Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος οι πιστοί στην περιοχή της Δρόπολης τίμησαν την εορτή του Αγίου Πνεύματος στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Πέπελης. Το συγκεκριμένο Μοναστήρι φαίνεται πως έχει την αρχική του ίδρυση σε άγνωστο έτος, ωστόσο η τοπική παράδοση αναφέρει πως οι κάτοικοι της Πέπελης στην Άνω Δρόπολη, βρήκαν την θαυματουργή εικόνα της Αγίας Τριάδας στο σημερινό σημείο όπου αργότερα κτίστηκε ο ναός του Μοναστηριού.
Αν και προσπάθησαν να την μεταφέρουν σε άλλη εκκλησία του χωριού, η εικόνα επέστρεφε ξανά στον τόπο πουν την είχανε βρει αρχικά. Έτσι οι κάτοικοι του χωριού μαζί με άλλους πιστούς από την ευρύτερη περιοχή, κατάφεραν και έκτισαν το εν λόγω ιερό προσκύνημα.
Με την πάροδο των χρόνων η Μονή μετατράπηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα ιερά προσκυνήματα της Ηπείρου και επί τουρκοκρατίας οι αγώνες των μοναχών του, αλλά και οι εκτάσεις γης που παραχώρησαν οι πιστοί, ενδυνάμωσαν και άλλο τον θρησκευτικό, αλλά και τον διοικητικό της χαρακτήρα, μιας και το Μοναστήρι συντηρούσε το Ελληνικό Σχολείο, τους απόρους, αλλά και τους ασθενείς.
Αξίζει να αναφέρουμε ακόμη πως κατά την διάρκεια τον περιοδειών του ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πέρασε από την μονή, λειτούργησε και κήρυξε στους κατοίκους προφητεύοντας πολλά από τα μελλούμενα στη Δρόπολη. Μετά την εκτέλεση του Αγίου Κοσμά από τον Κουρτ Πασά του Βερατίου, οι πιστοί συνέδραμαν και αγιογράφησαν στον εξωτερικό τοίχο του ναού της Μονής, τον Άγιο Κοσμά να κηρύττει στους Πεπελιώτες. Η εν λόγω τοιχογραφία διασώζονταν μέχρι το 1967, ενώ μετά καταστράφηκε από τους καθεστωτικούς του Χότζα στην περιοχή. Ωστόσο σήμερα η Ιερά Μητρόπολη Αργυροκάστρου με την συμπαράσταση των πιστών, επανάφερε μια παρόμοια τοιχογραφία στον ίδιο χώρο και πάνω από το μέρος όπου βρίσκονται τα οστά των μοναχών της Μονής.
Επίσης κατά την περίοδο της ακμής της η Αγίας Τριάδας της Πέπελης λειτουργούσε ως φρενοκομείο και ως χώρος όπου στήριζε τα άπορα κορίτσια ή και όσα από αυτά αποκτούσαν παιδί εκτός γάμους. Μεριμνούσε για την μόρφωση και την διατροφή τους, ενώ κάποια παιδιά που ήταν ορφανά, τα έδινε για υιοθεσία σε άτεκνες οικογένειες.
Ένα σημαντικό περιστατικό που αφορά το Μοναστήρι, είναι όταν οι Γερμανοί κατακτητές έκαψαν την Πέπελη, έστησαν το κανόνι τους για να βομβαρδίσουν και την Αγία Τριάδα, ωστόσο, παρά τις πολλές τους προσπάθειες, το κανόνι δεν λειτούργησε και έτσι δεν προχώρησαν σε άλλη απόπει π. Κωνσταντίνος Βόσδος.
Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλείψουμε την μεγάλη ιερομαρτυρική μορφή, τον τελευταίο ηγούμενο της Μονής της Πέπελης, τον πατέρα Κωνσταντίνο Βόσδο με καταγωγή από το χωριό Κοσοβίτσα, επίσης στην Άνω Δρόπολη.
Ο π. Κωνσταντίνος γεννήθηκε το 1902 στην Κοσοβίτσα. Τελείωσε το Σχολαρχείο στην Ελλάδα και το 1942 χειροτονήθηκε ιερέας. Υπηρέτησε στα χωριά Κοσοβίτσα, Σωφράτικα, Σελειό και Κλεισάρι. Διορίσθηκε ηγούμενος της μονής Αγίας Τριάδος Πέπελης την οποία αναστήλωσε. Ο ηρωικός αγώνας του για τη διατήρηση της ορθόδοξης πίστης και του ελληνισμού, έστρεψε το αθεϊστικό καθεστώς εναντίον του.
Φυλακίσθηκε στα Τίρανα, όπου βασανίσθηκε απάνθρωπα. Καταδικάσθηκε σε θάνατο για προδοσία και εκτελέσθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου του 1964 σε άγνωστο μέχρι σήμερα τόπο.
Ο Χρονογράφος
