργο μεγάλης κλίμακας που προβλέπει εκτεταμένη δόμηση σε βραχώδη λόφο με θέα τη θάλασσα.
Το σχέδιο αφορά έκταση 101.200 τετραγωνικών μέτρων, η οποία στα επίσημα έγγραφα περιγράφεται ως «μικρή ενότητα ανάπτυξης», παρότι πρόκειται για έναν ολόκληρο λόφο που δεσπόζει πάνω από τον κόλπο. Η περιοχή μέχρι πρότινος θεωρούνταν πρακτικά ακατάλληλη για οικοδόμηση, λόγω της απότομης κλίσης και της καθαρά βραχώδους μορφολογίας της.
Πίσω από το έργο εμφανίζονται δύο επιχειρηματικά σχήματα, τα οποία συνδέονται με πρόσωπα που δραστηριοποιούνται εδώ και χρόνια στα παράλια της αλβανικής Ριβιέρας. Ένας εκ των επιχειρηματιών έχει ήδη αναπτύξει εκτεταμένη παρουσία στα Λάμανα, με εγκαταστάσεις εστίασης και τουριστικές δομές που, σύμφωνα με καταγγελίες, έχουν σταδιακά περιορίσει την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στη θάλασσα.
Η νέα κίνηση δεν αφορά πλέον μόνο την παραλία. Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στον γειτονικό λόφο, ο οποίος εμφανίζεται ξαφνικά ως ιδιωτική και αξιοποιήσιμη γη. Πρόκειται για μια έκταση που, όπως επισημαίνουν γνώστες της περιοχής, δύσκολα θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιοκτησιακό καθεστώς χωρίς ευέλικτες ερμηνείες της νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι η άδεια ανάπτυξης εγκρίθηκε σε χρονική περίοδο με έντονο πολιτικό φορτίο και φέρει την υπογραφή της τότε πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Mirela Kumbaro. Προηγήθηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία, η εξαίρεση του κόλπου Λάμανα από το καθεστώς προστατευόμενης περιοχής, παρότι γειτνιάζει άμεσα με περιοχές αυξημένης οικολογικής σημασίας.
Το έργο, που φέρει την ονομασία «Amantes», περιγράφεται στα σχετικά έγγραφα με γνώριμες διατυπώσεις περί «ήπιας παρέμβασης» και «αρμονικής συνύπαρξης αρχιτεκτονικής και φύσης». Την ίδια στιγμή, προβλέπεται η κατασκευή πολυτελούς ξενοδοχείου, δεκάδων βιλών και εμπορικών χρήσεων, με άμεση επαφή με τον αιγιαλό.
Αν και η περιοχή χαρακτηρίζεται ως «ανεκμετάλλευτη», τα ίδια τα έγγραφα αναγνωρίζουν την ύπαρξη τουριστικών κτισμάτων χαμηλότερα, τα περισσότερα εκ των οποίων ανεγέρθηκαν μετά το 2000. Το στοιχείο αυτό ενισχύει τις αιτιάσεις ότι ο κόλπος Λάμανα μετατρέπεται σταδιακά σε κλειστό τουριστικό θύλακα.
Η υπόθεση συνδέεται άμεσα με παλαιότερη απόφαση για τα όρια του θαλάσσιου προστατευόμενου πάρκου Πόρτο Παλέρμο. Αν και αρχικές μελέτες περιλάμβαναν και τα Λάμανα, τελικά μεγάλα τμήματα ξηράς έμειναν εκτός, γεγονός που άνοιξε τον δρόμο για επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.
Περιβαλλοντικοί κύκλοι μιλούν για επαναλαμβανόμενο μοτίβο: πρώτα η αποχαρακτηρισμένη γη, έπειτα η άδεια και τέλος το μπετόν. Υπενθυμίζουν ότι ανάλογες περιπτώσεις παράκτιων και πρώην στρατιωτικών ζωνών βρίσκονται ήδη στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης.
Το αν ο κόλπος Λάμανα θα προστεθεί σε αυτή τη λίστα ή αν η υπόθεση θα εξεταστεί σε βάθος, παραμένει ανοιχτό. Εκείνο που είναι βέβαιο, πάντως, είναι ότι ακόμη ένα φυσικό τοπίο βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στην προστασία και την οριστική αλλοίωση.
