O Γρηγόρης Αυξεντίου είναι ένας από τους μεγαλύτερους ήρωες του ελληνοκυπριακού αγώνα κατά των Άγγλων κατακτητών στη μεγαλόνησο. Ήταν δεύτερος στην ιεραρχία της ΕΟΚΑ και σκοτώθηκε από τους Άγγλους σε μάχη που δόθηκε κοντά στην Ιερά Μονή Μαχαιρά.
Ο ίδιος γεννήθηκε στο χωριό Λύση Αμμοχώστου στις 22 Φεβρουαρίου 1928 και με την αποφοίτησή του από το γυμνάσιο μετέβη στην Ελλάδα για να σπουδάσει στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων.
Έπειτα μπήκε τελικά στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών και παράλληλα μελετούσε για να εγγραφεί στη Φιλοσοφική Σχολή.
Ακόμη, υπηρέτησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα ως Ανθυπολοχαγός πεζικού και μετά επέστρεψε στην Κύπρο, όπου εργάστηκε ως οδηγός ταξί.
Πολύ γρήγορα διακρίθηκε στις τάξεις της Ε.Ο.Κ.Α, και του δόθηκε η θέση του υπαρχηγού της Ε.Ο.Κ.Α, στο νησί, με κύριο στόχο την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Κατά τη διάρκεια της σύντομης αντιστασιακής του δράσης έλαβε τα ψευδώνυμα «Ζήδρος», «Ρήγας», «Αίαντας», «Άρης», «Μάστρος» και «Ζώτος».
Οι Άγγλοι κατακτητές τον επικήρυξαν με 5.000 λίρες. Ωστόσο ο Αυξεντίου πάντα τους ξέφευγε.
Στις 12 Δεκεμβρίου 1955 ο Αυξεντίου και όλη η ιεραρχία της ΕΟΚΑ παγιδεύτηκαν από τους Βρετανούς στο όρος Τρόοδος, κοντά στο χωριό Σπίλια. Ο Αυξεντίου, όχι μόνο οδήγησε τους συντρόφους του σε ασφαλές μέρος, αλλά άφησε τους Άγγλους να αλληλοπυροβολούνται και να έχουν πολλά θύματα.
Στα τέλη Φεβρουαρίου 1957 οι αγγλικές δυνάμεις ασφαλείας έλαβαν την πληροφορία από ένα βοσκό ότι ο Αυξεντίου και η ομάδα του κρύβονται σε μια σπηλιά πλησίον της Μονής Μαχαιρά στο όρος Τρόοδος.
Έτσι, απόσπασμα από 60 στρατιώτες έφθασε εκεί το απόγευμα της 2ας Μαρτίου και περικύκλωσε τη σπηλιά και κάλεσε τον Αυξεντίου να παραδοθεί. Ο επικεφαλής του βρετανικού αποσπάσματος, ανθυπολοχαγός Μίντλετον, πλησίασε την είσοδο και φώναξε: «Ρίξε τα όπλα σου και παραδώσου, αλλιώς θα επιτεθούμε». Κάποιος απάντησε: «Καλά παραδινόμαστε». Τέσσερις άνδρες βγήκαν έξω, όχι και ο Αυξεντίου. Ο Μίντλετον τον κάλεσε και πάλι να παραδοθεί, αλλά έλαβε την υπερήφανη απάντηση «Μολών λαβέ».
Τότε, τέσσερις στρατιώτες όρμησαν μέσα στην σπηλιά. Ο Αυξεντίου τους υποδέχτηκε με καταιγιστικά πυρά. Οι τρεις Βρετανοί οπισθοχώρησαν έντρομοι, ο τέταρτος, ένας δεκανέας, έπεσε νεκρός.
Έπειτα ο Μίντλετον ζήτησε επιπλέον ενισχύσεις, οι οποίες κατέφθασαν αμέσως με ελικόπτερα. Η μάχη συνεχίσθηκε για 10 ώρες, χωρίς αποτέλεσμα για τους επιτιθέμενους. Μπροστά στο αλύγιστο θάρρος του Αυξεντίου και αφού χρησιμοποίησαν όλων των ειδών τα όπλα, οι Βρετανοί έρριψαν στη σπηλιά βόμβες πετρελαίου. Τεράστιες φλόγες κάλυψαν το σπήλαιο, για να τυλίξουν σε λίγο το κορμί του Αυξεντίου.
Η μάχη τελείωσε στις 2 το βράδυ της 3ης Μαρτίου 1957. Το πτώμα του ηρωικού πατριώτη βρέθηκε απανθρακωμένο και τάφηκε την επομένη στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός σήμερα ως «Τα Φυλακισμένα Μνήματα».
Ο Κύπριος ήρωας και αγωνιστής για την ένωση της Κύπρου με την Μητέρα Ελλάδα, Γρηγόρης Αυξεντίου, ήταν μόλις 29 ετών.
Με πληροφορίες από το sansimsera.gr

Pragmatika, aftoi oi anthrwpoi edwsan ta panta gia tin patridi. O Auxentiou einai ena fwtino paradeigma. Den prepei na ksexname pote tis thysies tous gia tin eleytheria. MpRavo pou to anadeiknyete!
Re si ti iroas o Afxentiou! Aytos itan pragmatikos patrioitis. Panta tha ton thymomaste gia ti thysia tou gia tin Kypro mas. Den ksexname tous agwnes!
pfff ti iroas re paidia! O Grigorios Afxentiou edikse ti tha pei alithini agapi gia tin patrida. Sugkinitiki istoria, prepei na tous thimomaste panta. Zito o Afxentiou!
Ti na pei kaneis gia ton AYXENTIOU! Gigantas. Prepei na thymomaste panta tous iroes pou edosan ti zoi tous gia tin Kypro mas. Den tha tous ksexasoume pote.
Τραγικη η ιστορια του Αυξεντιου, αλλα τοσο γεματη θαρρος και ηρωισμο. Πρεπει να θυμομαστε παντα αυτους τους αγωνες για την ελευθερια της Κυπρου. Μπραβο για την υπενθυμιση.
Συγκλονιστικη ιστορία ενός αληθινου ηρωα που έδωσε τη ζωή του για την ελευθερία. Είναι σημαντικο να μην ξεχναμε τετοιες μορφες. Η γενναιότητα του Αυξεντίου αποτελεί παράδειγμα.
Πολυ σημαντικο να θυμομαστε τετοιους ηρωες σαν τον Γρηγορη Αυξεντιου. Η προσφορα του στον αγωνα της Κυπρου ειναι ανεκτιμητη και πρεπει να μενει ζωντανη στη μνημη μας για παντα.
Σπουδαια προσωπικοτητα ο Αυξεντιου, ενας αληθινος ηρωας που εδωσε τη ζωη του για την ελευθερια της Κυπρου. Πρεπει να θυμομαστε τετοιους αγωνες και θυσιες. Συγκινητικη υπενθυμιση.
Πολύ σημαντικό αρθρο για εναν αληθινο ΗΡΩΑ. Ο Αυξεντιου ειναι συμβολο αντιστασης και θυσιας για την ελευθερια. Πρεπει να θυμομαστε παντα τετοιες μορφες. Σπουδαιος αγωνιστης.
Πολύ σημαντικό άρθρο για έναν από τους μεγαλύτερους ήρωες της Κύπρου. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου αποτελεί σύμβολο αντίστασης και αυτοθυσίας. Πρέπει να θυμόμαστε πάντα τέτοιες μορφές της ιστορίας μας.