Κόσοβο: Μεγάλη εκλογική νίκη του Κούρτι παρά το ανοικτό μέτωπο με Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον

Το κυβερνών αριστερό κόμμα Αυτοδιάθεσης (VVL) του πρωθυπουργού Άλμπιν Κούρτι κέρδισε τις γενικές εκλογές του Κοσσυφοπεδίου την Κυριακή θέτοντας τη χώρα σε τροχιά νέας αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη μεταχείριση της σερβικής μειονότητας.

Με καταμετρημένο το 88% των ψήφων, το VVL κέρδισε το 41,3%, με το δεξιό Δημοκρατικό Κόμμα του Κοσσυφοπεδίου (PDK) να τερματίζει δεύτερο με 21,8%, ακολουθούμενο από την κεντροδεξιά Δημοκρατική Λίγκα (LDK) με 18,1% και τον αριστερό-εθνικιστικό συνασπισμό AAK-Nisma με 7,6%.

Όπως έχει διαμορφωθεί, το ποσοστό των ψήφων σημαίνει ότι το VVL θα πρέπει να βρει εταίρο για την δημιουργία κυβερνητικού συνασπισμού – κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί πρόκληση, δεδομένου του φιλοαλβανικού εθνικισμού του Κούρτι και της ανάγκης συμβιβασμού για να σπάσει η διεθνής απομόνωση του Κοσσυφοπεδίου.

«Όλα πήγαν σύμφωνα με το σχέδιο», δήλωσε ο Κούρτι μετά τις εκλογές. «Κερδίσαμε και αυτό αποτελεί επιβεβαίωση μιας καλής, ευημερούσας και δημοκρατικής κυβέρνησης».

Το Κοσσυφοπέδιο, που προηγουμένως αποτελούσε επαρχία της Σερβίας, ανακήρυξε την ανεξαρτησία του το 2008 μετά από έναν βίαιο εμφύλιο πόλεμο τη δεκαετία του 1990 μεταξύ Σέρβων και Αλβανών στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Το VVL ήταν το πρώτο κόμμα που υπηρέτησε ολόκληρη την τετραετή θητεία του στην κυβέρνηση της πρωτεύουσας Πρίστινα, αφού κέρδισε το 50,3% των ψήφων το 2021.

Το Κοσσυφοπέδιο, πρώην επαρχία της Σερβίας, ανακήρυξε την ανεξαρτησία του το 2008 μετά από έναν βίαιο εμφύλιο πόλεμο τη δεκαετία του 1990 μεταξύ Σέρβων και Αλβανών στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Το VVL ήταν το πρώτο κόμμα που κυβέρνησε με πλήρη τετραετή θητεία αφού κέρδισε το 50,3% των ψήφων το 2021.

«Ποτέ δεν υπήρξε μεγαλύτερη επίθεση από ό,τι εναντίον αυτής της κυβέρνησης», δήλωσε ο Κούρτι μετά τις εκλογές. «Με τους ολιγάρχες που δίνουν χρήματα χωρίς να λογοδοτούν, και με την αντιπολίτευση που κάνει συμφωνίες ακόμη και με τον διάβολο εναντίον της κυβέρνησής μας. Παρόλο που έχασαν και πάλι, θα παραμείνουν αντιπολίτευση, γιατί δεν θέλουν το καλύτερο ούτε για το κράτος ούτε για τον λαό».

Από το 2021, ο Κούρτι πιέζει την εθνοτική σερβική κοινότητα στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου, η οποία αριθμεί έως και 50.000 άτομα σε σύνολο 1,6 εκατομμυρίων κατοίκων του Κοσσυφοπεδίου, να αποδεχθεί την εξουσία της Πρίστινα.

Οι πιέσεις περιλαμβάνουν το κλείσιμο των σερβικών τραπεζών και των παράλληλων θεσμών διακυβέρνησης στον θύλακα καθώς και τον εξαναγκασμό των Σέρβων να βάλουν κοσοβάρικες πινακίδες στα οχήματά τους.

Ο Κούρτι αρνήθηκε επίσης να τιμήσει μια συμφωνία του 2013 με τη Σερβία που επέτρεπε στους δήμους του Κοσσυφοπεδίου με σερβική πλειοψηφία να σχηματίσουν αυτόνομες ενώσεις εκπαίδευσης, υγειονομικής περίθαλψης και οικονομίας, λέγοντας σε πολιτική συγκέντρωση την 1η Φεβρουαρίου ότι «η κυβέρνησή μας … δεν θα πει ποτέ ναι» σε τέτοιες ενώσεις.

Ο Κούρτι υπερασπίστηκε αυτές τις σκληρές πολιτικές ως αναγκαιότητα του κράτους δικαίου, αλλά η ΕΕ ανέστειλε κάποια οικονομική βοήθεια προς το Κοσσυφοπέδιο τον Ιούνιο του 2023. Η αίτηση ένταξης του Κοσσυφοπεδίου στην ΕΕ παραμένει επίσης στάσιμη, καθώς πέντε χώρες μέλη δεν έχουν ακόμη αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του.

Η Πρίστινα δεν τα πηγαίνει καλύτερα με τη δεύτερη κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Από το 1999, ο αναπτυξιακός βραχίονας της κυβέρνησης της Ουάσινγκτον, η USAID, έχει επενδύσει πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια στο Κοσσυφοπέδιο, αλλά η πρόσφατη απόφαση του Τραμπ να παγώσει την εξωτερική βοήθεια για τρεις μήνες – μέρος της οποίας χρηματοδοτούσε τη δυτική ενσωμάτωση του Κοσσυφοπεδίου – αιφνιδίασε την Πρίστινα.

Ο Ρίτσαρντ Γκρένελ, ο οποίος διετέλεσε ειδικός απεσταλμένος για τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας από το 2019 έως το 2021 κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, επιστρέφει τώρα ως απεσταλμένος του προέδρου για ειδικές αποστολές. Στις 3 Φεβρουαρίου έγραψε στο X ότι για να εξασφαλίσει την ειρήνη στα Βαλκάνια η κυβέρνηση Τραμπ χρειάζεται «αξιόπιστους εταίρους» και κατηγόρησε τον Κούρτι ότι «ισχυρίζεται ότι είναι κοντά στις ΗΠΑ», κάτι που είναι «απολύτως ψευδές». «Η κυβέρνηση Κούρτι δεν ήταν αξιόπιστη ούτε κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, ούτε κατά τη θητεία του Μπάιντεν», έγραψε ο Γκρενέλ. «Τόσο οι Ρεπουμπλικάνοι όσο και οι Δημοκρατικοί έχουν επικρίνει τον Κούρτι σταθερά για τη λήψη μονομερών ενεργειών που αποσταθεροποιούν την περιοχή. Το ίδιο έχει κάνει και η ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Η διεθνής κοινότητα είναι ενωμένη εναντίον του Κούρτι».