Η διπλωματική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τουρκία και το Μαυροβούνιο λαμβάνει ολοένα και πιο έντονες διαστάσεις, μετά την αιφνιδιαστική απόφαση της κυβέρνησης Spajic να επαναφέρει προσωρινά το καθεστώς θεώρησης εισόδου για τους Τούρκους υπηκόους. Η αναστολή της συμφωνίας ελεύθερης βίζας, που αποφασίστηκε στις 27 Οκτωβρίου, προκάλεσε πολιτικό αναβρασμό στην Ποντγκόριτσα και έντονη δυσφορία στην Άγκυρα, η οποία δεν απέκλεισε την πιθανότητα να απαντήσει με αντίμετρα.
Από την πόλη Bar, ο Τούρκος πρέσβης στο Μαυροβούνιο, προσπάθησε να κατευνάσει τα πνεύματα, δηλώνοντας ότι οι δεσμοί μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν ισχυροί και δεν πρόκειται να διαρραγούν από μεμονωμένες αποφάσεις ή παρεξηγήσεις. «Οι σχέσεις Τουρκίας και Μαυροβουνίου έχουν βαθιές ρίζες και είναι αρκετά ώριμες ώστε να αντέξουν πολιτικές αναταράξεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, ο ίδιος δεν έκρυψε τη δυσαρέσκεια της Άγκυρας για την επιβολή της βίζας, την οποία χαρακτήρισε «αδικαιολόγητη» και «πρόχειρη». Τόνισε ότι η Τουρκία αναμένει από την κυβέρνηση της Ποντγκόριτσα να ανακαλέσει άμεσα το μέτρο, προειδοποιώντας πως σε διαφορετική περίπτωση «θα υπάρξει ανάλογη αντίδραση, βάσει της αρχής της αμοιβαιότητας».
Κατά την περιοδεία του στο Bar, o Τούρκος Πρέσβης επισκέφθηκε τουρκική επιχείρηση που υπέστη πρόσφατα ζημιές, επισημαίνοντας ότι η τρέχουσα ένταση μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τον τουρισμό και την οικονομία. «Στην Τουρκία πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν μποϊκοτάζ ταξιδιών στο Μαυροβούνιο. Αν αυτό εξελιχθεί σε ευρύτερη τάση, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σημαντικές», προειδοποίησε. Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για τους Μαυροβούνιους πολίτες που χρησιμοποιούν την Τουρκία ως διαμετακομιστικό κόμβο ή επισκέπτονται τη χώρα για ιατρικούς λόγους.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στην Τουρκία διαμένουν περισσότεροι από 250.000 πολίτες μαυροβουνιακής καταγωγής, ενώ κάθε χρόνο περίπου 200.000 Τούρκοι ταξιδιώτες επιλέγουν το Μαυροβούνιο ως προορισμό. Το 2024, οι τουρκικές επενδύσεις στη χώρα ξεπέρασαν τα 100 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η Turkish Airlines μετέφερε πάνω από 250.000 επιβάτες από και προς τη χώρα.
Ο Τούρκος πρέσβης ευχαρίστησε τις αρχές ασφαλείας και τις τοπικές διοικήσεις του Μαυροβουνίου για την άμεση ανταπόκριση τους σε πρόσφατα επεισόδια, καλώντας ταυτόχρονα τους πολίτες «να δείξουν ψυχραιμία και αλληλεγγύη». Όπως είπε, «απέναντι στη ρητορική του φόβου και της παραπληροφόρησης, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και η προσήλωση στο κράτος δικαίου είναι η μόνη απάντηση».
Η τουρκική πρεσβεία επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις. Ο αντιπρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών του Μαυροβουνίου, Ervin Ibrahimovic, που βρέθηκε πρόσφατα στην Κωνσταντινούπολη, είχε συνομιλίες με Τούρκους αξιωματούχους, ενώ προγραμματίζονται νέες προξενικές διαβουλεύσεις στο προσεχές διάστημα.
Ο Τούρκος Πρέσβης στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή της τουρκικής κοινότητας στο Μαυροβούνιο, αλλά και της μαυροβουνιακής διασποράς στην Τουρκία, τις οποίες χαρακτήρισε «σημαντικούς κρίκους φιλίας και αλληλοκατανόησης ανάμεσα στους δύο λαούς».
Την ίδια στιγμή, η κυβερνητική απόφαση προκαλεί τριγμούς και στο εσωτερικό του Μαυροβουνίου. Ο δήμαρχος του Bar, Dusan Raicevic, επέκρινε δημόσια το μέτρο, κάνοντάς λόγο για «απερίσκεπτη ενέργεια» που μπορεί να πλήξει την τοπική οικονομία. Επιχειρηματικοί φορείς και τοπικές αρχές στηρίζουν τους Τούρκους επαγγελματίες που επλήγησαν, προτείνοντας οικονομικές διευκολύνσεις και προγράμματα στήριξης.
Η Ποντγκόριτσα υποστηρίζει ότι η επαναφορά της βίζας είναι προσωρινή και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας, ωστόσο οι αντιδράσεις αποκαλύπτουν ότι το ζήτημα έχει λάβει ξεκάθαρα πολιτικό χαρακτήρα. Από την πλευρά της, η Άγκυρα τηρεί συγκρατημένη στάση, αλλά επισημαίνει ότι οι «παρεξηγήσεις και τα μεμονωμένα περιστατικά δεν πρέπει να επισκιάσουν μια σχέση δεκαετιών».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η υπόθεση αποτελεί σοβαρή δοκιμασία για τη σταθερότητα των διμερών σχέσεων, σε μια περίοδο όπου η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της στα Δυτικά Βαλκάνια μέσα από οικονομικά, πολιτιστικά και τουριστικά δίκτυα συνεργασίας.
