Στις 8 Φεβρουαρίου 1840, όταν ο Εδ. Ράΐνεκ απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του, η διοίκηση της Σχολής Ευελπίδων ανατέθηκε στον Αντισυνταγματάρχη Σπύρο Μίλιο εκ Χιμάρας. Η τετραετία της διοικήσεώς του αποτελεί λαμπρό σταθμό για την περίοδο εκείνη, όταν η Σχολή διένυε τα πρώτα της βήματα. Ο νέος διοικητής διέθετε τα προσόντα και το ανάλογο κύρος. Ήταν απόφοιτος Ιταλικού Στρατιωτικού Σχολείου και είχε σπεύσει ως εθελοντής στον Αγώνα. Συμμετέσχε στην πολιορκία του Μεσολογγίου και κατόπιν ακολούθησε τον Καραϊσκάκη. Ακέραιος στο χαρακτήρα, αυστηρός αλλά δίκαιος, προσπάθησε να μορφώσει όχι μόνο το πνεύμα αλλά και το χαρακτήρα των Ευελπίδων.
Έγνώριζον, ανέφερε ο Σπύρος Μίλιος ένα χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ότι οι Ευέλπιδες εις καμίαν περίπτωση δεν ομολογούν τον σφάλλοντα συμμαθητή τους, νομίζοντες τούτο προδοσίαν. Έβεβαιώθην δε και επί των ημερών μου, ότι αν τις ήθελε ομολογήσει τον σφάλλοντα, οι λοιποί εχθρεύονται και κακομεταχειρίζονται αυτόν. Προσπαθώ διά ποινών και νουθεσιών να εξαλείψω την όλως διόλου αντιστρατιωτικήν αυτήν αρχήν, χωρίς όμως να επιτύχω μέχρι σήμερον σπουδαία πράγματα.
Με επανειλημμένες αναφορές του, ο Σπύρος Μίλιος ζήτησε να λειτουργήσουν και πάλι οι προπαιδευτικές τάξεις των Ευελπίδων, γιατί πίστευε ότι όταν είναι τρυφερής ηλικίας, η πειθαρχία εμπνέεται σε αυτούς ευκολώτερον. Τελικά επέτυχε την αύξηση χρόνου φοιτήσεως σε έξι χρόνια, πράγμα που διατηρήθηκε σε ολόκληρο το διάστημα της Βασιλείας του Όθωνος.
Ακόμη επιδίωξε την εκκαθάριση των μαθητών και τη βελτίωση της αποδόσεως του διδακτικού προσωπικού, για το οποίο εκφράζεται με δυσμένεια (εκτός από τον ταγματάρχη Μηχανικού Σταυρίδη και τους καθηγητές Δεσποτόπουλο και Στρούμπο, που τους ονομάζει στηρίγματα της Σχολής).
Διέταξα, αναφέρει, τους κυρίους διδασκάλους να μη κρατούν μυστική τη βαθμολογία αλλά να την κοινοποιούν στους μαθητές. Και οι μαθητές ηύχαριστηθησαν διά τούτο, διότι δεν μένουν κρυφά αι συστάσεις των διδασκάλων και δύνανται να παραπονούνται οσάκις αδικούνται. Αλλά οι κύριοι διδάσκαλοι δεν έπειθάρχησαν, λέγοντες ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο αποκτούν τους μαθητές εχθρούς. Εκ τούτων όλων η Β. Γραμματεία παρατηρεί με ποιούς παραλογισμούς και κακές έξεις είμαι βιασμένος ν’ αντιπαλαίσω.
Για πρώτη φορά, τον Ιούλιο του 1840, οι προαγωγικές εξετάσεις έγιναν γραπτώς, με πρόταση του Σπύρου Μίλιου που θεωρούσε άδικο να είναι οι εξετάσεις προφορικές, όπου οι διδάσκαλοι χαρίζονται και υποβοηθούν τους μαθητές διά καταλλήλων ερωτήσεων, διά ν’ αποδείξουν την πρόοδο των μαθητών τους. Αλλάξε την εξεταστική επιτροπή, εναντίον της οποίας είχαν διατυπωθεί παράπονα για μεροληψία, και καθιέρωσε την επιλογή των θεμάτων των εξετάσεων με κλήρο.
