Παρά το γεγονός ότι ο 12ήμερος πόλεμος στη Μέση Ανατολή τον Ιούνιο έχει λήξει, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θεωρείται σήμερα σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό έγινε ξεκάθαρο στις αρχές Αυγούστου, με μια κοινή δήλωση 14 δυτικών κρατών, ανάμεσά τους και η Αλβανία, που κατήγγειλαν τις προσπάθειες των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών να παρακολουθούν και να απειλούν διαφωνούντες, πολιτικούς, δημοσιογράφους και θρησκευτικές μειονότητες στις χώρες τους. «Είμαστε ενωμένοι στην αντίθεσή μας στις προσπάθειες των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών να σκοτώσουν, να απαγάγουν ή να παρενοχλήσουν ανθρώπους στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, παραβιάζοντας καθαρά την κυριαρχία μας», αναφέρεται στη δήλωση.
Αυτό δεν είναι τυχαίο για την Αλβανία. Από το 2013, όταν αποφάσισε να φιλοξενήσει μέλη της αντιπολίτευσης του Ιράν που ζούσαν εξόριστοι, μέλη της οργάνωσης Mojahedin-e-Khalq (MEK), η Αλβανία έχει γίνει στόχος του Ιράν μέσω προπαγάνδας, παραπληροφόρησης, σχεδίων για τρομοκρατικές επιθέσεις και υβριδικών κυβερνοεπιθέσεων. Ωστόσο, τα ζητήματα ασφαλείας δεν περιορίζονται μόνο στο Ιράν. Τα τελευταία δύο χρόνια, οι αλβανικές αρχές έχουν οργανώσει μια πολύπλοκη έρευνα κατά μελών της MEK, τα οποία κατηγορούνται ότι πραγματοποίησαν κυβερνοεπιθέσεις κατά του Ιράν, παραβιάζοντας τη συμφωνία που τους παρέχει ανθρωπιστική προστασία στην Αλβανία.
Η Ειδική Εισαγγελία ερευνά τα μέλη της MEK για εγκλήματα όπως πρόκληση πολέμου, παράνομη παρακολούθηση δεδομένων και παρεμβάσεις σε υπολογιστικά συστήματα. «Βρισκόμαστε στη φάση διερεύνησης, κυρίως μέσω ανάλυσης εκατοντάδων συσκευών που κατασχέθηκαν», δήλωσε ο εισαγγελέας της υπόθεσης. «Μπορώ να πω ότι στο πλαίσιο αυτής της έρευνας συμμετέχουν και διεθνείς εταίροι», πρόσθεσε. Σήμερα, η Αλβανία φιλοξενεί περίπου 2.500 μέλη της MEK στο μεγάλο στρατόπεδο Ashraf 3 στη Μάνζα, κοντά στον Δυρράχιο. Παρά το ότι η προστασία τους παραμένει ίδια, το Υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι εξετάζει κάθε αίτηση για ανανέωση αδειών διαμονής ξεχωριστά. Η φιλοξενία της MEK δημιουργεί μακροπρόθεσμο κίνδυνο, καθώς τα μέλη δεν μπορούν να απελαθούν ή να επαναπατριστούν. Η Αλβανία γνώριζε τον πολιτικό κίνδυνο από την αρχή, όταν αποδέχθηκε να τους φιλοξενήσει, αλλά δεν κατάφερε να τον ελέγξει ώστε να μην διακινδυνεύσει την ασφάλεια.
Η Mojahedin-e-Khalq ιδρύθηκε το 1965 από φοιτητές με μαρξιστικές απόψεις κατά του καθεστώτος του Σάχη του Ιράν. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 στράφηκε εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και οργάνωσε σειρά επιθέσεων. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, χιλιάδες μέλη μετακινήθηκαν στο Ιράκ, όπου χρησιμοποιήθηκαν απο τον Σαντάμ Χουσεΐν ως ένοπλη δύναμη στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ. Οι ΗΠΑ είχαν χαρακτηρίσει την MEK τρομοκρατική οργάνωση το 1997, αλλά την αφαίρεσαν από τη λίστα το 2012, όταν η οργάνωση δήλωσε ότι εγκαταλείπει τη βία για να επικεντρωθεί στην πολιτική δράση κατά του Ιράν. Μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003, οι συμμαχικές δυνάμεις προστάτευσαν την MEK και από το 2012 άρχισε η μετακίνησή τους στην Αλβανία.
