Η κρατική εταιρεία Albcontrol, που διαχειρίζεται τον εναέριο χώρο της Αλβανίας, δεν κατάφερε να εισπράξει έσοδα ύψους 135 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος του 2024, λόγω του μπλοκαρίσματος των λογαριασμών της στην Eurocontrol. Το πάγωμα συνδέεται με τη διαμάχη μεταξύ του αλβανικού κράτους και του Ιταλού επενδυτή Francesco Becchetti.

Με τους δεδουλευμένους τόκους, το ποσό φτάνει τα 137 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τον ισολογισμό, ούτε το 2023 ούτε το 2024 η Albcontrol εισέπραξε έσοδα από τα τέλη διέλευσης (en route) και τα terminal charges, καθώς το Πρωτοδικείο των Βρυξελλών έχει αποφασίσει τη δέσμευσή τους.

Αύξηση των απωλειών έτους σε έτος

Η απώλεια εισπράξεων αυξάνεται σταθερά: από 6,07 εκατ. ευρώ το 2020, σε 29 εκατ. ευρώ το 2021, 67 εκατ. ευρώ το 2022, 105 εκατ. ευρώ το 2023 και 135 εκατ. ευρώ το 2024. Τα ποσά αυτά θα έπρεπε να είχαν καταβληθεί από την Eurocontrol, που συλλέγει τα τέλη πτήσεων για λογαριασμό της εταιρείας.

Παρά τα εμπόδια, η Albcontrol κατέγραψε το 2024 έσοδα 36 εκατ. ευρώ (αύξηση 9%), λόγω της ανάκαμψης του αεροπορικού τομέα μετά την πανδημία. Ωστόσο, οι δαπάνες προσωπικού αυξήθηκαν κατά 47%, φτάνοντας τα 14,7 εκατ. ευρώ.

Δάνειο 74 εκατ. ευρώ και καθυστερήσεις στην αποπληρωμή

Για να αντεπεξέλθει, η Albcontrol έλαβε το 2023 δάνειο και κρατική στήριξη. Στο τέλος του 2024, το ανεξόφλητο υπόλοιπο του δανείου ανερχόταν σε 74 εκατ. ευρώ, χωρίς να έχει γίνει καμία αποπληρωμή. Από αυτό το ποσό, 4,21 εκατ. ευρώ προήλθαν από τη Διεύθυνση Οδικών Μεταφορών. Η εξόφληση έχει προγραμματιστεί για το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Η κυβέρνηση παρείχε επιπλέον 30 εκατ. ευρώ μέσω πράξης νομοθετικού περιεχομένου (Δεκ. 2023) και άλλα 40 εκατ. ευρώ με αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων (Δεκ. 2022 & Νοέμ. 2023). Οι ενισχύσεις προβλέπεται να επιστραφούν έως το καλοκαίρι του 2026.

Η διένεξη με τον Becchetti

Η διαμάχη ξεκίνησε το 2015, όταν το κράτος δέσμευσε περιουσιακά στοιχεία του Ιταλού επιχειρηματία και ο τηλεοπτικός σταθμός Agon Channel έκλεισε. Ο Becchetti προσέφυγε στη Διεθνή διαιτησία επίλυσης επενδυτικών διαφορών (ICSID), η οποία το 2020 του αναγνώρισε αποζημίωση 110 εκατ. ευρώ. Παρά τις προσπάθειες της Αλβανίας για ανατροπή της απόφασης, τον Απρίλιο του 2023 η διαιτησία κρίθηκε οριστικά υπέρ του επενδυτή.

Στην Αλβανία, ο Becchetti καταδικάστηκε για υπεξαίρεση, ξέπλυμα χρημάτων, πλαστογραφία εγγράφων και απάτη με ΦΠΑ, με την Εισαγγελία Τιράνων να έχει ζητήσει ποινή 20 ετών. Η απόφαση αυτή θεωρείται αμφιλεγόμενη και υπάρχουν υπαινιγμοί για εκδικητική μεταχείριση.

Ο Becchetti στοχεύει πλέον στη ρευστοποίηση απαιτήσεων σε λογαριασμούς του αλβανικού κράτους στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένης της λογαριασμικής θέσης της Albcontrol στην Eurocontrol, που είναι παγωμένη από το 2021.

Συνολικά, οι διεθνείς διαιτησίες επιβαρύνουν το αλβανικό κράτος με περίπου 180 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου το 60% αφορά την υπόθεση Becchetti. Το ποσό των 108 εκατ. ευρώ εξακολουθεί να εμφανίζεται ως «ενδεχόμενη υποχρέωση» στα δημόσια οικονομικά στοιχεία.