Στο επίκεντρο της κριτικής του π. Ηλία Μάκου βρίσκεται η προσπάθεια του συλλόγου «Τσαμουριά» να ανατρέψει την ιστορική εικόνα της συνεργασίας ένοπλων ομάδων Τσάμηδων με τις κατοχικές δυνάμεις στη Θεσπρωτία. Με ανάρτησή του στο Facebook, υπερασπίζεται τη μνήμη των θυμάτων και καταγγέλλει την αξιοποίησή της για την προώθηση σύγχρονων διεκδικήσεων.
Αφορμή αποτέλεσε η αντίδραση του συλλόγου στις αναφορές του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, κατά την παρουσία του στις εκδηλώσεις για τους 49 εκτελεσθέντες Προκρίτους της Παραμυθιάς. Η απόπειρα να παρουσιαστεί η πλειονότητα των Τσάμηδων ως δύναμη αντίστασης στους Ιταλούς και στους Γερμανούς παρακάμπτει τη δράση εκείνων που συντάχθηκαν με τους κατακτητές και συμμετείχαν σε εγκλήματα κατά του ελληνικού πληθυσμού.
Ορθά ο π. Ηλίας Μάκος αναδεικνύει ότι οι σφαγές, οι λεηλασίες και οι εμπρησμοί δεν μπορούν να εξαφανίζονται από τη δημόσια συζήτηση για να εξυπηρετηθεί ένα βολικό πολιτικό αφήγημα. Η τιμή προς τους νεκρούς της Θεσπρωτίας απαιτεί ακρίβεια, διατήρηση της μνήμης και αντίσταση στον εξωραϊσμό της κατοχικής συνεργασίας.
Στην παρέμβασή του αναφέρεται στη συγκρότηση της οργάνωσης K.S.I.L.I.A. και σε δημοσίευμα της εφημερίδας των Τιράνων «Bashkimi i Kombit», στις 14 Μαρτίου 1944, για κοινές επιχειρήσεις με τους Ναζί. Αντιπαραθέτει αυτά τα στοιχεία στην προσπάθεια συνολικής άρνησης των ευθυνών των συνεργατών των κατακτητών.
Την ίδια ώρα, ο σύλλογος επαναφέρει περιουσιακές αξιώσεις και διακηρύσσει ότι το λεγόμενο «Τσαμικό Ζήτημα» παραμένει ανοιχτό. Η ελληνική απάντηση οφείλει να παραμένει σαφής και τεκμηριωμένη, χωρίς περιθώρια εργαλειοποίησης της ιστορίας ή καλλιέργειας αλυτρωτικών προσδοκιών.
Η επισήμανση του π. Ηλία Μάκου για την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι σχέσεις καλής γειτονίας απαιτούν έμπρακτο σεβασμό και καθαρές θέσεις απέναντι σε διεκδικητικά αφηγήματα. Η κυβέρνηση Ράμα οφείλει να απορρίπτει τέτοιες προκλήσεις, αντί να αφήνει χώρο στην αναπαραγωγή τους.
Η υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας αποτελεί χρέος απέναντι στην Παραμυθιά και σε ολόκληρη τη Θεσπρωτία. Η συμφιλίωση χρειάζεται αναγνώριση των εγκλημάτων και σεβασμό στα θύματα, προϋποθέσεις που η παραχάραξη του παρελθόντος υπονομεύει.

ksekathara ta pragmata i alitheia den ksexnietai kala leei o papas oi alloi as pane allou
ρε φίλε, όλοι προσπαθούν να αλλάξουν τα παλιά; τι φάση είναι αυτή; να σέβονται λίγο την ιστορία, χαλαρά.