Η Αλβανία απελευθερώνει 200 ισοβίτες με τον νέο Ποινικό Κώδικα

Η αλβανική κυβέρνηση παρουσίασε το προσχέδιο του νέου Ποινικού Κώδικα, το οποίο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις λόγω δύο βασικών προτάσεων: τη δυνατότητα πρόωρης αποφυλάκισης κρατουμένων που εκτίουν ποινή ισόβιας κάθειρξης και τη σημαντική «αποδυνάμωση» του άρθρου για την κατάχρηση καθήκοντος από δημόσιους λειτουργούς.

Όπως δήλωσε ο Ούλσι Μάνια (υπουργός Δικαιοσύνης), η σύνταξη του νέου Κώδικα ξεκίνησε ήδη από το 2019 και καθοδηγήθηκε από τον Αρμπέν Ράκιπι (επικεφαλής της Σχολής Δικαστών). Ο τελευταίος υπερασπίστηκε την πρόβλεψη για την πρόωρη αποφυλάκιση των ισοβιτών, υποστηρίζοντας ότι οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν και να βελτιωθούν μέσω της σωφρονιστικής διαδικασίας. Αναγνώρισε ωστόσο ότι πρόκειται για μια «πολύ τολμηρή πρόταση», η οποία ενδέχεται να εγείρει κοινωνικές, ηθικές και θρησκευτικές ενστάσεις.

Αυτή η πρόβλεψη θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για 200 ισοβίτες, μεταξύ των οποίων και μέλη του οργανωμένου εγκλήματος, να ζητήσουν αποφυλάκιση υπό όρους. Η ιδέα αυτή έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σχετικά με τη δημόσια ασφάλεια, τη δικαιοσύνη για τα θύματα και τον κίνδυνο διαφθοράς στο δικαστικό σύστημα.

Παράλληλα, το σχέδιο νόμου εισάγει αλλαγές και στο άρθρο για την κατάχρηση εξουσίας (άρθρο 248), μετατρέποντας την πράξη από κακούργημα σε ενδεχόμενο πλημμέλημα. Σύμφωνα με τον δικηγόρο Ερμάλ Χαμάταϊ, η νέα διατύπωση του άρθρου ανοίγει παράθυρο για την αντιμετώπιση ακόμη και σκόπιμων παραβάσεων καθήκοντος ως «λάθος κρίσης» από πλευράς κρατικών αξιωματούχων, κάτι που υποβαθμίζει αισθητά τη σοβαρότητα του αδικήματος.

Ωστόσο, ο νέος Κώδικας προβλέπει και θετικά στοιχεία, όπως η εισαγωγή εναλλακτικών μορφών τιμωρίας για τους ανήλικους παραβάτες, με στόχο την επανένταξή τους και την αποφυγή της φυλάκισης. Προτείνεται επίσης η διαφοροποίηση της ποινικής ευθύνης για την κατοχή ναρκωτικών ανάλογα με την ποσότητα και το είδος της ουσίας.

Ο Μάνια ξεκαθάρισε ότι ο νέος Κώδικας δεν αποτελεί προϊόν αποκλειστικά της κυβέρνησης, αλλά συντάχθηκε από ειδική ομάδα υπό τον Ράκιπι και θα πρέπει πρώτα να λάβει έγκριση από τις Βρυξέλλες πριν εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή. Με την υποστήριξη και του μικρού εταίρου του κυβερνητικού συνασπισμού, του PSD, η κυβέρνηση φαίνεται πως διαθέτει πλέον την απαιτούμενη πλειοψηφία για την έγκρισή του.

Ωστόσο, οι επικριτές του νέου Κώδικα κάνουν λόγο για νομιμοποίηση της ατιμωρησίας και υπονομευτική μεταρρύθμιση που μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για τη δημόσια τάξη και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.