Συνέδριο στις Βρυξέλλες για την διεύρυνση της ΕΕ με συμμετοχή Ζελένσκι, Βούτσιτς και Ράμα

Στις Βρυξέλλες στρέφονται σήμερα τα βλέμματα της Ευρώπης, καθώς το Euronews διοργανώνει για πρώτη φορά τη Σύνοδο Διεύρυνσης, ένα τηλεοπτικό γεγονός που φιλοδοξεί να ανοίξει νέο κεφάλαιο στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη σχέση της με τις υποψήφιες χώρες.

Η συνάντηση κορυφής, που πραγματοποιείται την Τρίτη 4 Νοεμβρίου, φέρνει στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες της ΕΕ και των χωρών που βρίσκονται σε τροχιά ένταξης, σε μια στιγμή κρίσιμη για την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Euronews, που δίνει φωνή στους ίδιους τους υποψηφίους να μιλήσουν ανοιχτά για το μέλλον της ηπείρου.

Μεταξύ των συμμετεχόντων βρίσκονται ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η πρόεδρος της Μολδαβίας Μάια Σάντου, ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς, καθώς και οι πρωθυπουργοί της Αλβανίας Έντι Ράμα, του Μαυροβουνίου Μιλοΐκο Σπάγιτς και της Βόρειας Μακεδονίας Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Στο πάνελ συμμετέχει επίσης η Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος.

Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να αναζωογονήσει τη διαδικασία ένταξης, με την πρόεδρό της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να μιλά για «επανένωση της Ευρώπης». Ο στόχος είναι να δοθεί ξανά πολιτική ορμή σε μια διαδικασία που επί χρόνια παρέμενε στάσιμη.

Η τηλεοπτική μορφή της εκδήλωσης θα επιτρέψει στους πολίτες να παρακολουθήσουν έναν ανοιχτό διάλογο για τις προοπτικές και τα εμπόδια της διεύρυνσης – από τις προκλήσεις της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, έως την υπομονή των Δυτικών Βαλκανίων που περιμένουν δεκαετίες.

Διαφορετικοί δρόμοι, κοινός στόχος

Η κάθε υποψήφια χώρα φτάνει στις Βρυξέλλες με τη δική της ιστορία.

Η Ουκρανία υπέβαλε αίτηση ένταξης μόλις τέσσερις ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή και μέσα σε τέσσερις μήνες απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας, ένα ρεκόρ στην ιστορία της ΕΕ. Παρά τον πόλεμο, συνεχίζει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, προσπαθώντας να συμβαδίσει με τις απαιτήσεις των Βρυξελλών.

Η Μολδαβία ακολούθησε αμέσως μετά, τον Μάρτιο του 2022. Η Κομισιόν εκτιμά ότι μπορεί να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις έως το 2027, σε χρόνο σχεδόν διπλάσιο ταχύτερο από τον συνήθη ρυθμό. Παρά τις ρωσικές απόπειρες ανάμειξης στις εκλογές και στα δημοψηφίσματα, η πρόεδρος Σάντου έχει αναδειχθεί σε ισχυρή υπερασπίστρια της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας της.

Η Σερβία, από την άλλη, παραμένει σε μακρά διαδρομή: υπέβαλε αίτηση το 2009 και ξεκίνησε διαπραγματεύσεις το 2014. Παρότι η λαϊκή υποστήριξη έχει μειωθεί στο 40%, Βελιγράδι και Βρυξέλλες επιμένουν ότι το μέλλον της χώρας βρίσκεται εντός της Ένωσης.

Η Αλβανία έχει αναδειχθεί σε μία από τις πιο δραστήριες υποψήφιες χώρες. Ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα, με τη γνωστή φράση του ότι «πρώτη φορά στην ιστορία μπορούμε να διαλέξουμε σε ποια αυτοκρατορία θέλουμε να ανήκουμε – στην αυτοκρατορία των δικαιωμάτων και της ασφάλειας», έχει θέσει ως στόχο την πλήρη ένταξη έως το 2030.

Το Μαυροβούνιο προηγείται σε τεχνικό επίπεδο, έχοντας ανοίξει και τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια και κλείσει επτά. Ο πρωθυπουργός Σπάγιτς στοχεύει στην ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μέχρι το 2026 και ένταξη το 2028.

Η Βόρεια Μακεδονία, τέλος, περιμένει από το 2004, αντιμετωπίζοντας αλλεπάλληλα εμπόδια. Παρότι η Συμφωνία των Πρεσπών με την Ελλάδα άνοιξε τον δρόμο, οι αντιρρήσεις της Βουλγαρίας σχετικά με γλωσσικά και ιστορικά ζητήματα συνεχίζουν να καθυστερούν τη διαδικασία, επηρεάζοντας και τη δημόσια στήριξη προς την ένταξη.

Η σημασία της στιγμής

Η σύνοδος συμπίπτει χρονικά με την παρουσίαση του πακέτου διεύρυνσης της ΕΕ για το 2025, το οποίο αξιολογεί την πρόοδο των υποψήφιων χωρών και καθορίζει την πολιτική πορεία για το επόμενο έτος.

Την ίδια ώρα, η κοινή γνώμη στην Ευρώπη φαίνεται πιο θετική από ποτέ. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Eurobarometer, το 56% των Ευρωπαίων πολιτών υποστηρίζει την ένταξη νέων μελών, με τη νεότερη γενιά να εκφράζει ακόμη μεγαλύτερο ενθουσιασμό.

Η διεύρυνση θεωρείται πλέον όχι μόνο γεωπολιτική αλλά και στρατηγική επιλογή: ενισχύει την ασφάλεια, προσφέρει νέες οικονομικές ευκαιρίες και διευρύνει την επιρροή της ΕΕ παγκοσμίως.

Η Σύνοδος του Euronews φιλοδοξεί να μετατραπεί σε σταθμό στη συζήτηση για την επόμενη μέρα της Ευρώπης – μια πλατφόρμα όπου οι φωνές των υποψηφίων θα ακουστούν καθαρά, με τις προκλήσεις, τις προσδοκίες και τα όνειρα των λαών τους να γίνονται μέρος της ευρωπαϊκής αφήγησης.

Εδώ θα μπορείτε να δείτε ζωντανά τις εργασίες του συνεδρίου