Οι αρχές του Μαυροβουνίου σχεδιάζουν να ξεκινήσουν την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε συνεργασία με αμερικανική εταιρεία, με την πρώτη παρτίδα να προορίζεται για δωρεά στην Ουκρανία. Η κυβέρνηση αναφέρει ότι η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στον στρατηγικό προσανατολισμό της χώρας και θα ενισχύσει την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Η παραγωγή αναμένεται να βελτιώσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του στρατού στο πλαίσιο της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, να καλύψει τις ανάγκες της Ουκρανίας στον αμυντικό τομέα και να αναδείξει το Μαυροβούνιο ως αξιόπιστο προμηθευτή σύγχρονου στρατιωτικού εξοπλισμού στη διεθνή αγορά. Δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα το πότε θα ξεκινήσει η παραγωγή ούτε πόσα κονδύλια θα διατεθούν από τις αρχές για τον σκοπό αυτό.
Η συμφωνία, ύψους έως και 15 εκατομμυρίων δολαρίων, θα υποστηριχθεί από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών υπό την ηγεσία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Πρόκειται για κεφάλαια που έχουν ήδη διατεθεί για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων του Μαυροβουνίου.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Μαυροβούνιο τόνισε ότι ενθαρρύνει όλες τις εταίρους χώρες να επενδύουν στην άμυνα και να συνεργάζονται με αμερικανικές εταιρείες. Όπως αναφέρεται σε σχετική δήλωση, η επένδυση σε μη επανδρωμένα συστήματα υποδεικνύει τη σοβαρότητα του Μαυροβουνίου στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών του έναντι της Συμμαχίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που ζητείται από την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.
Οι χώρες του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευτεί να διαθέτουν τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ τους για αμυντικές δαπάνες, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες υπενθυμίζουν πως οι προσδοκίες τους είναι ακόμη υψηλότερες, με τον πρόεδρο Τραμπ να καλεί όλους τους συμμάχους να δεσμευτούν για επένδυση ύψους 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα.
Στις 29 Μαΐου, η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου ενέκρινε επιστολή προθέσεων για επενδύσεις στην παραγωγή μη επανδρωμένων αεροπορικών συστημάτων και την ανάπτυξη εξαγωγών από τα μαυροβουνιακά αεροδρόμια. Η επιστολή αναμένεται να υπογραφεί σύντομα από τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης Νίκ Γκελόσαϊ και τον διευθυντή της αμερικανικής εταιρείας By Light, Ρόμπερτ Ντόναχιου. Το έγγραφο αυτό λειτουργεί ως προκαταρκτική συμφωνία ενόψει της υπογραφής κύριας σύμβασης τον Σεπτέμβριο.
Το υπουργείο του Γκελόσαϊ δεν απάντησε σε ερωτήματα σχετικά με το πού θα κατασκευαστεί το εργοστάσιο, πότε θα ξεκινήσει η παραγωγή και πόσοι εργαζόμενοι θα προσληφθούν. Η κυβέρνηση επιβεβαιώνει πως θα διαμορφώσει ένα νομικό πλαίσιο για την παραγωγή και εξαγωγή στρατιωτικών εξαρτημάτων και επικίνδυνων υλικών. Εργάζεται επίσης πάνω σε νομοσχέδιο για την παραγωγή όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού, που αναμένεται να είναι έτοιμο έως το τέλος του έτους.
Στην πρωτοβουλία συμμετέχουν οκτώ υπουργεία, η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και το αεροδρόμιο της Ποντγκόριτσα.
Η κυβέρνηση θα διαθέσει επίσης κονδύλια για τη δημιουργία παραγωγικής υποδομής σε συνεργασία με την By Light και την εταιρεία 4WINDS, που θα ιδρύσουν νέα επιχείρηση στο Μαυροβούνιο για τις ανάγκες του έργου. Η συμφωνία προβλέπει τη συνεργασία και με μαυροβουνιακές και περιφερειακές εταιρείες για δοκιμές τεχνολογιών αέρος και υποβρύχιων συστημάτων.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται σε δύο εταιρείες από τον βορρά της χώρας: την Tara Aerospace από το Μόικοβατς, που ειδικεύεται στα αεροπορικά αμυντικά συστήματα, και την Poliex από την Μπεράνε, που παράγει εκρηκτικά. Οι δύο εταιρείες ήταν κρατικές αλλά έχουν ιδιωτικοποιηθεί, ενώ το κράτος διατηρεί ακόμα το 12,5% των μετοχών της Tara, η οποία κατέγραψε κέρδη άνω των 8,6 εκατομμυρίων ευρώ το προηγούμενο έτος. Η Poliex είχε επίσης κέρδη άνω των 4,2 εκατομμυρίων ευρώ.
Στην ιστοσελίδα της By Light παρουσιάζονται τέσσερα είδη drones, με ιδιαίτερη έμφαση στο μοντέλο HALO-6 VTOL, το οποίο μπορεί να μεταφέρει φορτίο έως 27,2 κιλά και να παραμείνει στον αέρα για έως και δέκα ώρες. Η εταιρεία παρέχει επίσης εκπαίδευση χειριστών και έχει αναλάβει συμβάσεις με αμερικανικούς κρατικούς φορείς.
Η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου έχει δεσμευτεί ότι θα παραδώσει την πρώτη παρτίδα drones και συνοδευτικού αμυντικού εξοπλισμού στην Ουκρανία. Στο σχετικό έγγραφο επισημαίνεται η αυξημένη ανάγκη για τέτοια συστήματα στον πόλεμο με τη Ρωσία, που συνεχίζεται από την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022.
Το Μαυροβούνιο, μέλος του ΝΑΤΟ και υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, έχει προσφέρει στην Ουκρανία στρατιωτική βοήθεια ύψους 11,3 εκατ. ευρώ, έχει φιλοξενήσει Ουκρανούς πολίτες και έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Πρόσφατα, οι δύο χώρες συμφώνησαν στο κείμενο δεκαετούς συμφωνίας συνεργασίας, που θα καλύπτει στρατιωτική υποστήριξη σε περίπτωση επίθεσης, επενδύσεις στον τομέα της άμυνας, συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών και ανασυγκρότηση της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο. Η συμφωνία δεν έχει ακόμα υπογραφεί, ενώ παρόμοιες συμφωνίες έχουν υπογραφεί από περίπου τριάντα χώρες, κυρίως μέλη του ΝΑΤΟ.