Μετά ένα χρόνο, ο Σπύρος Μίλιος εγκαινιάζει ένα ωραίο έθιμο που διατηρήθηκε σε όλο το διάστημα της βασιλείας του Όθωνος. Ο Βασιλέας έδινε δώρα στους άριστεύοντες μαθητές. Ο Σπύρος Μίλιος είχε προτείνει να δίνονται όπλα, σπαθιά και άλλα είδη στρατιωτικά, αλλά ο Όθωνας τού αποκρίθηκε ότι τα όπλα είναι δώρα για όσους διακρίνονται στο πεδίο της μάχης, ενώ στους μαθητές αρμόζουν περισσότερο τα βιβλία. Οι εξετάσεις του 1841 έγιναν τον Ιούλιο με μεγάλη επισημότητα. Στην έναρξή τους παραβρέθηκαν οι Βασιλείς, όταν δε εκδόθηκαν τα αποτελέσματα, ο Υπουργός των Στρατιωτικών απένειμε τα βραβεία στους δύο πρώτους της κάθε τάξεως. Ήταν βιβλία ιστορικά, μαθηματικά και κείμενα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, με πολυτελή εξώφυλλα από κυανό δέρμα, όπου είχαν χαραχτεί με χρυσά γράμματα το βασιλικό στέμμα και η επιγραφή «Προσφέρονται υπό του Υπουργού των Στρατιωτικών κατ’ εντολήν του Βασιλέως.»
Επίσης, για πρώτη φορά, τον Δεκέμβριο του 1841 εφαρμόσθηκε το μέτρο των εισαγωγικών εξετάσεων από κοινού όλων των υποψηφίων ανάλογα με το βαθμό ευφυΐας τους. Η κατάταξη αυτή απέτυχε. Προκλήθηκαν διαμαρτυρίες και έτσι ο Όθων αναγκάσθηκε ο ίδιος να υποβάλει σε μακρότατη εξέταση τους κριθέντες, με αποτέλεσμα να βρεθούν αρκετοί από εκείνους που είχαν χαρακτηριστεί ως καλής ευφυΐας και ένας ως εξαίρετης ευφυΐας πολύ κατώτεροι από τους μετρίους.
Μετά από αυτά, εκδόθηκε διαταγή του Υπουργείου των Στρατιωτικών με την οποία εισήρχοντο εις την Σχολή και οι κριθέντες ως μετρίας και περιορισμένης ευφυΐας υπό την επιφύλαξη να αποπεμφθούν, αν κατά το τέλος του σχολικού έτους δεν ήθελαν αποδειχθεί ικανοί προς προβιβασμόν εις την ανώτερη τάξη.
Το 1841 εφαρμόσθηκε ο πρώτος Κανονισμός υπηρεσίας των Ευελπίδων, που είχε συντάξει με εξαιρετική επιμέλεια ο ίδιος ο Σπύρος Μίλιος. Περιελάμβανε 157 άρθρα, με τα οποία ρυθμίζονταν όλες οι λεπτομέρειες για την άρτια λειτουργία της Σχολής. Οι κυριότερες λεπτομέρειες ήταν οι εξής: Οι Ευέλπιδες ήταν οργανωμένοι, όπως και προηγουμένως, σε ενωμοτίες για την εσωτερική υπηρεσία και σε τάξεις για την εκπαίδευση. Σε όλους τους ανωτέρους αξιωματικούς απονεμόταν ο χαιρετισμός εν στάση. Έξοδος επιτρεπόταν μία φορά το μήνα. Όταν επέστρεφαν από την έξοδό τους, οι Ευέλπιδες ήταν υποχρεωμένοι να παρουσιάσουν σημείωμα των γονέων ή κηδεμόνων τους ότι η διαγωγή τους κατά το διάστημα της εξόδου ήταν καλή. Ειδικός Αξιωματικός οριζόταν σε κάθε έξοδο να επιτηρεί τους αδειούχους Ευέλπιδες. Η έξοδος των μαθητών των μικρών τάξεων επιτρεπόταν μόνο με τη συνοδεία γονέων ή κηδεμόνων. Απαγορευόταν στους Ευέλπιδες να μπαίνουν σε καφενείο, να καπνίζουν, να διαβάζουν εφημερίδες, να χαρτοπαίζουν και να ρίχνουν πυροτεχνήματα (συνήθεια πολύ διαδεδομένη την εποχή εκείνη).
Η διοίκηση του Σπύρου Μίλιου διακόπηκε τον Σεπτέμβριο του 1843, όταν τοποθετήθηκε Προσωπάρχης του Υπουργείου Στρατιωτικών και Αρχηγός Χωροφυλακής. Τον Φεβρουάριο όμως του 1844 ανέλαβε πάλι τη Διοίκηση της Σχολής έως τον Ιούνιο, οπότε αποχώρησε οριστικά από τη Σχολή. Αργότερα διετέλεσε Στρατιωτικός Νομοεπιθεωρητής Κυκλάδων, Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Στρατιωτικών, Υπουργός Στρατιωτικών και Γερουσιαστής.
Εκείνο που χαρακτηρίζει ιδιαίτερα τη διοίκηση του Σπύρου Μίλιου ήταν η εύρυθμη λειτουργία της Σχολής σε ολόκληρο το διάστημα της διοικήσεώς του. Κατόρθωσε να εμπνεύσει σε ολόκληρο το προσωπικό πειθαρχία υποδειγματική, βασιζόμενη στη συναίσθηση του καθήκοντος και όχι στο φόβο τιμωρίας.
Το Himara.gr στο Google News
