Η κρατική εταιρεία μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας των Σκοπίων (MEPSO) ανακοίνωσε την προκήρυξη νέου διεθνούς διαγωνισμού για την κατασκευή διασύνδεσης υψηλής τάσης 400 kV μεταξύ των Σκοπίων και της Αλβανίας – ενός έργου στρατηγικής σημασίας για την περιφερειακή διασύνδεση και την ενεργειακή σταθερότητα της χώρας.

Η MEPSO, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD), εισάγει ένα νέο πρότυπο δημόσιων διαγωνισμών, βασισμένο σε διαφανείς και επαγγελματικές διαδικασίες, με αυστηρά κριτήρια για τεχνική απόδοση, ποιότητα και οικονομική ικανότητα των υποψηφίων.

Ο γενικός διευθυντής της MEPSO, κ. Μπουρίμ Λατίφι, ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου ότι για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, παρά τον πολιτικό πλουραλισμό και τις δημοκρατικές αλλαγές, δεν υπήρξε το απαραίτητο θεσμικό θάρρος και όραμα για να δημιουργηθεί μια ηλεκτρική διασύνδεση με την Αλβανία. Επισήμανε ότι με το συγκεκριμένο έργο διορθώνεται μια ιστορική παράλειψη, και πρόσθεσε πως το όραμα της MEPSO βασίζεται στην αειφόρο ανάπτυξη, τη θεσμική σταθερότητα και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην ικανότητα του κράτους να υλοποιεί έργα εθνικής σημασίας. Εξέφρασε την πεποίθησή του ότι, μέσα από κοινό όραμα και συνεργασία, μπορεί να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο, αποδοτικό και βιώσιμο ηλεκτρικό σύστημα που θα εξυπηρετεί και τις επόμενες γενιές.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η σημερινή διοίκηση της MEPSO, με αποφασιστικότητα και υπευθυνότητα, προχώρησε στην ακύρωση της σύμβασης με την εταιρεία Energoprojekt από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, λόγω σοβαρών παραβιάσεων. Εξήγησε ότι το έργο είχε εγκαταλειφθεί, αφού από τα 269 προβλεπόμενα θεμέλια για τους πυλώνες της γραμμής είχαν κατασκευαστεί μόλις 24 – γεγονός που, όπως σημείωσε, αποδείκνυε την έλλειψη πρόθεσης για την ολοκλήρωση του έργου. Δήλωσε ακόμη ότι ο ανάδοχος παραβίασε τους όρους της σύμβασης FIDIC, ζητώντας αδικαιολόγητα επιπλέον κονδύλια και αποχωρώντας μονομερώς από το έργο, με αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον.

Όσον αφορά το οικονομικό σκέλος, επεσήμανε πως είχαν καταβληθεί 5,8 εκατομμύρια ευρώ στον προηγούμενο εργολάβο, από τα οποία περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ επιστράφηκαν μέσω τραπεζικών εγγυήσεων. Υπογράμμισε όμως ότι τα υπόλοιπα κονδύλια δαπανήθηκαν για την προμήθεια εξοπλισμού, που αποτελεί πλέον περιουσία της εταιρείας, και συνεπώς δεν υπάρχουν άμεσες οικονομικές απώλειες από τη διακοπή της σύμβασης.

Το έργο προβλέπει την κατασκευή περίπου 100 χιλιομέτρων εναέριου αγωγού μεταφοράς, από τον υποσταθμό Manastir 2 έως τα σύνορα Σκοπίων–Αλβανίας. Ο συνολικός προϋπολογισμός φθάνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδοτείται μέσω δανείων και επιχορηγήσεων από την EBRD και ευρωπαϊκά ταμεία. Η προθεσμία υποβολής προσφορών είναι 45 ημέρες, ενώ η επιλογή του αναδόχου αναμένεται το τρίτο τρίμηνο του 2025. Η κατασκευή προβλέπεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2026 και να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2027.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, η κατασκευή της γραμμής 400 kV δεν αποτελεί απλώς έργο ενεργειακής υποδομής, αλλά βασικό βήμα για την ολοκλήρωση του ενεργειακού διαδρόμου Ανατολής–Δύσης, ο οποίος συνδέει τη Βουλγαρία, τα Σκόπια, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο και την Ιταλία μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου. Η δημιουργία αυτού του διασυνδετηρίου θα τοποθετήσει το εθνικό σύστημα των Σκοπίων στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής υποδομής, διασφαλίζοντας σταθερή συμμετοχή στις περιφερειακές αγορές, πρόσβαση σε συστημικές και εξισορροπητικές υπηρεσίες και πιο ασφαλή, οικονομική ηλεκτροδότηση για όλους τους πολίτες. Με αυτόν τον τρόπο, τα Σκόπια επιβεβαιώνουν τη στρατηγική φιλοδοξία τους να καταστούν ενεργειακός κόμβος στα Βαλκάνια.