Αρχές του 1992 οι Χιμαριώτες έστειλαν στις αλβανικές Αρχές ένα υπόμνημα όπου ακολουθούσαν οι υπογραφές άνω των χιλίων οικογενειών.
Το υπόμνημα των Χιμαριωτών περιείχε τρία σημεία:
1. Να γίνει η διανομή της γης όπως ήταν πριν το 1946
2. Η αναγνώριση της Χιμάρας ως ελληνική κοινότητα, η οποία τους στερήθηκε το 1946
3. Η διοικητική διαίρεση.
Στις 15 Μαΐου 1992 ο Πρόεδρος του Αλβανικού Κοινοβουλίου, Πιέτερ Αρμπνόρι τόνισε: «Πριν από μερικές μέρες οι Χιμαριώτες, μέσω ενός υπομνήματος που έστειλαν στο Κοινοβούλιο, ζητούν να τους αναγνωριστεί η εθνική τους ταυτότητα. Αυτοί είναι Αλβανοί και ουδέποτε είχαν ελληνική καταγωγή…»
Άμεση ήταν η απάντηση της Ομόνοιας. Σε σχόλιό της αναφέρει: «Θα ήταν τιμή του Πρόεδρου του Κοινοβουλίου και του Πρόεδρου της Δημοκρατίας να έδιναν το δικαίωμα δημοψηφίσματος στο λαό της Χιμάρας βάσει της ελεύθερης έκφρασης και συνείδησης του κάθε πολίτη να καθορίσουν την ταυτότητά τους».
(από συνεργάτη της ΣΦΕΒΑ στη Β. Ήπειρο)
χαλαρά ρε, τότε το ’92 εκεί, ζητούσαν αναγνώριση. τι έγινε τελικά με όλο αυτό, ξέρουμε;
δύσκολη εποχή για τους ανθρώπους εκεί. να διεκδικούν τα αυτονόητα τόσα χρόνια μετά. ελπίζω κάτι να άλλαξε.
ρε φίλε, οι χιμαριώτες ζητούσαν πολλά, ε; γη, ελληνική κοινότητα… πώς πήγε αυτό άραγε;
re ti gousto pou eixan tote oi dikoimas stin kato ellada eixan pampola apaitiseis apo tin peiraniki dioikisi
etsi ki allios oi alvanoi pote den akougan tous dikous mas kai kala kanane oi himariotes pou ekanan tin kinisi tous
Το 1992 το θυμήθηκαν οι… ‘κοινότητες’. Σιγά ρε παιδιά, ποίος τράβαγε τα κουμάντα τότε να δούμε τι κρύβετε απο πίσω.
eisai trelos re ti egine me auto to xartaki den paizoume me auta oi dikoi mas pane kai zitan autous na tous doosoun pragmata
Η κίνηση του ’92 στην περιοχή υπογράμμιζε διαχρονικά εθνικά ζητήματα, θέτοντας διπλωματικές προκλήσεις για τα Τίρανα. Σημαντικό παρασκήνιο.
Α, πάλι τα ίδια; Από τότε ζητούσαν τα αυτονόητα και βλέπουμε πού φτάσαμε σήμερα. Καμία έκπληξη.
κοίτα τι ζητούσαν οι κάτοικοι το ’92. σημαντικά πράγματα, ειδικά για την ταυτότητά τους. πόσο καιρό παλεύουν ακόμα;