Οι Υπουργοί Εσωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά τη συνάντησή τους στην Κοπεγχάγη, άναψαν το «πράσινο φως» στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εγκαθίδρυση καταυλισμών για αιτούντες άσυλο σε τρίτες χώρες, εκτός ΕΕ, όπως η Αλβανία, η Τυνησία, η Λιβύη και η Αίγυπτος.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε το ιταλο-αλβανικό μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη στο Σενγκίν και στο Γκιάντερ, όπου εξετάζονται αιτήσεις ασύλου προσφύγων από την Αφρική, οι οποίοι διασώζονται στη Μεσόγειο. Το σχήμα αυτό θεωρείται από τις Βρυξέλλες ως μια καινοτόμος προσέγγιση για τη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης.
Οι ιδέες της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, σε συνεργασία με τον Αλβανό ομόλογό της Έντι Ράμα, προβάλλονται πλέον ως πρότυπο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές.
Ένα από τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι το οικονομικό σκέλος: δηλαδή η αποζημίωση που θα προσφερθεί στις χώρες εκτός ΕΕ που θα συμφωνήσουν να φιλοξενήσουν τέτοιες δομές.
Σύμφωνα με την προεδρία της Δανίας στο Συμβούλιο της ΕΕ, το σημερινό σύστημα ασύλου έχει αποτύχει και απαιτούνται νέες, δημιουργικές λύσεις, όπως το παράδειγμα Ιταλίας–Αλβανίας. Ακόμη και χώρες που στο παρελθόν εξέφραζαν επιφυλάξεις, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, πλέον υποστηρίζουν την ιδέα.
Κατά τις συνομιλίες εξετάστηκε επίσης το ενδεχόμενο εμπλοκής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) στο πλαίσιο αυτού του νέου σχεδίου.
Οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ τονίζουν ότι η εθελοντική επιστροφή των αιτούντων άσυλο στις πατρίδες τους παραμένει βασική προτεραιότητα. Ωστόσο, όπως υποστηρίζουν, είναι αναγκαίο να υπάρχει και ένα αξιόπιστο και ταχύ σύστημα υποχρεωτικών επαναπροωθήσεων, όπου χρειάζεται.
Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Γερμανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες σχεδιάζουν την επιστροφή εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων από το Αφγανιστάν και τη Συρία, οι οποίοι έφτασαν στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, επιβαρύνοντας σημαντικά τα συστήματα υποδοχής.
