Το χωριό λεγόταν Ανεμόραχη αλλά έγινε «Μεμόραχη». Βρίσκεται σε υψόμετρο 150 μέτρων 12 χλμ ανατολικά των Αγίων Σαράντα.
Εκεί, τον Αυγούστο του 1943 μαζεύτηκαν αντιπρόσωποι από τα ελληνικά χωριά και αποφασίστηκε ομοφώνως να συγκροτηθεί αντιστασιακή οργάνωση για υπεράσπιση των Ελλήνων. Στο «Συνέδριο της Μεμόραχης» βρέθηκαν 84 αντιπρόσωποι των ελληνικών χωριών.
Μερικοί απ’ αυτούς που συμμετείχαν ήταν, οι Γκουβέλης Ελευθέριος, Λάππας Μιλτιάδης και Ζώτος Γεώργιος από τη Δρόβιανη, ο Κάλλης Ιωάννης από τη Λεσινίτσα, ο Θωμάς Σπύρος απ’ την Αρδάσοβα, ο Γραίκας Φώτος, καθηγητής θεολόγος και ο Κώτσης Νικόλας από τη Δίβρη, ο ιερεύς Ανδρέας Ιωαννίδης (Παπανδρέου), ο Παππάς Ιωάννης και ο Κόκκαλης Σταύρος από το Αλύκο, ο ηγούμενος της ιεράς μονής Θεολόγου, ο ιερεύς Βασίλειος Τζόρος, (Παπαβασίλης) από τη Μάλτσιανη, ο θρυλικός Καπετάνιος του Βούρκου Θύμιος Λιώλης από το Τσαούσι, ο Στεργιόπουλος Χρήστος από τους Λαζάτες.
Το Συνέδριο εξέλεξε ομόφωνα Αρχηγό του συγκροτήματος Ριζών, τον Ελευθέριο Γκουβέλη με βοηθό του τον Νικόλαο Κώτση και για τα τμήματα του Βούρκου εξέλεξε τους Θύμιο Λιώλη, Σταύρο Κόκκαλη, Χρήστο Στεργιόπουλο και Ιωάννη Παππά. Κάπου στο μέσον της Συνάντησης κατέφθασε απρόσκλητος ο Μιλτιάδης Κυργιάννης, με το ψευδώνυμο Αλέξης Γιάνναρης, με μια ομάδα 4 ενόπλων, σαν εκπρόσωπος του ελληνικού Ε.Α.Μ και συνάντησε την αποδοκιμασία όλων των συνέδρων.
Αλλά οι σύνεδροι αγνόησαν τελείως την παρουσία του και αποφάσισαν ομόφωνα να οργανώσουν ένοπλες ομάδες στα χωριά της περιοχής τους, να οργανωθούν σε όλα τα χωριά Επιτροπές Εθνικού Αγώνα και ν’ αρχίσει άμεση προσπάθεια επαφής με τις περιοχές της Χειμάρρας, της Δρόπολης και του Πωγωνίου, για να πράξουν και αυτοί το ίδιο, ώστε όλοι μαζί να αντιμετωπίσουν τον επερχόμενο κίνδυνο.
Σπύρος Χατζάρας
Η ανάγκη προστασίας των τοπικών πληθυσμών σε συνθήκες αβεβαιότητας οδηγεί σε αυτόβουλες ενέργειες με ευρύτερες συνέπειες. Μια σημαντική πτυχή της ιστορίας.
Το ’43 μαζεύονταν για σοβαρά. Τώρα για ποιο λόγο μαζεύονται; Σοκ, όντως μιλάμε για ιστορία. Λολ.
Κάθε φορά που διαβάζω για τους δικούς μας, ανεβαίνω. Έτσι πρέπει να υπερασπιζόμαστε τα δίκια μας, πάντα!
Poios eipe auto to xorio elliniko einai? Edo Alvania einai, kai aftoi den itan apo ta dika sas. Istoria ksepoulimatos.
kala autoi oi anthropoi tote to kratagan kala ekanan pou organonontan gia na protepsoun ton topo tous
Άλλαξαν και το όνομα του χωριού, λες και δεν καταλαβαίνουμε τι παίζει. Ποιοί ήταν οι ‘αντιπρόσωποι’; Ποτέ τιποτα τυχαίο.
Pali ta palia. Ti sinfonia? Tipota den egine tote ekei. Kai poioi Ellines stin thesi mou?
Συνέδρια μετονομάζουν χωριά; Πολύ βολικό ακούγετε. Κάτι άλλο κρύβετε πίσω απο όλα αυτά. Μήπως το έστησαν και αυτό; Ποτέ δεν μαθαίνουμε την αλήθεια.
δεν ήξερα για αυτό. πόσο σημαντικό να μαζεύτηκαν οι άνθρωποι τότε για να προστατέψουν τους δικούς τους. μια ιστορία που πρέπει να θυμόμαστε.
re ti epathan oi dikoimas tote sta xoria kala kanane pou orkostikan na antistathoun thelei psaximo i katastasi re
Η ιστορική αυτή συνάθροιση υπογραμμίζει την αδιάλειπτη επιδίωξη αυτοδιάθεσης και εθνικής υπεράσπισης σε περιόδους κρίσης. Σημαντικό διπλωματικό μήνυμα.
Οι τύποι τότε οργάνωναν άμυνες. Εμείς; Μόνο story. Άλλο επίπεδο, κλάμα.