Απο το 2018, τα μέλη της MEK ζουν στο Ashraf 3, μια φρουρούμενη μικρή πόλη 127 κτιρίων σε 40 στρέμματα στη Μάνζα. Από τους περίπου 3.000 Ιρανούς που έφτασαν στην Αλβανία, περίπου 450 έχουν αποχωρήσει, κάποιες φορές παράνομα. Η αντιπολίτευση συχνά περιγράφεται ως σέκτα, λόγω της λατρείας προς τον ηγέτη της, Masoud Rajavi, και τη γυναίκα του Maryam, ενώ τα μέλη δηλώνουν ότι έχουν θυσιάσει οικογενειακές και προσωπικές σχέσεις για τη «ζωή της επανάστασης». Μέσα από το στρατόπεδο, μέσω διαδικτύου και διεθνών συνεδρίων, η MEK συνεχίζει να προπαγανδίζει για την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Στις αρχές του 2023, η Αλβανική Αστυνομία ξεκίνησε έρευνα για ύποπτες πολιτικές και κυβερνοεπιθέσεις κατά ιρανικών θεσμών απο μέλη της MEK. Η έρευνα βασίστηκε σε κοινωνικά δίκτυα, κυρίως στο Telegram, και κορυφώθηκε με έλεγχο στο Ashraf 3 τον Ιούνιο του 2023. Η επιχείρηση αντιμετωπίστηκε με αντίσταση, προκαλώντας τραυματισμούς 15 αστυνομικών και 21 μελών του στρατοπέδου. Κατασχέθηκαν 96 υπολογιστές, δεκάδες λάπτοπ και tablet, καθώς και μεγάλος όγκος εγγράφων, μερικά από τα οποία προσπάθησαν να καταστραφούν. Η αστυνομική επιχείρηση θεωρήθηκε αναγκαία για τη μείωση των απειλών εθνικής ασφάλειας. Προκαταρκτικές έρευνες δείχνουν ότι η MEK διεξήγαγε αντίστοιχες δράσεις κατά του Ιράν.
Οι διπλωματικές σχέσεις Αλβανίας–Ιράν ήταν σύντομες και γεμάτες εντάσεις: ξεκίνησαν το 1999 και διακόπηκαν το 2022 με την απέλαση Ιρανών διπλωματών από την Τιράνα. Το 2019, η αστυνομία σε συνεργασία με διεθνείς εταίρους αποκάλυψε μια τρομοκρατική ομάδα της ιρανικής QUDS που στόχευε επιθέσεις κατά της MEK. Το 2022, το Ιράν κατηγορήθηκε για κυβερνοεπιθέσεις στο αλβανικό δημόσιο σύστημα «E-Albania», που περιγράφηκαν ως «κυβερνοπόλεμος». Το γεγονός οδήγησε την Αλβανία να διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν, οι οποίες παραμένουν παγωμένες.
Το Δεκέμβριο του 2022, η Ειδική Δικαιοσύνη καταδίκασε σε 15 χρόνια κάθειρξη μέλος της MEK, Bijan Pooladrag, για συμμετοχή σε σχέδιο επιθέσεων στο Ashraf 3 για λογαριασμό ιρανικών μυστικών υπηρεσιών. Ο ίδιος αρνήθηκε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι ήταν θύμα επειδή ήθελε να δημιουργήσει μια νέα ζωή έξω από το στρατόπεδο. Η εμπειρία με το Ιράν ενισχύει τις ανησυχίες για την ασφάλεια της Αλβανίας, ενώ θέτει αμφιβολίες για την ικανότητά της να ελέγχει τα μέλη της MEK. Η Αλβανία δέχθηκε την MEK για ανθρωπιστικούς λόγους και υπό πίεση των ΗΠΑ και ΟΗΕ, αλλά η έλλειψη προηγμένης υποδομής και δυνατοτήτων επιτήρησης δημιουργεί συνεχώς προκλήσεις.
Το Himara.gr στο Google News
