Τίρανα | Ο Guardian αποκαλύπτει το παρασκήνιο των πύργων του Ράμα – Δύο ουρανοξύστες 45.000 τ.μ. σε αρχιτέκτονα γνωστό για πειραματικές κουζίνες

Νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο ανατέθηκαν μεγάλα αρχιτεκτονικά έργα στην Αλβανία φέρνει στο φως εκτενές δημοσίευμα του βρετανικού Guardian, την ώρα που η κυβέρνηση του Έντι Ράμα προβάλλει την κατασκευή ουρανοξυστών ως βασικό στοιχείο της μεταμόρφωσης των Τιράνων. 

Η αποκάλυψη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή έρχεται μόλις μία ημέρα μετά τις δημόσιες δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού ότι η κατασκευή πύργων είναι εξαιρετικά σύνθετη και απαιτεί εξειδικευμένη τεχνογνωσία, την οποία, όπως παραδέχθηκε, η Αλβανία δεν διαθέτει ακόμη πλήρως. Με αυτό το επιχείρημα ο Ράμα αιτιολόγησε τη συστηματική προσφυγή σε ξένους αρχιτέκτονες. 

Αλβανία | Στην Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς η αστυνομική βία κατά διαδηλωτών – Μήνυση από το Δημοκρατικό Κόμμα

Ο Guardian, ωστόσο, καταγράφει την περίπτωση του Sam Chermayeff, αρχιτέκτονα με έδρα το Βερολίνο, ο οποίος περιγράφει ο ίδιος ως «πραγματικά τρελή» την εμπειρία του στην Αλβανία. Όπως αναφέρει, δέχθηκε ξαφνικά τηλεφώνημα από συνεργάτη του Ράμα και πολύ σύντομα του ζητήθηκε να σχεδιάσει δύο πύργους στα Τίρανα, συνολικής επιφάνειας 45.000 τετραγωνικών μέτρων. Το βρετανικό μέσο σημειώνει ότι πρόκειται για ιδιαίτερα μεγάλο έργο για έναν σχεδιαστή περισσότερο γνωστό για τις πειραματικές κουζίνες του. 

Ο ίδιος ο Chermayeff περιγράφει με χαρακτηριστική αμεσότητα την αντίδρασή του όταν του έγινε η πρόταση, λέγοντας ότι αποδέχθηκε χωρίς να έχει καταλάβει πραγματικά τι ακριβώς συνέβαινε. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του αναφέρεται στο περιορισμένο κανονιστικό πλαίσιο και στη στάση των πελατών του απέναντι στο περιβάλλον μέσα στο οποίο σχεδιάζονται τα έργα. 

Το δημοσίευμα του Guardian πηγαίνει πολύ πέρα από τη συγκεκριμένη περίπτωση. Περιγράφει ένα τεράστιο οικοδομικό κύμα που έχει αλλάξει την εικόνα της Αλβανίας από τότε που ο Έντι Ράμα ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2013, με περισσότερα από 500 έργα να έχουν σχεδιαστεί από διεθνή αρχιτεκτονικά γραφεία. Παράλληλα καταγράφει τις αντιδράσεις κατοίκων, αρχιτεκτόνων και περιβαλλοντικών οργανώσεων για ζητήματα διαφάνειας, προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, εξώσεων και παρεμβάσεων σε ευαίσθητες περιοχές. 

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στην αισθητική των νέων πύργων. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαδικασίες με τις οποίες επιλέγονται οι αρχιτέκτονες, η συγκέντρωση αποφάσεων γύρω από την κεντρική εξουσία και η διαφάνεια που συνοδεύει ένα οικοδομικό μοντέλο το οποίο μεταβάλλει με ταχύτητα τόσο τα Τίρανα όσο και την αλβανική ακτογραμμή. Ο Guardian καταγράφει επίσης τις καταγγελίες επικριτών για στενές σχέσεις του κατασκευαστικού τομέα με αδιαφανή κεφάλαια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε συγκεκριμένο έργο συνδέεται με παράνομη δραστηριότητα. 

Η περίπτωση των δύο πύργων των 45.000 τετραγωνικών μέτρων δημιουργεί έτσι ένα προφανές πολιτικό ερώτημα για την κυβέρνηση Ράμα. Όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός επικαλείται την ανάγκη υψηλής εξειδίκευσης για να δικαιολογήσει την επιλογή ξένων αρχιτεκτόνων, οι αποκαλύψεις για τον τρόπο με τον οποίο τουλάχιστον μία τόσο μεγάλη ανάθεση έφτασε στα χέρια συγκεκριμένου σχεδιαστή καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική τη δημοσιοποίηση των κριτηρίων, των διαδικασιών και των προσώπων που αποφασίζουν για τη νέα εικόνα της χώρας.